VI SA/Wa 1986/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] ustalającą, że W. K. (dalej również jako skarżący) uzyskał podczas egzaminu konkursowego przeprowadzonego dnia [...] czerwca 2007 r. łącznie 150 punktów, co oznaczało negatywny wynik. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.). Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] czerwca 2007 r. W. K. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Z testu egzaminacyjnego uzyskał 150 punktów, co uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. ustaliła Komisja Egzaminacyjna i wobec tego otrzymał negatywny wynik egzaminu. Od powyższej uchwały W. K. złożył odwołanie. Zarzucił Komisji Egzaminacyjnej, iż nie dopełniła obowiązków regulaminowych w zakresie sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego. Podniósł, iż koperty z imieniem i nazwiskiem oraz kodem nie zostały zebrane na początku trwania egzaminu konkursowego, lecz dopiero na koniec, przy czym zostały one włożone do jednej koperty. W konsekwencji egzamin przeprowadzony w powyższy sposób był, w ocenie skarżącego, wypaczony i naruszał pkt 4 regulaminu jego przeprowadzania. Mogło to mieć wpływ na wynik egzaminu i powinno skutkować przyjęciem przez Ministra Sprawiedliwości innego kryterium do uznania zasadności przyjęcia na aplikację adwokacką w 2007 r. Zdaniem skarżącego zaistniała możliwość jego identyfikacji jako kandydata przez komisję egzaminacyjną, tzn. środowisko, do którego nie mógł się dostać po skończeniu w 1985 r. studiów prawniczych, które skutecznie zablokowało mu pracę w resorcie sprawiedliwości oraz którego orzeczenia sądowe znane mu z praktyki zawodowej są rażąco niesprawiedliwe. Stwarza to uchybienie, które może mieć wpływ na uzyskany przez niego wynik egzaminu konkursowego. Wniósł o ponowne rozważenie przez Ministra Sprawiedliwości możliwości "zostania aplikantem adwokackim w roku 2007/2008", z uwagi na brak obiektywizmu członków Komisji Egzaminacyjnej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Podkreślił, iż dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego egzaminu, zarówno pod kątem prawidłowości jego przygotowania, w tym przygotowania testu egzaminacyjnego, jak również pod kątem przebiegu samego egzaminu. W wyniku tej analizy stwierdził, iż jakkolwiek doszło do naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z późn. zm.), to uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na ocenę egzaminu, jako przeprowadzonego zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 123, póz. 1058 z późn. zm.). Organ odwoławczy ustalił i wskazał, iż z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół, a uchwała Komisji Egzaminacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż ułożony test egzaminacyjny, który rozwiązywali kandydaci, w pełni odpowiadał kryteriom określonym w art. 75i ust. 1 oraz art. 75a ust. 3 ww. ustawy. Dokonał ponownego przeliczenia punktów, w wyniku czego ustalił, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej jest w tym zakresie prawidłowa, bowiem skarżący uzyskał z egzaminu konkursowego 150 punktów. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów co do przebiegu egzaminu, Minister Sprawiedliwości uznał je za całkowicie bezzasadne. Zdaniem Ministra nie doszło do zarzucanego przez skarżącego naruszenia pkt 4 Podstawowych zasad organizacyjnych i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką w 2007 r., bowiem nie określa on momentu zebrania kopert z kodami zdających. Jedynie ogólnie wskazuje, iż zdający odkłada kopertę na stole w sposób umożliwiający zebranie kopert z kodami przez członków komisji. Organ II instancji uznał, iż podczas egzaminu doszło do naruszenia § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia, poprzez zebranie przez członków Komisji Egzaminacyjnej kopert z kodami i nazwiskami zdających pod koniec egzaminu, nie zaś przed rozpoczęciem rozwiązywania testu egzaminacyjnego. W jego ocenie okoliczność ta nie miała jednak wpływu na bezstronność członków Komisji Egzaminacyjnej ani na uzyskany przez skarżącego wynik egzaminu. Rozkodowanie prac nastąpiło bowiem dopiero po sprawdzeniu wszystkich testów egzaminacyjnych, w obecności całej Komisji. Nie było zatem możliwości, aby sprawdzający poszczególne testy mogli znać dane osobowe kandydata. Minister Sprawiedliwości wskazał również, iż wersja wydarzeń przedstawiona przez skarżącego odnośnie momentu zebrania kopert z kodami i nazwiskami zdających została potwierdzona w wyjaśnieniach nadesłanych przez jednego z członków Komisji. Zatem jego zarzut, jakoby żaden z członków Komisji Egzaminacyjnej nie odniósł się do ww. kwestii, ocenił jako całkowicie niezasadny. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości na bezstronność członków Komisji Egzaminacyjnej nie miał także wpływu fakt umieszczenia kopert z kodami i nazwiskami zdających oraz testów w jednej kopercie, co zauważył skarżący. Okoliczność tę i co potwierdziły wyjaśnienia członków Komisji Egzaminacyjnej, że koperta ta została umieszczona w sejfie, a jej zawartość wyjęto w obecności całej Komisji, przy czym najpierw sprawdzone zostały wszystkie testy, a dopiero później otwarto koperty z kodami. W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości nie stwierdził, by podczas egzaminu doszło do uchybień, które mogłyby mieć wpływ na obiektywizm członków Komisji Egzaminacyjnej, a przede wszystkim na wynik egzaminu uzyskany przez skarżącego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. ponowił zarzut, iż egzamin przebiegał z naruszeniem pkt 4 Podstawowych zasad egzaminacyjnych i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, zgodnie z którym zdający odkłada kopertę na stole w sposób umożliwiający zebranie kopert z kodami przez członków komisji. Według skarżącego podmiotem właściwym do zebrania kopert z kodami w dowolnym czasie trwania egzaminu był członek Komisji, a nie uczestnik egzaminu. W tym stanie rzeczy członek komisji egzaminacyjnej po egzaminie miał do dyspozycji kopertę z kodami jak również kopertę z wynikami testu uczestnika testu i treścią testu zdającego. Według skarżącego, koperty z kodami zdających powinny być umieszczone oddzielnie w sejfie, dlatego egzamin nie został przeprowadzony obiektywnie. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana w ten sposób skarga W. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. nr [...] nie narusza przepisów prawa. Zagadnienia prawne dotyczące konkursu na aplikację adwokacką są uregulowane w art. 75 oraz art. od 75a do art. 75j ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2002 Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. z 2005 roku Nr 258 poz. 2160 ze zm., dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z art. 75 ustawy - Prawo o adwokaturze wpis na listę aplikantów adwokackich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 75c ust. 2. Z przebiegu egzaminu konkursowego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują członkowie komisji uczestniczący w egzaminie konkursowym. Członkowie komisji mogą zgłaszać uwagi do protokołu. Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni od dnia sporządzenia (art. 75i ustawy - Prawo o adwokaturze). Ponadto w myśl art. 75j ustawy - Prawo o adwokaturze po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, od której to uchwały służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Z przedstawionych wyżej przepisów wynika zatem, iż kontrola organu rozpatrującego odwołanie obejmuje swoim zakresem między innymi wypełnienie wszystkich wymogów formalnych związanych z procedurą oceniania testu egzaminacyjnego i obliczania ilości punktów. Podkreślić należy, iż organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, iż ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r. str. 600). Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości w ramach zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jego stanowisko znalazło oparcie w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania wyjaśniającego i powołanego w motywach uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił i przyznał podnoszony przez skarżącego fakt naruszenia w trakcie egzaminu § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez zebranie kopert z kodami i nazwiskami zdających przez członków Komisji Egzaminacyjnej pod koniec egzaminu, a nie przed jego rozpoczęciem rozwiązywania testu egzaminacyjnego. Uchybienie to nie miało wpływu zarówno na bezstronność członków Komisji Egzaminacyjnej, jak i uzyskany przez skarżącego wynik egzaminu 150 punktów (przy niezbędnym minimum 190 punktów). Z zebranych w ramach postępowania odwoławczego indywidualnych wyjaśnień członków komisji, które organ powołał w swoim rozstrzygnięciu, wynika bowiem, iż na etapie sprawdzania testu dokonujący powyższej czynności członek komisji w żaden sposób nie mógł znać danych osobowych konkretnego kandydata, którego odpowiedzi weryfikował. Organ zwrócił również uwagę na brak jakichkolwiek dowodów dokonywania poprawek w karcie odpowiedzi udzielonych przez skarżącego. Należy przy tym podkreślić, iż takich zarzutów skarżący nie zgłaszał. Tym samym Sąd podzielił stanowisko organu, iż Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w sposób prawidłowy ustaliła, iż skarżący osiągając łącznie 150 punktów uzyskał wynik negatywny. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymał stosownie bowiem do treści art. 75i ustawy - Prawo o adwokaturze kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów i tylko taka osoba może zostać aplikantem adwokackim (art. 75 ust. 2). Skoro ustawodawca zastrzegł, że wpis na listę aplikantów adwokackich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego na podstawie uchwały właściwej okręgowej rady adwokackiej to brak było również podstawy prawnej dla uwzględnienia przez Ministra Sprawiedliwości wniosku o rozważenie możliwości zostania przez skarżącego aplikantem adwokackim w roku 2007/2008. Odnosząc się do wniosków zawartych w skardze w zakresie sprawdzania wyników testu przez osoby zaufania publicznego, wskazać należy, że są one pozbawione podstaw. Po pierwsze, w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wniósł o wyłączenie żadnej z osób wchodzącej w skład komisji egzaminacyjnej. W skardze nie zarzucił braku bezstronności organowi odwoławczemu. Na podkreślenie zasługuje, że w toku całego postępowania nie kwestionował poprawności żadnej odpowiedzi jakiej udzielił rozwiązując test egzaminacyjny. Nie twierdził zatem, że uzyskał więcej niż 150 poprawnych odpowiedzi. Innymi słowy, spośród 100 odpowiedzi błędnych, jakie ustaliła Komisja Egzaminacyjna, nie zakwestionował którejkolwiek twierdząc, że jego odpowiedź była poprawna. Zważywszy na powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.