VI SA/Wa 198/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-21
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu produktu rolno-spożywczego o nazwie "M." z zaniżoną zawartością soli, wykonanego z kawałków filetów śledziowych, a nie całych filetów, oraz pochodzącego ze śledzi złowionych poza sezonem, stanowi wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie do obrotu produktu rolno-spożywczego pod nazwą "M.", który zawierał zaniżoną zawartość soli w stosunku do deklaracji producenta, był wykonany z kawałków filetów śledziowych, a nie całych filetów, oraz pochodził ze śledzi złowionych poza sezonem i poddanych sztucznemu procesowi dojrzewania, stanowi wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego. Takie oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd co do cech jakościowych produktu, naruszając jego interesy, co jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na E. S. i W. K. za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno-spożywczego "M.". Kontrola wykazała zaniżoną zawartość soli, nieprawidłowości w oznakowaniu (podanie nazwy "filety śledziowe" zamiast kawałków filetów, oraz nazwy "M." dla produktu niespełniającego kryteriów tej nazwy zwyczajowej) i ukrycie danych producenta. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. S. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. S. i W. K. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą P. [...], od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] wymierzającej E. S. i W. K., karę pieniężną w wysokości 23.912 zł (dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset dwanaście złotych) za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M. [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzje organów obu instancji zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniach [...] maja - 3 czerwca 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej ryb i przetworów rybnych w P. E. S. i W. K., [...]. W trakcie działań kontrolnych pobrano do badań laboratoryjnych i oceny prawidłowości oznakowania próbki reprezentujące partię artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M. Przeprowadzone badania w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...] wykazały zaniżoną o 0,6 % zawartość soli w stosunku do deklaracji producenta wg specyfikacji wyrobu gotowego (Księga HACCP "[...]). Sprawozdanie z badań zawartości soli, przy niepewności pomiaru ±0,1%, wyniosła w kolejnych powtórzeniach: 2,8%, 2,9%, 2,9%, 2,9%, podczas gdy producent zadeklarował parametr ten na poziomie od 3,5% do 7 %. Powtórne badania wtórnika próbki przeprowadzone na wniosek skarżących w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...], również wykazały obniżoną w stosunku do zadeklarowanej zawartość soli wynoszącą 3,2 %, przy niepewności pomiaru ±0,1% (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].07.2011 r.).
W toku postępowania stwierdzono ponadto nieprawidłowości w oznakowaniu przedmiotowego produktu polegające na:
1) podaniu w nazwie określeń "filety śledziowe" oraz "m.", podczas gdy faktycznie do produkcji wykorzystano kawałki filetów śledziowych solonych w oleju, co było niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2005r. nr 187 poz. 1577 ze zm.), w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r, nr 136 poz. 914 ze zm.)
2) nadrukowaniu numeru partii produkcyjnej i terminu przydatności do spożycia na danych identyfikujących producenta, co utrudniło ich odczytanie i było niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, w dniu [...] sierpnia 2011 r., wydał decyzję nr [...], wymierzającą skarżącym karę pieniężną w wysokości 23.912 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M.,.
Ponadto w toku postępowania skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. (data wpływu do WIJHARS [...] sierpnia 2011 r.) poinformowali o zmianie nazwy handlowej przedmiotowego produktu na "[...]".
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że ustalając wysokość kary pieniężnej wziął pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżących na rynku artykułów rolno - spożywczych oraz wielkość jego obrotów. W oparciu o te ustalenia organ wymierzył skarżącym karę pieniężna w wysokości 23,912 zł.
Od decyzji organu I instancji skarżący złożyli odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zmianę zaskarżonej decyzji w całości lub w części lub przekazanie sprawy organowi I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez przyjęcie, że wprowadzono do obrotu artykuł zafałszowany,
2) art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez przyjęcie, że kontrolowany artykuł nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej, ponieważ w obowiązującym przepisach nie ustalono dokładnych wymagań określających produkt o nazwie "m.",
3) art. 47 ust. 1 o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez przyjęcie, że nazwa wyrobu "M., filety śledziowe solone w oleju" jest niezgodna z prawdą i wprowadza w błąd konsumenta,
4) art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez przyjęcie, że nastąpiło ukrycie informacji dotyczącej danych producenta, co nie odnotowano w protokole kontroli.
Uzasadniając odwołanie skarżący podnieśli, że nieznacznie niższa zawartość soli nie ma wpływu na walory smakowe produktu, na jego trwałość ani na okres przydatności do spożycia, tym samym interesy konsumenta nie zostały naruszone. Zdaniem skarżących określenie "m." jest nazwą zwyczajową funkcjonująca na rynku polskim od ponad 20 lat, stosowaną powszechnie dla oznaczenia tłustych i słabo solonych śledzi. Zdaniem skarżących cytowana w decyzji opinia biegłego nie została przez organ zinterpretowana, jej ustalenia organ I instancji przyjął za swoje, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto użycie w oznakowaniu produktu przymiotnika "extra" jest w pełni uzasadnione gdyż jest to produkt o obniżonej zawartości soli z dodatkiem cebuli i przypraw, natomiast filety śledziowe zostały pocięte na kawałki. Skarżący podnieśli, że wymierzona kara jest nieadekwatna do stwierdzonych uchybień. Ponadto wskazali, że dokonali kosztownej wymiany opakowań związanej ze zmianą nazwy handlowej produktu.
Rozpoznając odwołanie organ II instancji przywołał wyniki badań laboratoryjnych oraz rezultaty samej kontroli stwierdzone w protokole. Organ podkreślił, że w świetle przepisów ustawy o jakości artykułów rolno – spożywczych (art. 7 ust. 1 pkt 1) i ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 47 ust. 1) producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego oraz deklaracją producenta. W sytuacji, kiedy cechy fizykochemiczne produktu nie odpowiadają deklaracji producenta, konsument, który nabywa wadliwy artykuł, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego cech jakościowych. Należy mieć na uwadze, że konsument ma prawo nabywać produkty zgodnie z własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych.
Odnosząc się do zarzutów stawianych przez skarżących w odwołaniu organ stwierdził, że określenie "m." jest nazwą zwyczajową, w rozumieniu art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która odnosi do śledzi lekko solonych, naturalnie dojrzewających, produkowanych w oparciu o młode ryby odławiane w maju, czerwcu i w początkach lipca złowione przed pierwszym tarłem, cenione za charakterystyczny delikatny smak.
Główny Inspektor JHARS nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawierało szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Dowodem w tej sprawie była między innymi opinia dr inż. M. K., Adiunkta w Zakładzie Akwakultury przy [...] Uniwersytecie Technicznym w [...]. Organ I instancji przychylił się do w/w opinii, zgodnie z którą, "m." są to śledzie w okresie przed tarłem, poławiane od maja do lipca w wodach morza Północnego, macerowane w niskoprocentowej solance w drewnianych beczkach, proces macerowania przebiega z udziałem enzymów proteolitycznych, zawartość tłuszczu w rybach powinna wynosić ok. 15%. W opinii tej stwierdzono również że "stosowanie nazwy m. powinno ograniczyć się do śledzi lekko solonych, naturalnie dojrzewających, produkowanych w oparciu o ryby złowione w sezonie maj - czerwiec na Morzu Północnym. Podawanie takiej nazwy dla innych produktów typu filet śledziowy w oleju, krajanka śledziowa z cebulką. (...) Tym samym sprzedawanie filetów śledziowych niedojrzewających lub poddawanych jedynie "uszlachetnieniu" sztucznymi preparatami pod nazwą m., oryginalny, super jest nadużyciem i w wprowadza świadomego konsumenta w błąd".
Organ wyjaśnił również, że w toku kontroli na podstawie przestawionej dokumentacji stwierdzono, że śledzie (surowiec użyty do produkcji artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M.) zostały złowione w listopadzie 2010 r., surowiec zawierał 15 % tłuszczu i był solony dopiero po rozmrożeniu z wykorzystaniem preparatu enzymatycznego. Ponadto wyjaśniono, że skarżących zobowiązano do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących faktu stosowania nazwy handlowej m. w połączeniu z określeniem "e.", jednak skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów świadczących, że wykorzystywane przez niego śledzie były m., tj. były złowione w stanie rozwoju przed pierwszym tarłem (dziewicze), co ma miejsce w okresie od maja do początków lipca. Ponadto organ I instancji nie dał również wiary wyjaśnieniom skarżącego, że przedmiotowe śledzie z uwagi na fakt pocięcia ich na kawałki, oraz dodania cebuli i przyprawy, a także niższą od deklarowanej zawartość soli, mogły być określone mianem e.
W świetle ustaleń poczynionych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zastosowane przez skarżących oznakowanie w sposób oczywisty wprowadza konsumenta w błąd co do jego składu, a więc zastosowanie znajdują przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Podanie w oznakowaniu przedmiotowego produktu informacji "m.", kiedy do produkcji wykorzystano mrożone śledzie złowione poza okresem od maja do lipca inne niż śledzie dziewicze, których dojrzewanie wywołano zastosowaniem sztucznych preparatów, jest podaniem nazwy niezgodnej z prawdą. Wobec powyższego w przypadku, kiedy w oznakowaniu produktu podano określenia "filety śledziowe" i "m.", nie jest to zgodne ze stanem faktycznym, gdyż w skład produktu wchodziły kawałki filetów śledziowych. Ponadto kontrola stwierdziła mniejszą w stosunku do zawartości deklarowanej przez producenta soli. Organ wyjaśnił, że konsument, który nabywa taki artykuł, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego cech jakościowych, tym samym jego interes zostaje w istotny sposób naruszony. Konsumenci mają prawo oczekiwać, że nazwa nabywanego przez nich produktu będzie precyzyjnie informować ich o rodzaju i właściwościach produktu. Nazwa ta powinna być adekwatna do zawartości opakowania. Tymczasem zamiast macerowanych naturalnie filetów ze śledzi "dziewiczych" złowionych w okresie od maja do lipca, w opakowaniu znajdowały się kawałki filetów pochodzących ze śledzi złowionych w listopadzie 2010 r. poddanych maceracji przez zastosowanie sztucznych preparatów i solonych dopiero po rozmrożeniu tych filetów.
W ocenie organu odwoławczego, rodzaj nieprawidłowości, w szczególności nieuprawnione zastosowanie nazwy "m." oraz "filety śledziowe" i zamieszczenie grafiki sugerującej, że w opakowaniu znajdują się filety śledziowe, a nie ich kawałki, świadczy o tym, że skarżący oferowali produkt zafałszowany, a stopień zawinienia uznano za znaczny.
W świetle poczynionych ustaleń organ odwoławczy stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wymierzył wspólnikom skarżącej spółki karę pieniężną w wysokości 23.912 zł. Uzasadniając wysokość nałożonej kary organ wyjaśnił, że stanowi ona 0,1% przychodu osiągniętego przez skarżących w 2010 r. oraz zaledwie 1% kary maksymalnej (2.391.267,874 zł) przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych.
Następnie skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Uzasadniając skargę skarżący zarzucili:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 3 pkt 10 art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez przyjęcie, że skarżący wprowadzili do obrotu artykuł rolno-spożywczy zafałszowany,
b) art. 4 ust. 1 powyższej ustawy poprzez przyjęcie, że kontrolowany produkt nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, bowiem w powszechnie obowiązujących przepisach o jakości handlowej nigdzie nie zostały ustalone wymagania określające jakość produktu (bądź produktów) o nazwie "m.", w szczególności zaś poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że produkty o zwyczajowej nazwie "m." muszą być wyprodukowane z młodych/dziewiczych śledzi (filetów śledziowych) złowionych w wodach Morza Północnego w okresie od maja do lipca,
c) art. 46 ust. 1 pkt 1 a i 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przyjęcie, że nazwa wyrobu "M., [...]" nie jest nazwą zwyczajową środka spożywczego i wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki, właściwości i postaci oferowanego produktu,
d) art. 48 powyższej ustawy poprzez przyjęcie, że nastąpiło ukrycie lub zasłonięcie lub przesłonięcie napisów, co nie zostało potwierdzone w protokole kontroli.
2) naruszenie prawa procesowego:
a) art. 107 § 3 KPA poprzez brak oceny dowodu z opinii biegłego oraz oceny ponownego badania zawartości soli w skontrolowanym produkcie, co czyni decyzję wadliwą w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy a także sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że produkt "M., Filety śledziowe solone w oleju" został wyprodukowany z kawałków filetów a także poprzez przyjęcie, że do produkcji filetów śledziowych użyte zostały preparaty enzymatyczne,
b) art. 80 KPA poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów,
c) art. 11 KPA poprzez pominięcie milczeniem argumentów przedstawionych przez stronę dotyczących okoliczności mających decydujące dla wyniku sprawy znaczenie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późń. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli działań z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Poza tym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b), inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1c), a także wówczas, gdy stwierdzi nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Podstawę nałożenia na skarżących kary pieniężnej stanowił art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Stanowi on, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno – spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 złotych. W świetle powyższego przepisu określona w nim kara pieniężna jest nakładana na podmiot wprowadzający do obrotu artykuły rolno – spożywcze zafałszowane. Z kolei w myśl art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej produktów rolno – spożywczych artykuł rolno – spożywczy zafałszowany to taki produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno – spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznaczenia mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodność ta lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej;
b) w oznaczeniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych albo niezgodną z prawdą:
c) w oznaczeniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Wniesiona do Sądu skarga zarzuca decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] listopada 2011 r. naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe Sąd w pierwszym rzędzie zbadał zasadność podnoszonych przez stronę uchybień natury procesowej, albowiem dopiero w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy można formułować zarzuty o charakterze materialnoprawnym.
Według oceny Sądu, chybione są zarzuty skargi, iż Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych naruszył art. 107 § 3, 80 i 11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę ustaleń faktycznych organu stanowił protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r., który został podpisany bez zastrzeżeń przez obu właścicieli przedsiębiorstwa. Wynika z niego, że kontrolowane filety śledziowe w oleju M. zostały wytworzone z surowca mrożonego, wyprodukowanego w listopadzie 2011 r. i pochodzącego z Norwegii z obszaru połowu [...]. Filety zostały zamrożone a następnie poddane solankowaniu. W czasie kontroli pobrano próbkę produktu i wraz z protokołem przekazano do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w [...] celem wykonania badań laboratoryjnych. Pobrano też próbkę w celu sprawdzenia opakowania i na powyższą okoliczność sporządzono również protokół. Strona przedstawiła księgę HACCP dotyczącą kontrolowanego produktu. Na podstawie badań organ ustalił zaniżoną ilość soli w produkcie w stosunku do deklarowanej przez producenta, zaś jeżeli chodzi o oznakowanie produktu to znajdował się na nim napis "M. śledzie solone w oleju". W opakowaniu znajdowały się kawałki filetów śledziowych z dodatkiem warzyw. Powyższych okoliczności strona skarżąca nie kwestionowała, zaś jeżeli chodzi o oznakowanie produktu to zastosowała się do zaleceń pokontrolnych, informując organ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., iż nazwa handlowa produktu została zmieniona z "M." na "Śledzie po kaszubsku", zmieniła również pełną nazwę produktu z "Filety śledziowe solone w oleju" na "kawałki filetów śledziowych solonych w oleju", zmieniła też zdjęcie na opakowaniu. Na nowym zdjęciu umieściła zamiast całych filetów, ich kawałki, nadruk numeru partii i terminu przydatności do spożycia przeniesiono poza etykietę, zmieniono też specyfikacje wyrobu gotowego w zakresie zawartości soli w produkcie. Stwierdzony w protokole proces otrzymania gotowego produktu wynikał z dokumentów przedstawionych przez stronę.
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz opierając się na opinii biegłego organ prawidłowo uznał, że przedsiębiorcy wprowadzają do obrotu produkt zafałszowany. Nazwa "M." podana została niezgodnie z prawdą, albowiem do produkcji wykorzystywano mrożone śledzie złowione poza okresem od maja do lipca inne niż śledzie dziewicze i dopiero po rozmrożeniu poddawano je procesowi solankowania. Poza tym w skład produktu wchodziły kawałki filetów śledziowych a nie całe filety, co wynikało z nazwy i z rysunku znajdującego się pierwotnie na opakowaniu. Poza tym w kwestionowanym artykule zawartość soli była zaniżona w stosunku do zawartości deklarowanej przez producenta. Wszystkie te uchybienia producenta bez wątpienia naruszyły interes konsumenta poprzez wprowadzenie go w błąd co do cech jakościowych produktu. A zatem wbrew twierdzeniom skarżących nie doszło do naruszenia art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.
Organ nie uchybił też przepisowi art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Strona wprowadziła bowiem do obrotu produkt o niższej zawartości soli niż przez nią zadeklarowana, poza tym produkt jej był oznakowany niezgodnie z nazwą zwyczajową. Z artykułu 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że "nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową produktu (...)" .
W oparciu zaś o opinię biegłego i przywołane przez niego publikacje z lat 50-tych XX wieku organ był uprawniony do ustalenia, że nazwa "m." odnosi się do śledzi lekko solonych, naturalnie dojrzewających, produkowanych w oparciu o młode ryby odławiane w maju, czerwcu i na początku lipca, złowionych przed pierwszym tarłem. Tymczasem produkt wprowadzony do obrotu przez skarżących i oznaczony przez nich "m." posiadał inne cechy jakościowe.
Strona bezpodstawnie podnosi w skardze, że obecnie nazwa zwyczajowa "m." odnosi się jedynie do śledzi tłustych i słabo solonych i że organ nie wyjaśnił tej kwestii należycie. Nie może o tym świadczyć powszechna praktyka innych producentów obecnych na rynku, którzy oznaczając swoje produkty nazwą "m." odnoszą je do filetów śledziowych lekko solonych. W świetle opinii biegłego cechy charakterystyczne m. nie budzą wątpliwości i rozumienie tego pojęcia nie może być zmieniane przez nieprawidłową praktykę rynkową. Organ nie miał zatem obowiązku badać powyższych kwestii, albowiem pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wbrew twierdzeniom skargi, organ prawidłowo uznał, że w przypadku kontrolowanego produktu oznakowanie ma mylne znaczenie przy dokonywaniu wyboru przez konsumenta, niż transparentne opakowanie, przez które może on obejrzeć z jakim towarem ma rzeczywiście do czynienia. W świetle art. 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych wynika, że nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest: po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwić odróżnienie danego produktu od podobnych produktów, a także zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie może wprowadzać w błąd co do m.in. charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu...
Nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Dlatego też umieszczenie przez skarżących na opakowaniu określenia "filety śledziowe" ma decydujące znaczenie dla konsumenta przy dokonywaniu przez niego wyboru tego produktu.
Według oceny Sądu nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Strona nie negowała ustaleń kontroli, iż nadruk numeru partii i data przydatności do spożycia przesłaniały dane producenta i w piśmie z [...] sierpnia 2011 r. poinformowała, że obecnie dane te są drukowane w widocznym miejscu, bezpośrednio na opakowaniu.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organ prawidłowo nałożył na skarżących karę pieniężną stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Przy ustaleniu wysokości tej kary organ uwzględnił okoliczności podane w art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Przy ustalaniu wysokości tej kary organ uwzględnił okoliczności, podane w art. 40 a ust 5 tej ustawy.
Wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło