VI SA/Wa 1973/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia WSA - Jolanta Królikowska -Przewłoka Asesor WSA - Małgorzata Grzelak Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Miejskich Zakładów Komunikacyjnych Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Miejski Zakład Komunikacji sp. z o.o. w G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] o sygn. akt [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2004r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2004r. odmawiającą zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego Marki [...] nr rej. [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na używanie pojazdu marki [...] o podanym numerze rejestracyjnym oraz określonym numerze nadwozia jako pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie poinformował o wycofaniu z eksploatacji samochodu marki [...] używanego dotychczas jako pojazd uprzywilejowany w ruchu drogowym i wniósł o uchylenie decyzji nr [...] w części dotyczącej tego samochodu. Wniosek uzasadniony został koniecznością posiadania przez skarżącego, świadczącego obsługę komunikacji miejskiej tramwajowej i autobusowej w G., samochodu przeznaczonego do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, co zachodzi w przypadkach kolizji drogowych z udziałem tramwaju lub autobusu. Dodatkowo, na wezwanie MSWiA, skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2004r.wyjaśnił, że samochód marki [...], korzystający ze statusu pojazdu uprzywilejowanego, został wycofany z eksploatacji, o czym poinformowano Ministerstwo pismem nr [...] z dnia [...] października 1998r. Decyzją nr [...] o sygn. [...] z dnia [...] lipca 2004r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zmianami ) odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu [...] wskazanego przez skarżącego we wniosku. W uzasadnieniu podał, że ustawa - Prawo o ruchu drogowym określa w art. 53 ust. 1 wyjątki od ogólnych zasad poruszania się pod drogach. Punkt 12 tego artykułu stanowi, że zezwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji może zostać udzielone jedynie jednostkom, których pojazdy, proponowane do uprzywilejowania w ruchu drogowym, są używane w związku z ratowaniem zdrowia lub życia ludzkiego. Organ powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym pojazdy, o których mowa w pkt 12 art. 53 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mają być stale i bezpośrednio wykorzystywane do celu określonego przepisem; sytuacje hipotetyczne, które mogą wystąpić w przyszłości nie stwarzają podstawy do uprzywilejowania pojazdu. Minister powołał się na opinię Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2004r. zgodnie z którą użytkowany przez skarżącego jako uprzywilejowany, pojazd [...] najczęściej używany był do działań z zakresu organizacji ruchu tj. usprawnienia komunikacji miejskiej i nie był bezpośrednio i stale używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Organ podkreślił, że ograniczenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym ma wpływ na bezpieczeństwo pozostałych uczestników ruchu drogowego, a więc przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwarzający możliwość uprzywilejowania innych, niż wymienione w pkt 1-11 pojazdów, może być stosowany wyjątkowo w uzasadnionych przypadkach. W sprawie z wniosku skarżącego taka wyjątkowa sytuacja nie zachodzi. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podkreślił, że jego wniosek jest nie tyle wnioskiem o wydanie zezwolenia, co wnioskiem o przeniesienie praw pojazdu uprzywilejowanego z samochodu wycofanego na samochód nowy marki [...]. Dotychczas skarżący posiadał cztery zezwolenia na pojazdy uprzywilejowane: na pojazd [...] - decyzją z dnia [...] czerwca 1995r., na pojazd [...] – decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 1998r., na pojazd [...] – decyzją Ministra SWiA z dnia [...] października 1998r. i na pojazd [...] – decyzją tego ministra z dnia [...] marca 2001r. Skarżący podniósł, że wnioskowany pojazd będzie wykorzystywany wyłącznie do celów ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, a do obsługi tego pojazdu skarżący posiada wykwalifikowanych dwóch pracowników dysponujących niezbędnym doświadczeniem i specjalistyczną wiedzą. Argumentował, że świadczy usługi w zakresie obsługi komunikacji autobusowej – [...] pojazdy oraz tramwajowej – [...] pojazdów i pojazd uprzywilejowany jest mu niezbędny do działań takich jak: - konieczność wyłączenia napięcia z podstacji trakcyjnych prądu stałego zasilającego sieć tramwajową w przypadkach zerwania sieci trakcyjnej, kolizji lub wypadku z udziałem tramwaju, uszkodzenia sieci przez transportujące pojazdy ponadgabarytowe, - konieczność natychmastowego dowozu do miejsca wypadku komunikacyjnego z udziałem autobusu lub tramwaju służb ratowniczych MZK ze sprzętem specjalistycznym, - udzielania pierwszej pomocy osobom, które ucierpiały w wypadku komunikacyjnym lub w innych wypadkach, gdy zostaną wezwane do akcji, - współdziałania z organami Policji i jednostkami straży pożarnej w zakresie objętym umową o współdziałanie w przypadkach zagrożenia życia ludzkiego, ochrony mienia i ochrony przeciwpożarowej. Skarżący dołączył do wniosku opinię Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w G. i opinię Szpitala Miejskiego w G. Z opinii Komendy Miejskiej PSP wynikało, że między nią, a skarżącym zawarta jest umowa o współdziałanie w przypadkach zagrożenia życia ludzkiego, ochrony mienia i ochrony przeciwpożarowej, a pojazd uprzywilejowany MZK nie tylko nie wpływa na obniżenie bezpieczeństwa ruchu drogowego w G., ale niezbędny jest dla sprawnego i prawidłowego funkcjonowania bezpieczeństwa na terenie miasta. Z opinii wystawionej przez dyrektora Szpitala Miejskiego w G. wynikało, iż dzięki pojazdowi uprzywilejowanemu skarżącego szpital może stale współpracować w zakresie ratowania życia i zdrowia osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych, a ze względu na specyficzny układ urbanistyczny miasta i rozległą sieć tramwajową i autobusową, działania skarżącego w zakresie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach, niejednokrotnie ratowały zdrowie i życie ludzkie. Utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2004r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że do statutowych zadań skarżącego nie należy rutynowe prowadzenie działalności w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Ze złożonych dokumentów nie wynika, że pojazd, o którego uprzywilejowanie w ruchu drogowym wnosi skarżący, używany będzie we związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, w szczególności używanie to nie ma cech stałości i bezpośredniości w takim działaniu. Wydane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. i dyrektora Szpitala Specjalistycznego w G. opinie nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ podkreślił konieczność ścisłego stosowania art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z uwagi na fakt, iż każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych wpływa na zwiększenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Przytoczył również dwa wyroki NSA z dnia 24 maja stwierdzają, iż możliwość uprzywilejowania pojazdów dotyczy jedynie przypadków bezpośrednich faktycznych działań związanych z ratowaniem zdrowia lub życia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą nastąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004r. zarzucił rozstrzygnięciu błędną wykładnię art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegającą na tym, że uprzywilejować mnożna tylko pojazd wyłącznie gdy będzie on używany stale i bezpośrednio w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. W skardze wskazano też naruszenie art. 7 Kpa. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na pobieżnej analizie zadań skarżącego i zbyt pochopnym porównaniu jego zadań z zadaniami innych jednostek, o których mowa w przytoczonych orzeczeniach NSA np. jednostek ochrony mienia lub sportowych. Naruszenie art. 18 Kpa. skarżący uzasadnił wydaniem decyzji przez osobę niższą rangą i funkcją od osoby wydającej decyzję pierwotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przyczyną odmowy wydania zezwolenia na używanie pojazdu MZK sp.z o.o. w G. był fakt, iż pojazd nie spełnia ustawowych przesłanek do jego uprzywilejowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w sposób mogący mieć wpływ na jej treść Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zmianami ) pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy jednostek i podmiotów wymienionych w pkt od 1) do 11) tego przepisu. Jak stanowi pkt 12) tego artykułu, może być nim również pojazd niewymieniony w pkt 1 – 11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Miejski Zakład Komunikacyjny Sp. Z o.o. w G. – skarżący w niniejszej sprawie - wnosił o zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu [...] podkreślając, że samochód posiadający takie zezwolenie został wycofany z eksploatacji. Skarżący w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że od [...] czerwca 1995r. posiadał [...] kolejno wydane, w tym [...] wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zezwolenia na pojazdy uprzywilejowane. Dotyczyły one innych pojazdów, niż pojazd wymieniony we wniosku i jak wynika ze zgromadzonych dokumentów w sprawie – nie obowiązują. Fakt nieposiadania przez skarżącego pojazdu o statusie pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym potwierdził na rozprawie przed sądem pełnomocnik organu. Organ wydając zaskarżoną decyzję pominął całkowicie podnoszoną przez skarżącego okoliczność wcześniejszego posiadania przez niego pojazdów uprzywilejowanych, co ma w sprawie znaczenie tym bardziej doniosłe, że ostatnie trzy zezwolenia wydał właśnie ten organ. Oznaczałoby to, że przesłanki wydania skarżącemu zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w jego konkretnej sytuacji działalności usługowej w zakresie obsługi komunikacji miejskiej w G., zostały już wcześniej przez organ zbadane i ocenione, co winien organ uwzględnić rozpatrując kolejny wniosek. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że organy administracji publicznej winny podejmować swoje rozstrzygnięcia w sposób czytelny dla adresatów tych rozstrzygnięć, stosując jednolite kryteria oceny na tle określonego stanu faktycznego i prawnego. Za wadliwe należy uznać stanowisko organu, że brak zaliczenia "rutynowego prowadzenia działalności w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego" do zadań statutowych MZK w G. może stanowić argument na rzecz odmowy zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym. Decydujące w kwestii możliwości zastosowania art. 53 ust.1 pkt 12 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest bowiem, czy pojazd jednostki niewymienionej w pkt 1 - 11 tego artykułu używany będzie w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Rozważenie czy wnioskowany pojazd będzie spełniał ten wymóg należy dokonać na tle konkretnego stanu faktycznego. Charakter działalności jaką prowadzi skarżący obciążona jest niewątpliwie wysokim prawdopodobieństwem kolizji drogowych i innego rodzaju wypadków stanowiących zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, co podnosił skarżący w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konieczność najszybszego dojazdu służb skarżącego na miejsce kolizji/wypadku drogowego może mieć decydujące znaczenie dla eliminacji negatywnych skutków zdarzenia i będzie się przekładać wprost na działania ratujące życie lub zdrowia ludzkiego. Organ pominął kategoryczne oświadczenie skarżącego, że pojazd wymieniony we wniosku wykorzystywany będzie wyłącznie w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego i nie zatrzymał się nad istotnymi argumentami skarżącego podnoszonymi w pkt 1 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konieczność natychmiastowej interwencji służb skarżącego w przypadkach wskazanych w tym punkcie, polegająca na obowiązku natychmiastowego wyłączenia napięcia z bezobsługowej podstacji trakcyjnych prądu stałego, ma przecież bezpośrednio na celu eliminację zagrożenia dla życia ludzkiego. Organ nie uzasadnił dlaczego stwierdził, iż nie znajdują uzasadnienia, przekazane wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, opinie Komendanta Miejskiego PSP i dyrektora Szpitala Miejskiego w G. potwierdzające używanie przez skarżącego pojazdu uprzywilejowanego do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Oparł się jedynie na opinii wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. odnoszącej się tylko do jednego pojazdu uprzywilejowanego należącego do skarżącego, a więc obejmującej ograniczony czas używania przez niego takiego pojazdu i stwierdzającej sporadyczne jego używanie oraz to, iż pojazd nie był stale i bezpośrednio używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, iż pojazd uprzywilejowany musi być "stale" używany do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego jak to przyjmuje Komendant wydający opinię, a za nim minister. Pojazd taki musi być jedynie wyłącznie używany do tego celu. W ocenie Sądu, za bezpośrednie i faktyczne działania związane z ratowaniem życia należy uznać również takie działania, które podejmowane są w sytuacjach awaryjnych i służą zapobieżeniu powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego. Należy stwierdzić, że opinia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. jest jednym z dowodów w sprawie mającym taki sam walor dowodowy jak załączona opinia Komendanta Miejskiego PSP w G. informująca o zawartej ze skarżącym umowie o współdziałanie w przypadkach zagrożenia życia ludzkiego, ochrony mienia i ochrony przeciwpożarowej. Również opinia dyrektora Szpitala Miejskiego w G. o współpracy ze skarżącym w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego jest dowodem w sprawie koniecznym do rozważenia i niezbędnym dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Stwierdzenie organu o braku uzasadnienia przedstawionych przez skarżącego opinii "na tle zgromadzonego materiału dowodowego" jest niezrozumiałe i pozbawione jakiejkolwiek argumentacji, tym bardziej że przedstawione przez skarżącego opinie współtworzą materiał dowodowy zebrany w sprawie i wymagają oceny, której organ nie dokonał. Organ działaniem takim nie tylko naruszył zasadę prawdy obiektywnej sformułowaną w art. 7 Kpa. lecz również uchylił się od rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co nakazuje art. 77 ust. 1 Kpa., a co miało wpływ na wadliwość uzasadnienia faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja podejmowana na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest wprawdzie decyzją uznaniową, jednak aby nie była ona dowolna, oparta musi być na dokładnym rozważeniu spełnienia przesłanek zawartych w cyt. przepisie w oparciu o cały materiał dowodowy w sprawie, przy uwzględnieniu stanu faktycznego danej sprawy i dotychczasowych w tej materii rozstrzygnięć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.