VI SA/Wa 1978/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-26
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna dotycząca wykorzystania drogi publicznej jako drogi technologicznej dla potrzeb budowy autostrady może wyłączyć zastosowanie przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych i kar pieniężnych?Ratio decidendi
Umowa cywilnoprawna, nawet jeśli określa drogę publiczną jako "technologiczną" dla potrzeb budowy, nie może wyłączyć zastosowania przepisów prawa publicznego, w tym Prawa o ruchu drogowym, dotyczących obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Przepisy te mają charakter powszechnie obowiązujący i nie mogą być zmieniane umowami prawa prywatnego. Brak takiego zezwolenia, nawet w sytuacji korzystania z drogi na podstawie umowy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Przedsiębiorca P. J. został ukarany karą pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Naruszenie polegało na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżący argumentował, że droga powiatowa, po której się poruszał, była na mocy umowy z zarządcą drogi traktowana jako droga technologiczna, co jego zdaniem wyłączało stosowanie przepisów prawa drogowego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję utrzymującą karę w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: kpa), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 - zwanej dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania strony – p. P. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. J. "M.", W.., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Wymienione decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
W dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości B. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki R. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował p. S. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku - luzem (ładunek podzielny) na trasie B. – C. w imieniu przedsiębiorcy P. J. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.
Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą powiatową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.
W odwołaniu skarżący informuje, że w związku z prowadzoną inwestycją krajową budowy autostrady [...] i powierzeniem jej wykonania innym podmiotom – K., strona jako podwykonawca podjęła współpracę jako dostawca kruszywa, piasku i innych towarów. Pełnomocnik zwraca uwagę na treść umowy nr [...] z dnia [...].6.2013 r. zawartej pomiędzy K.: S. Sp. z o.o., I. S.A., P. K. S.A., a Powiatem [...], gdzie zgodnie z § 2 wskazano, iż odcinek drogi powiatowej nr [...], został zakwalifikowany jako odcinek drogi technologicznej dla pojazdów K.. W ocenie skarżącego, skoro odcinek drogi powiatowej nr [...] został w umowie określony jako technologiczny, czyli wyłączonej z sieci dróg publicznych, to tym samym trudno jest przypisać stronie winę odnośnie wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym
Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i zważył co następuje.
Zgodnie z art. 2 ust. 35a prd. pojazd nienormatywny - według ustawowej definicji - jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 2,50 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,75 %),
- nacisk na potrójnej osi nienapędowej 26,50 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 2,50 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 10,41 %),
- rzeczywista masa całkowita pojazdu 43,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,25 %).
Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 ma 1,4 m (1,3
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) ww. rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy - 40 ton.
Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).
Droga powiatowa nr [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Należy zauważyć, iż norma dotycząca nacisków potrójnych osi nienapędowych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Tym samym organ prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenia jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Podczas kontroli stwierdzono m.in. przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi powyżej 20 % od dopuszczalnej wartości, tj. o wartość 28,75 %, oprócz stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15000 złotych.
W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
W dniu kontroli ww. pojazdem członowym kierował p S. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku (ładunek podzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony na podstawie kwitu ważenia pojazdu nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., okazanego podczas kontroli drogowej, którego kopia znajduje się w aktach sprawy. Stosownie do art. 2 ust. 35 lit. b) prd ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t". "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.
Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.
Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] lutego 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do [...] marca 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2013 r., arkusza pomiarowego, dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu członowego, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, świadectwa legalizacji wag, protokołu pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów.
Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Skarżący w odwołaniu zwraca uwagą na treść umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zawartej pomiędzy S. Sp. z o.o., I. S.A., P. K. S.A., a Powiatem [...], której zapisy, jego zdaniem, zezwalały na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze powiatowej nr [...]. Zdaniem strony, odcinek drogi, na którym zatrzymano kontrolowany pojazd członowy został uznany jako droga technologiczna z tymczasową organizacją ruchu, wyłączoną z sieci dróg publicznych.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] września 2013 r. wystąpił do Starosty [...] z pytaniem, czy na dzień [...] lipca 2013 r. droga oznaczona jako powiatowa nr [...] L. – D. - granica województwa [...], na odcinku od L do K., była drogą publiczną ogólnodostępną dla uczestników ruchu drogowego.
W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] września 2013 r. poinformował, że na dzień [...] lipca 2013 r. droga powiatowa nr [...] posiadała aktualną organizację ruchu, była drogą ogólnie dostępną dla uczestników ruchu drogowego o nacisku na oś 8 ton.
Organ odwoławczy stwierdził, iż umowa nie stanowi zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej. Ponadto, stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Tak więc tylko stosowne zezwolenie uprawnia do przejazdu pojazdem nienormatywnym. Przedmiotem przewozu był piasek, a więc ładunek podzielny, a jak stanowi ust. 2 ww. artykułu zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Tymczasem podczas kontroli stwierdzono wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a w związku z powyższym argumentację strony należy uznać za bezpodstawną i nie stanowiącą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.
Organ II instancji zważył, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zauważył, iż obowiązki które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi.
Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.
Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,4 m (1,3 < d 1,4) - 24 tony.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) ww. rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy - 40 ton.
Przepis art. 61 prd wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku. Przepis ten był i jest skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów. Zatem także podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd. Brzmienie ust. 1 tegoż artykułu stanowi, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Treść ust. 2 i 3, 5 art. 61 prd jasno wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.
Przepis art. 61 prd nie określa sposobów działania jakie powinny podejmować osoby odpowiedzialne za załadunek, lecz określa do jakiego załadunku nie można dopuścić.
Powyższe regulacje wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Nie dostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.
Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
Między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.
Zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 prd już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Nie kto inny bowiem, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II, należy wymierzyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia. Natomiast jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I i II.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformował stronę, że w przypadku zaistnienia okoliczności świadczących, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia, powinna ona stosowne dowody przedstawić.
Strona pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożyła wyjaśnienia wraz z kopią umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., które, w ocenie organu, nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Ponadto takich dowodów nie przedstawiła w toku prowadzonych postępowań, przed organem I i II instancji. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był podjąć kroki celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny na całej trasie przejazdu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca, jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami, leży niewątpliwie w jego interesie. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Obowiązujące przepisy prawne obciążają bowiem podmiot wykonujący przejazd obowiązkiem takiego załadowania pojazdu, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość załadunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Zdaniem organu odwoławczego, wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że należało decyzję organu I instancji utrzymać w mocy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 61, 107 i 138 k.p.a. poprzez pominięcie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wszystkich zapisów umowy nr [...] z [...] czerwca 2013 r. zawartej przez K. z Powiatem [...] wskazujących na wykorzystanie drogi publicznej jako drogi technologicznej dla potrzeb prowadzonej budowy Autostrady [...], co powinno wyłączać zastosowanie przepisów powołanych w zaskarżonej decyzji;
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak zastosowania odpowiednich przepisów, w szczególności art. 22 ust. 2 udp umożliwiających korzystanie z oznaczonej drogi w zakresie wskazanym w umowie.
Mając na uwadze wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego, decyzje zarówno Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, są dla skarżącego krzywdzące w świetle umownych ustaleń zawartych z zarządcą przedmiotowej drogi - Powiatem [...].
W związku z prowadzoną inwestycją krajową budowy autostrady [...] i powierzeniem jej wykonania przedsiębiorstwu S. [...] Sp. z o.o., jak i I. S.p.A oraz K. S.A., skarżący P. J. podjął współpracę jako podwykonawca świadcząc usługi na rzecz wspomnianych powyżej generalnych wykonawców w postaci usług transportowych kruszywa, piasku i innych towarów stanowiących niezbędny składnik budowy autostrady.
W celu prawidłowego wykonania usługi transportowej kierowcy pracujący dla skarżącego poruszali się po drodze powiatowej nr [...], która to jest drogą powiatową w obrębie Powiatu [...], zarządzaną przez Powiatowy Zarząd Dróg w W. z/s w J. Wspomniana droga powiatowa łączyła kopalnie pisaku i kruszywa w B. z odcinkiem budowanej autostrady [...], na tym też odcinku drogi poruszały się pojazdy strony. Istotnym jest tu fakt zawarcia przez spółki wykonujące prace budowlane autostrady [...], tj. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., I. S.p.A z siedzibą w W. oraz K. S.A. z siedzibą w K. zwanej " K. " a Powiatem [...] - powiatowym Zarządem Dróg we W. z/s w J. zwanej " Zarządem", umowy z dnia [...]r., gdzie w § 2 Zarząd wskazał odcinek drogi powiatowej nr [...], znajdujący się w jego zarządzie z przeznaczeniem na wykorzystanie tego odcinaka drogi jako drogi technologicznej dla pojazdów K., przy czym strony tej umowy zakreśliły również czas jej trwania, tj. do końca budowy autostrady [...], odcinek T.-K.
Ponadto w § 1 ust. 4 jednoznacznie określono, że celem podpisania umowy nr [...] z dnia [...].06.2013r. jest m.in. ustalenie "zasad korzystania z drogi", natomiast z kolei w § 2 "K. zobowiązuje się, aby do przewozów kruszywa ze złoża "B. II" (...) nie wykorzystywać innych dróg powiatowych oraz do informowania o powyższym wszystkich przewoźników, w tym prawidłowego oznakowania dojazdu do złoża kruszywa." Poza tym w załączniku nr 2 do umowy nr [...] z dnia [...].06.2013r. jako jeden z obowiązków K. określono "Utrzymanie oznakowania tymczasowej organizacji ruchu."
Biorąc pod uwagę zapisy zawarte w umowie nr [...] z dnia [...].06.2013 r. gdzie wielokrotnie użyto sformułowań takich jak: droga technologiczna, tymczasowa organizacja ruchu, prawidłowe oznakowanie, zasady korzystania z drogi, utwierdzających stronę w przekonaniu, że droga powiatowa nr: [...] jest drogą technologiczną - czyli wyłączoną z sieci dróg publicznych. Ponadto zgodnie ze zobowiązaniem zawartym w § 2 ust. 2 umowy nr [...] z dnia [...].06.2013 r. K. poinformowało stronę o charakterze drogi nr [...] i sposobie jej wykorzystywania w okresie objętym umową nr [...] z dnia [...].06.2013r., zatem strona po zapoznaniu się z postanowieniami umowy miała jednoznaczne podstawy by uznać tę drogę jako drogę technologiczną - czyli nie będącą drogą publiczną w pełnym tego słowa znaczeniu z wyłączeniem ograniczeń jakie nakłada na skarżącego wykonującego transport dla celów budowy autostrady, gdzie nie mogą mieć zastosowania ograniczenia wymienione w zaskarżonych decyzjach.
Strony tej umowy określiły zatem precyzyjnie uprawnienia, jak i obowiązki, korzystających z niej pojazdów na potrzeby wspomnianej wyżej budowy. Skoro zatem odcinek drogi powiatowej nr [...] został umownie wskazany jako droga technologiczna wykorzystywana do celów budowy, trudno jest przypisać winę stronie naruszenia przepisów dotyczących poruszania się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z umową skarżący i wykonujący dla niego pracę kierowcy poruszali się tylko i wyłącznie po wskazanej drodze.
Mając na uwadze fakt zawartej umowy i pełną świadomość jej treści a w szczególności § 2 umowy trudno przypisać winę stronie i zarzucić jej poruszanie się po drodze publicznej skoro wyraźnie została ona wskazana jako droga technologiczna. To, czy Powiatowy Zarząd Dróg we W. z siedzibą w J. dokonał stosownych oznaczeń i ograniczeń na przedmiotowej drodze oraz stosownych powiadomień urzędów jest już zupełnie inną kwestią i leży tylko i wyłącznie w gestii zarządu. Trudno zatem obciążać stronę odpowiedzialnością za zaniechanie osób trzecich (Zarządu dróg). Podkreślić należy iż to zarząd wskazał iż droga 2934C dla celów budowy autostrady [...] będzie drogą technologiczną, gdyby nie ten istotny fakt strona nie dopuściła by do przekroczenia obowiązujących przepisów co do poruszania się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym.
Kwestią, którą podnosi skarżący jest również to, iż skoro droga nr 2934C umownie pomiędzy K. a Zarządem, zgodnie z umową z dnia [...].06.2013r., została określona jako droga technologiczna dla działań niezbędnych związanych z budową autostrady [...], to - zdaniem skarżącego - ten odcinek drogi w okresie budowy został wyłączony z charakteru drogi publicznej a tym samym obowiązujących na drogach publicznych przepisów, co tym samym zdaniem strony wyłącza możliwość sprawowania kontroli na drodze technologicznej przez Inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego jak na drodze wyłączonej na czas budowy z obszaru sieci dróg powiatowych (publicznych).
Na marginesie niejako skarżący zauważył, iż w Polsce nie ma obecnie przepisów regulujących zasady poruszania się po drogach technologicznych, w tym ograniczających dopuszczalną ładowność pojazdów.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 22 ust. 2 udp, grunty w pasie drogowym zarząd drogi może oddawać w najem, dzierżawę albo je użyczać, w drodze umowy, na cele związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a także na cele związane z potrzebami obsługi użytkowników ruchu.
Przepis art. 22 ust. 2 udp. normuje sytuację wyznaczoną celem zajęcia pasa drogowego, tj. związanymi albo niezwiązanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Skoro zatem dana inwestycja (np. budowa drogi) wiąże się z potrzebami ruchu drogowego i podstawą zajęcia pasa drogowego na ten cel jest umowa cywilnoprawna, to nie powinno się nakładać kar z tytułu zajęcia tej drogi na cele budowy innego odcinka drogi, gdyż stawia to skarżącego w sytuacji bez wyjścia i kłóci się z zapisami w/w umowy z zarządcą drogi. Skoro wymagane były jakiekolwiek zezwolenia lub nałożone ograniczenia, to winny być one wyraźnie wskazane w/w umowie i zarządca drogi winien wskazać na konieczność uzyskania takich zezwoleń względnie decyzji.
W chwili kontroli przewóz piasku odbywał się zgodnie z okazanym świadectwem ważenia z miejscowości B., z tamtejszej kopalni kruszywa do miejscowości C. k/K., z przeznaczeniem na budowę odcinka autostrady [...]. Całość przewożonego pisaku na kontrolowany pojazd została załadowana na terenie kopalni kruszywa w miejscowości B., gdzie po czynnościach załadunkowych pojazd wraz z ładunkiem został zważony na którą to okoliczność wystawiony został dokument świadectwo ważenia. Następnie tak załadowany pojazd udał się drogą powiatową nr [...].
Podnoszone w uzasadnieniu decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 2014 r. okoliczności przeprowadzonej kontroli dotyczące faktu poruszania się pojazdu po drodze powiatowej nr [...] pojazdem przekraczającym dopuszczalne parametry wagowe są dla strony bezsporne; strona przyznaje, że ustalenia dokonane przez Inspektora [...] Wojewódzkiej Inspekcji transportu Drogowego są zgodne ze stanem faktycznym.
W wyniku przeprowadzonej kontroli wszczęte zostało postępowanie administracyjne z urzędu wobec przedsiębiorcy P. J. W toku prowadzonego postępowania strona udzielała wyjaśnień i dostarczyła wszelkie jej dostępne dokumenty (znajdują się w aktach sprawy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B.) co do okoliczności mających istotny wpływ na fakt dopuszczenia przekroczenia obowiązujących norm poruszania się pojazdem po drodze powiatowej.
Wobec powyższego, gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa bez odniesienia się do wszystkich wniosków i twierdzeń skarżącego i bez wyjaśnienia kluczowej kwestii istnienia zapisów umowy z [...] czerwca 2013 r., złożenie niniejszej skargi jest konieczne i uzasadnione interesem prawnym strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi
Podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę treść skargi, organ zauważył, co następuje.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazuje, iż zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny i brak było podstaw do jego uzupełnienia. Organ przede wszystkim zauważył, że w toku przeprowadzonej kontroli w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 371). Organ zaznaczył również, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy i jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. o sygn. akt VI SA/Wa 871/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2008 roku sygn. akt. II GSK 50/08) Strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu oraz została pouczona o przysługujących jej prawach. Obowiązek udzielenia pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 zd. 1 kpa, tj. wtedy, gdy mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Granice tego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji. Jak wynika z akt sprawy, strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla prawnej odpowiedzialności wnioskodawcy. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 8 k.p.a. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 107 kpa, ponieważ uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w kwestii naruszenia przepisów kpa.
Odnosząc się do zapisów umowy nr [...] z [...] czerwca 2013 r., której zapisy zdaniem strony zezwalały na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze powiatowej nr [...] organ ponownie wskazuje, iż umowa nie stanowi zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej. Na podstawie pisma Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r. ustalono, iż na dzień [...] lipca 2013 r. droga powiatowa nr [...] posiadała aktualną organizację ruchu, była drogą ogólnie dostępną dla uczestników ruchu drogowego dla nacisku na oś 8 ton.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazuje, iż stosownie do art. 140ac ust. 2 prd z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w drodze postanowienia.
Zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie wskazuje, że kontrolowany pojazd spełniał kryteria, które obejmowały zakresem zezwolenie kategorii VII, w pozostałych przypadkach (dowód: protokół kontroli). Wobec powyższego należy wskazać, że organy prawidłowo zakwalifikowałby stwierdzonej naruszenie i kara pieniężna jest prawidłowo określona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą po rozpatrzeniu odwołania strony (przedsiębiorcy) – p. P. J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 61, 107 i 138 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, w szczególności wszystkich zapisów umowy nr [...] z [...] czerwca 2013 r. zawartej przez K. z Powiatem [...] zezwalających na wykorzystanie drogi publicznej jako drogi technologicznej dla potrzeb prowadzonej budowy Autostrady [...], co powinno wyłączać zastosowanie przepisów powołanych w zaskarżonej decyzji.
Nadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak zastosowania odpowiednich przepisów, w szczególności art. 22 ust. 2 udp umożliwiających korzystanie z oznaczonej drogi w zakresie wskazanym w powołanej wyżej umowie.
Oczyszczając niejako przedpole Sąd jest zobowiązany wskazać, że obowiązujące przepisy (w szczególności przepisy szeroko pojętego prawa drogowego, obejmującego głównie ustawę o drogach publicznych, ustawę o ruchu drogowym, ustawę o transporcie drogowym oraz przepisy wykonawcze) nie posługują się pojęciem "drogi technologicznej." Owszem, w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz. U. 2002.12.116, z późn. zm.) zostało użyte pojęcie "pasa technologicznego", ale jego treść w żadnej mierze nie pokrywa się z pojęciem "drogi technologicznej" – tak, jak rozumie to pojęcie przedsiębiorca. W powołanym rozporządzeniu § 83 stanowi, że:
"1. W pasie drogowym autostrady, w zależności od potrzeb, może być zlokalizowany pas technologiczny po obu lub po jednej stronie autostrady.
2. Pas technologiczny lokalizuje się na odcinku autostrady, na którym występują potrzeby związane z utrzymaniem lub ochroną autostrady, a także do umieszczenia podziemnych urządzeń infrastruktury technicznej.
3. Pas technologiczny, w części przeznaczonej do ruchu pojazdów służb utrzymania autostrady, powinien być utwardzony.
4. Lokalizacja pasa technologicznego nie powinna powodować obniżenia cech użytkowych autostrady.
5. Szerokość, pochylenie podłużne i poprzeczne pasa technologicznego powinno umożliwiać jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem."
Jest to, jak wynika z powołanego przepisu, odrębny pas mieszczący się w granicach pasa drogowego autostrady.
Tymczasem w rozumieniu przedsiębiorcy "droga technologiczna" to w zasadzie – w rozpatrywanym przypadku – określony odcinek drogi, który na okres budowy utracił charakter drogi publicznej, na którym nie obowiązują przepisy mające powszechne zastosowanie na drogach publicznych, co tym samym - zdaniem przedsiębiorcy - wyłącza możliwość sprawowania kontroli na drodze technologicznej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego jak na drodze wyłączonej na czas budowy z obszaru sieci dróg powiatowych (publicznych).
W ocenie Sądu, przedstawiony wyżej pogląd przedsiębiorcy stanowi nadinterpretację klauzul umowy. Przypomnieć tu trzeba, że zgodnie z preambułą umowy, zobowiązania stron określone w umowie mają na celu: "...zapewnienie przejezdności drogi powiatowej nr [...] L. – D. - gr. woj. (B.) w rejonie oddziaływania złoża kruszywa naturalnego "B.", zapobieżenie jej nadmiernej degradacji wywołanej transportem technologicznym...". Cel ten potwierdza § 1 pkt 4 umowy, zgodnie z którym "Strony oświadczają, że niniejszą Umowę zawierają w celu określenia zasad współpracy między stronami, w tym dotyczących ustalenia zasad korzystania z drogi oraz warunków i zasad podziału odpowiedzialności, zobowiązań i kosztów związanych z utrzymaniem i naprawą drogi. (...)".W tej sytuacji uznanie Zarządu (§ 2 pkt 1 umowy), że "...odcinek drogi powiatowej numer [...], znajdującej się w jego zarządzie, która może być wykorzystywana jako droga technologiczna przez Pojazdy do końca budowy autostrady [...], odcinek T.– K." w zasadzie nie ma znaczenia prawnego, a już z całą pewnością nie oznacza, że ten odcinek drogi utracił charakter drogi publicznej i nie obowiązuje na nim powszechne prawo drogowe, z obowiązkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego włącznie.
Zasadnie zatem ustalono - na podstawie pisma Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r., w którym wskazano, iż na dzień [...] lipca 2013 r. droga powiatowa nr [...] posiadała aktualną organizację ruchu, była drogą ogólnie dostępną dla uczestników ruchu drogowego dla nacisku na oś 8 ton. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo uznał, że na podstawie przedmiotowej umowy nie było możliwe dokonanie przejazdu pojazdem ponadnormatywnym, zaś sama umowa nie stanowi zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej.
Dalej, należy wskazać, że przepisy prawa drogowego mają przede wszystkim w większości, zwłaszcza w części nakładającej obowiązki na użytkowników dróg, charakter przepisów z zakresu prawa publicznego, powszechnie i bezwzględnie obowiązujących. Przepisów takich, dotyczących m.in. przewozów ponadnormatywnych, nie można zmienić w drodze umowy, a więc aktu prawa prywatnego. Nie można tak po prostu, jak twierdzi przedsiębiorca, w drodze umowy ustalić, że określony odcinek drogi publicznej, nawet na określony czas, traci ten charakter i przestają na nim obowiązywać określone obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązujących. Tego rodzaju klauzule umowne są z mocy prawa nieważne i bezskuteczne. Tak więc umowa nie może stanowić i zastąpić zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej.
Bezzasadny jest również zarzut niezastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 22 ust. 2 udp, umożliwiającego – w ocenie przedsiębiorcy - korzystanie z oznaczonej drogi w zakresie wskazanym w powołanej wyżej umowie.
Po pierwsze, należy zauważyć, że przepis ten (ust. 1) reguluje sytuację gruntów w pasie drogowym, co oznacza, zgodnie z art. 4 pkt 1 udp, wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga stanowi zatem tylko część pasa drogowego i oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Możliwość oddawania przez zarząd drogi gruntów w pasie drogowym w najem, dzierżawę albo w użyczenie, w drodze umowy, nie może być zatem traktowana tak samo jak udostępnienie w tej formie drogi publicznej.
Zaliczenie drogi do określonej kategorii dróg publicznych, ustalenie ich przebiegu, a także pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii wymaga rozstrzygnięć odpowiednich organów, działających w odpowiednim trybie. Inaczej mówiąc, czym innym jest wyrażenie zgody na umieszczenie/likwidację określonych obiektów w pasie drogowym, a czym innym są działania związane z uznaniem drogi za drogę publiczną określonej kategorii.
W konsekwencji są to zupełnie inne instytucje społeczne i prawne, a art. 22 ust. 2 dotyczy wprost lokalizacji określonych obiektów na cele związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a także na cele związane z potrzebami obsługi użytkowników ruchu – w pasie drogowym. Nie wydaje się, by w rozpatrywanej sprawie o to właśnie chodziło
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że nie można mu przypisać winy związanej z wykonywaniem przejazdu pojazdem nienormatywnym należy zauważyć, że odpowiedzialność za naruszenie prawa drogowego nie opiera się na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny, związany z samym faktem naruszenia odpowiedniego przepisu prawnego.
Stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony, co przyznał sam skarżący stwierdzając w skardze (str. 5), że "Podnoszone w uzasadnieniu decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 2014 r. okoliczności przeprowadzonej kontroli dotyczące faktu poruszania się pojazdu po drodze powiatowej nr [...] pojazdem przekraczającym dopuszczalne parametry wagowe są dla strony bezsporne; strona przyznaje, że ustalenia dokonane przez Inspektora [...] Wojewódzkiej Inspekcji transportu Drogowego są zgodne ze stanem faktycznym."
W tej sytuacji podstawowy problem w rozpatrywanej sprawie stanowiły okoliczności prawne, a zwłaszcza kwalifikacja przywołanych przez skarżącego klauzul zapisów umowy nr [...] z [...] czerwca 2013 r. zawartej przez K. z Powiatem [...] zezwalających na wykorzystanie drogi publicznej jako drogi technologicznej dla potrzeb prowadzonej budowy autostrady [...], co – według skarżącego - czyni wyłączoną z sieci dróg publicznych, co powinno wyłączać również zastosowanie przepisów powołanych w zaskarżonej decyzji. Kwestii tej poświęcono już uwagę wyżej, a zatem teraz należy ocenić sposób zastosowania innych przepisów szeroko rozumianego prawa drogowego kontrolowanej decyzji.
Za punkt wyjścia przyjęto w zaskarżonej decyzji – w ocenie Sądu trafnie - określenie pojazdu nienormatywnego, które zgodnie z art. 2 pkt 35a prd oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Pojęcie to obejmuje zatem już to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, już to pojazd lub zespół pojazdów, którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W pierwszym przypadku stwierdzone naciski osi są odnoszone do nacisków dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych- w drugim zaś – do parametrów (wymiarów lub rzeczywistej masy całkowitej) określonych w ustawie – Prawo o ruchu drogowym.
Ustalając dopuszczalne obciążenie przedmiotowej drogi powiatowej nr [...] organy Inspekcji Transportu Drogowego odwołały się najpierw do art. 41 ust. 1 udp, w myśl którego po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. Jednocześnie wskazano, że w art. 41 ust. 2 udp znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,
mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).
Droga powiatowa nr [...] na odcinku B. – C. została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Nie ulega zatem wątpliwości, że droga krajowa nr [...], na której zatrzymano do kontroli przedmiotowy zespół pojazdów, należy do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Rzeczywisty nacisk pojedynczej osi zatrzymanego do kontroli pojazdu ustalono na podstawie przeprowadzonego ważenia. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do dnia [...] grudnia 2015 r.
Miejsce ważenia spełniało wymagane warunki, co potwierdziła stosowna dokumentacja.
Jak trafnie zauważył organ, poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Według art. 64 ust. 2 prd pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się – w ocenie organu, którą Sąd podziela - regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie, należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu nie dołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 prd. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.
Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" organ pomocniczo posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 utd, według treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że " (...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa ".
W konsekwencji, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości, że za stwierdzone naruszenie, związane z brakiem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym powinna być nałożona kara pieniężna.
Istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie miało jednakże ustalenie kategorii zezwolenia, którego brak stanowił podstawę nałożenia kary, bo przypomnieć tu należy, że zgodnie z art. 64 i nast. prd tych kategorii jest VII, wyodrębnionych na podstawie różnych kryteriów nienormatywności, z którymi skorelowana jest wysokość kar (art. 140aa oraz 140ab prd).
Według wyjaśnień organów orzekających w sprawie, "Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t". "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.
Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI."
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII.
Jak wynika z wyjaśnień organu, ustalenie kategorii zezwolenia, którego brak powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości przewidzianej w przepisach prd, dokonywane jest w drodze stopniowej eliminacji – aż do wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. I to jest właśnie kategoria zezwolenia, za brak którego odpowiada podmiot wykonujący przejazd.
Prawidłowość przedstawionego rozumowania organu, związanego z ustaleniem właściwej kategorii zezwolenia, za brak którego nakładana jest kara pieniężna, potwierdzają w ocenie Sądu przepisy prd.
I tak, zgodnie z art. 64 ust. 3 prd wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Jak można zauważyć, przepis ten, określający kryteria nienormatywności pojazdu oraz odsyłający do tabeli uwzględniającej te kryteria w odpowiednich zestawieniach, jest ściśle skorelowany z samym pojęciem "pojazdu nienormatywnego" w brzmieniu ustalonym w art. 2 pkt 35a prd.
Z kolei zgodnie z art.140aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona we właściwej, tj. zgodnej z prawem wysokości. Przekonuje o tym również treść załącznika Nr 1 do prd, określającego kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania wskazanych przez skarżącego: część z nich odnosi się do zasad ogólnych K.p.a. (art. 7, 8, 9, 11) i nie została opatrzona odpowiednią egzemplifikacją, część zaś – dotyczy w istocie pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji umowy z K., co w ocenie Sądu nie odpowiada prawdzie.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło