VI SA/Wa 1991/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi "W." Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "W." Spółkę Jawną z siedzibą w O., zwaną dalej skarżącą, karę pieniężną w łącznej wysokości 1.250 zł w tym: za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (wykresówka zapisywana była zbyt długo) - 200 zł oraz za skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku - 1.050 zł. Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2006 r. w M. na drodze krajowej nr [...]. Podczas tej kontroli kierowca samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] P. L. okazał do kontroli wykresówki, na podstawie których zostało stwierdzone, iż dokonano skrócenia tygodniowego czasu wypoczynku o 10 godzin i 10 minut. Ponadto ustalono, iż wykresówka z dnia [...]-[...] luty 2006 r. była zbyt długo zapisywana. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.- dalej jako ustawa o transporcie drogowym), lp. 10.1 lit. a i b , lp. 11.2 ust. 2 załącznika o ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 P.0008-0021 ze zm.). W odwołaniu od tej decyzji strona podnosiła, iż brak było uzasadnionych podstaw prawnych do karania przedsiębiorcy skoro kierowca prowadzi własną działalność gospodarczą. W związku z powyższym naruszono art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Kara pieniężna może zostać nałożona tylko na Pana P. L., jako wykonującego transport drogowy, gdyż zlecający wykonanie usługi przewozu rzeczy nie ma żadnej możliwości prowadzenia nadzoru. Strona wskazała, iż w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym za naruszenia związane z przekroczeniem winien odpowiadać kierowca. Na skutek rozpoznania odwołania strony decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Głównego Inspektora decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, zaś argumenty strony przedstawione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do tych argumentów organ wskazał na przepis art. 92 ust.1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonującym transport drogowy była Spółka Jawna "W." jako przedsiębiorca. Wyjaśniono jednocześnie, iż w kierowca pojazdu P. L. nie może być stroną postępowania administracyjnego bowiem nie prowadzi on działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego lecz w zakresie świadczenia usług prowadzenia pojazdów. Ponadto organ podkreślił, że przepis art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W świetle tego przepisu przewoźnikiem jest "W." Sp. j., co wynika między innymi z wyjaśnień złożonych w toku postępowania, a także z okazanej podczas kontroli licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz faktu, iż pojazd, którym wykonywano transport pozostaje w dyspozycji spółki "W.". Odnosząc się do argumentów strony organ wskazał, iż kierowca za naruszenia czasu pracy kierowców podlega karze grzywny jednakże nie wyklucza to wszczęcie postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy. Wynika to bezpośrednio z ustawy o transporcie drogowym, która odpowiedzialność za naruszenia przepisów transportowych nakłada na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Bez znaczenia jest również poziom zawinienia przedsiębiorcy gdyż postępowanie administracyjne opiera się na obiektywnym stwierdzeniu zgodności stanu faktycznego z przepisami prawa. W skardze do Sądu strona podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odwołaniu zarzuciła naruszenie; -art. 13 i 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, -art. 8 i 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, -art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, poprzez jego zastosowanie. W związku z tymi naruszeniami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, Strona skarżąca zauważyła, iż nowelizacja z dnia 29 lipca 2005 r. wprowadziła przepis art. 92a ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje odpowiedzialność kierowcy za konkretne, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia stanowiące wykroczenie, m.in. dotyczące maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz zasad użytkowania analogowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Zdaniem strony, stwierdzając naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia, organ błędnie ustalił, iż obowiązek wynikający z tego przepisu ciążył na przedsiębiorcy. Tymczasem zgodnie z tym przepisem, to kierowca stosuje wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejął. W ocenie strony obowiązek określony w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 ciąży na kierowcy, a nie przedsiębiorcy. W tej sytuacji nie było więc podstaw do stwierdzenia, iż wykonując przewóz drogowy, strona naruszyła przepisy tego rozporządzenia, co było warunkiem zastosowania sankcji przewidzianej w art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca podkreśla, iż nie dopuściła się również naruszenia art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, poprzez skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o 10 h 10 min. bowiem obowiązki określone w tym przepisie spoczywają przede wszystkim na kierowcy. Potwierdzeniem tego jest przepis art. 92a ustawy o transporcie drogowym, który umożliwia pociągnięcie do odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy m.in. za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy. Natomiast na przedsiębiorcy transportowym ciążą przede wszystkim obowiązki organizacyjne i kontrolne dotyczące czasu pracy kierowcy. W myśl art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, by kierowcy mogli spełniać wymagania odnośnych przepisów tego rozporządzenia oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Przedsiębiorstwo zobowiązane jest dokonywać okresowych kontroli, które mają zapewnić przestrzeganie przepisów obu tych rozporządzeń są wykonywane. Jeśli stwierdzone zostanie ich naruszenie, przedsiębiorstwo zobowiązane jest podjąć stosowne kroki, aby zapobiec powtórnym naruszeniom. Natomiast zatrudniany przez stronę kierowca świadczy usługi pracy kierowcy-mechanika na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ma on swobodę odnośnie sposobu realizacji usług, w tym czasu swej pracy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska skarżącej w kwestii wyłączenia jej odpowiedzialności jako przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy. Podkreślić należy, iż wykonującym transport drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1 - 3 ustawy o transporcie drogowym niezależnie od tego czy jest do tego uprawniony na podstawie licencji, czy też nie. Natomiast przewoźnikiem w rozumieniu ustawy jest tylko ta osoba, która wykonuje transport drogowy na podstawie stosownego administracyjnego uprawnienia. Z tego powodu w art. 92 ustawy o transporcie drogowym posłużono się szerokim terminem "wykonujący transport drogowy", ażeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Zarówno te, które są uprawnionymi przewoźnikami, jak i te które tego przymiotu nie mają a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym lub przewozów na potrzeby własne, w rozumieniu ustawy. W przeciwnym wypadku nigdy nie można by było nałożyć kary pieniężnej np. z tytułu wykonywania przewozów bez licencji, zezwolenia czy zaświadczenia. Prawidłowość takiego rozumowania, potwierdza treść art. 93 ust. 1 cytowanej ustawy, który mówi, że karę m.in. za nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców, nakłada się na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a nie na kierowcę, który w ramach tego transportu lub przewozu "tylko" kieruje pojazdem. W istocie kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym, w rozumieniu ustawy transportowej. Natomiast sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Tym samym, stwierdzić należy, iż za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo reprezentowane przez osobę lub organy, które je prowadzą. To na nich spoczywa ciężar administracyjnej odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Konsekwencją tych wymogów są także inne przepisy ustawy o transporcie drogowym, np. art. 15 ust.1 pkt 2 lit.e, w którym przewidziano obligatoryjne cofnięcie licencji w razie rażącego naruszenia przepisów dotyczące czasu pracy kierowców. A zatem zaskarżona decyzja skierowana została do właściwego adresata tj. prowadzącej działalność transportową "W." Spółki Jawnej z siedzibą w O.. Należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia.