VI SA/Wa 1962/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. – zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa [...] w spadku na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2021 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. S. – zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa [...] w spadku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ"), na podstawie art. 123 § 1 w zw. art. 127 § 3 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "Kpa"), art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 170 ze zm., dalej ,,ustawa o zarządzie"), po rozpoznaniu wniosku D. S. – zarządcy sukcesyjnego A. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia GITD z [...] lipca 2021 r. nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania (dalej: ,,postanowienie I instancji") – utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2021 r. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] odmówiono Skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia możliwości wykonywania uprawnień z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy po śmierci przedsiębiorcy A. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Organ uznał złożenie wniosku przez Stronę w powyższym przedmiocie za spóźnione w świetle treści art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie. Pismem z 2 sierpnia 2021 r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku z 27 kwietnia 2021 r. i umożliwienie jej kontynuowania działalności prowadzonej przez jej zmarłego męża A. S.. Strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku, ponieważ utrzymuje siebie i 10-letniego syna z dochodów uzyskiwanych z tej działalności. Postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...] Organ utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia GITD wskazał, że przepis art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie określa termin, w którym zarządca sukcesyjny może złożyć wniosek o potwierdzenie możliwości wykonywania decyzji związanej z przedsiębiorstwem prowadzonym przez zmarłego przedsiębiorcę. Termin ten wynosi trzy miesiące od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Jest terminem, który nie może zostać ani skrócony ani przedłużony, co potwierdzają inne przepisy tej ustawy, które odwołują się do tego terminu, np. art. 40, art. 41 ww. ustawy. Wniosek o potwierdzenie możliwości wykonywania decyzji związanej z przedsiębiorstwem prowadzonym przez zmarłego przedsiębiorcę może złożyć tylko zarządca ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, jeżeli przedsiębiorca złożył wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEDIG) zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy albo z chwilą dokona wpisu do CEDIG powołanego na podstawie art. 12 tej ustawy. Organ wyjaśnił, że z wpisów zamieszczonych w CEDIG dotyczących przedsiębiorcy A. S. wynika, że Skarżąca została ustanowiona zarządcą sukcesyjnym w dniu [...] stycznia 2021 r. Fakt ten potwierdza także akt powołania zarządcy sukcesyjnego z dnia [...] stycznia 2021 r. [...]. Zatem od tej daty zaczął biec Stronie termin na złożenie wniosku o potwierdzenie możliwości wykonywania decyzji związanej z przedsiębiorstwem prowadzonym przez zmarłego przedsiębiorcę. W przypadku zmarłego przedsiębiorcy A. S. wniosek ten mógł dotyczyć zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencji wspólnotowej, bowiem takie decyzje zostały wydane zmarłemu przedsiębiorcy. Organ uznał, że termin na dokonanie ww. czynności upłynął w dniu 7 kwietnia 2021 r. Natomiast Skarżąca wniosek o potwierdzenie możliwości wykonywania ww. uprawnień złożyła w dniu 23 kwietnia 2021 r. Wniosek ten wpłynął do Organu w dniu 27 kwietnia 2021 r., co potwierdzają koperta z datą nadania wniosku i prezentata Organu zamieszczona na wniosku. Zatem, jak ocenił GITD, Strona nie dochowała terminu wskazanego w przepisie art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie. Tym samym Organ nie mógł wszcząć postępowania w przedmiocie potwierdzenia możliwości wykonywania uprawnień z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy po śmierci przedsiębiorcy A. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...]. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na postanowienie GITD z [...] maja 2022 r., Strona zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż termin 3 miesięcy wskazany w ww. przepisie nie może zostać skrócony ani przedłużony, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że złożyła wniosek z nieznacznym uchybieniem ww. 3 miesięcznego terminu (2 tygodnie) w skrajnie trudnych dla niej okolicznościach związanych ze śmiercią męża oraz koniecznością zorganizowania przez Skarżącą wszelkich formalności dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża w pogodzeniu ich z jednoczesną opieką nad dzieckiem oraz przeżywanym w tym czasie załamaniem nerwowym; 2. przepisów prawa procesowego tj. naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wszechstronnego ustalenia okoliczności sprawy, wydania decyzji bez przeprowadzenia całościowej oceny materiału dowodowego w sprawie i zaniechania odniesienia się do wszystkich twierdzeń a w konsekwencji przyjęcie, że zasadnym jest odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie potwierdzenia możliwości wykonywania uprawnień z zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej dotyczącej zarobkowego przewozu drogowego rzeczy po śmierci przedsiębiorcy A. S., podczas gdy organ: – niezasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie potwierdzenia możliwości wykonywania uprawnień z zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej dotyczącej zarobkowego przewozu drogowego rzeczy po śmierci przedsiębiorcy A. S. - męża Strony ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że uchybiła terminowi wskazanemu w art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie, podczas gdy pozostałe przesłanki wskazane w ww. przepisie zostały przeze nią spełnione, – niezasadnie pominął, że podejmowane przez Skarżącą działania jako zarządcy sukcesyjnego zmarłego przedsiębiorcy a jej męża, były podejmowane w skrajnie obciążającym ją psychicznie momencie, w trakcie załamania nerwowego, w którym to czasie musiała podjąć szereg decyzji jednocześnie, będąc narażoną na brak utraty płynności finansowej oraz starając się spłacać zadłużenia, starając się również zapewnić opiekę nad synem, co z kolei przyczyniło się do złożenia wniosku z nieznacznym w jej ocenie uchybieniem wskazanego w art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie terminu, co jednakże nastąpiło bez jej winy, – naruszył art. 8 Kpa oraz art. 11 Kpa albowiem wbrew zasadzie zaufania do władzy publicznej nie przeprowadził postępowania w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadą m.in. równego traktowania, podczas gdy pomimo obiektywnie trudnej dla Strony sytuacji osobistej oraz okoliczności w jakich została nagle postawiona a jednocześnie należytej staranności z jaką starała się wypełniać obowiązki zarządcy sukcesyjnego Organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne w przedmiocie potwierdzenia możliwości wykonywania uprawnień z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej dotyczącej zarobkowego przewozu drogowego rzeczy po śmierci przedsiębiorcy A. S. - męża Skarżącej, o które wnosiła; – całkowicie pominął okoliczności oraz przyczyny z powodu zaistnienia których doszło do uchybienia przeze nią terminowi z art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie podczas gdy dokładna analiza oraz tzw. "słuszny interes obywatela" winny prowadzić Organ do uwzględnienia jej wniosku i umożliwienie kontynuowania działalności prowadzonej przez zmarłego męża A. S.. Uzasadniając skargę Skarżąca zaznaczyła, że złożyła wniosek po upływie terminu wskazanego w art. 38 ust. 1 ustawy o zarządzie albowiem do uchybienia doszło w wyjątkowych dla niej okolicznościach, niezależnych od niej i pomimo dbania przez nią o działanie z należytą starannością. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2021 r. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe, zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: ,,Ppsa"). Dokonana w świetle powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do regulacji przyjętej na gruncie art. 38 ustawy o zarządzie: ,,1. W terminie trzech miesięcy od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny może złożyć do organu administracji publicznej, który wydał decyzję związaną z przedsiębiorstwem, wniosek o potwierdzenie możliwości wykonywania tej decyzji. 2. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję związaną z przedsiębiorstwem, potwierdza, w drodze decyzji, możliwość wykonywania decyzji związanej z przedsiębiorstwem przez zarządcę sukcesyjnego, jeżeli: 1) są spełnione warunki do uzyskania tej decyzji, określone w odrębnych przepisach; 2) zarządca sukcesyjny przedłoży dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w pkt 1; 3) zarządca sukcesyjny oświadczy, że przyjmuje wszystkie warunki zawarte w tej decyzji i zobowiązuje się do wykonania związanych z nią obowiązków. 3. Warunki, o których mowa w ust. 2 pkt 1, które mają charakter osobisty, uważa się za spełnione, jeżeli spełnia je zarządca sukcesyjny". W sprawie bezsporne jest, że Skarżąca została ustanowiona z dniem 7 stycznia 2021 r. zarządcą sukcesyjnym A. S. [...] w spadku (wypis z CEiDG – k. 61-64 akt adm.), dysponującego zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencji wspólnotowej. Okolicznością nie budzącą wątpliwości w sprawie a i przyznaną przez Stronę jest to, że uchybiła terminowi na złożenie wniosku o potwierdzenie możliwości wykonywania tych decyzji albowiem wniosek ten został złożony w dniu 27 kwietnia 2021r. a zatem z uchybieniem terminu 3 miesięcy od dnia ustanowienia jej zarządcą sukcesyjnym. Zaistnienie takiego stanu rzeczy stało się zaś dla Organu podstawą do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie w oparciu o art. 61a Kpa. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia I instancji było przedwczesne. Sąd zwraca uwagę na obowiązywanie w okresie biegu terminu na złożenie przez Skarżącą wspomnianego wniosku art. 15zzzzzn2 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz.U. z 2020r. poz 374, dalej :,,ustawa o covid") zgodnie z którym: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu". Stosowne zawiadomienie nie zostało przez GITD wystosowane do Strony a należy mieć na uwadze, że uchybiając terminowi na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 38 ustawy o zarządzie, Skarżąca uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtujących jej prawa i obowiązki tj. możliwość wykonywania decyzji związanych z przedsiębiorstwem prowadzonym przez A. S. pod firmą [...] (art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy o covid). W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit c Ppsa uznając, że Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa jednocześnie, że wspomniany przepis ustawy o covid ma zastosowanie do okresu obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19. Zgodnie zaś z postanowieniem § 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022r. poz. 1027) odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 z dniem 16 maja 2022r. Organ, w ramach ponownego rozpoznawania sprawy, nie mógłby zatem zastosować wspomnianej tutaj regulacji prawnej. Z tego też powodu Sąd uznał, że w tym stanie rzeczy Strona nie może być ostatecznie obciążona negatywnymi skutkami prawnymi zaniechania wystosowania do niej ww. zawiadomienia przez GITD. Godziłoby to w podstawowe zasady postępowania administracyjnego: zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 Kpa ) czy zasadę udzielania informacji (art. 9 Kpa ) W konsekwencji Organ rozpoznając ponownie wniosek Strony z dnia 23 kwietnia 2021r. zobowiązany będzie przyjąć, że został on wniesiony w terminie zakreślonym w art. 38 ustawy o zarządzie a następnie przystąpić do jego dalszego procedowania. O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 i art. 210 § 2 Ppsa zasądzając od Organ na rzecz Strony zwrot 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do postanowienia art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 Ppsa.