VI SA/Wa 1993/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm. dalej jako u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49, poz. 508 ze zm. dalej jako p.w.p.) oraz art. 98 kpc w zw. z art. 256 p.w.p., unieważnił prawa z rejestracji znaku towarowego R. nr [...]. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] września 2002 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek E. S.A. z siedzibą w W. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowo R. wpisanego do rejestru znaków towarowych pod numerem [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zarówno w dacie zgłoszenia jak i rejestracji znaków słowno-graficznych R. i R. S.A. prowadziła działalność m.in. radiową oraz prowadziła usługi w zakresie reklamy radiowej. W obu zarejestrowanych znakach towarowych występuje słowo "E", zaś R. Sp. z o.o. twierdzi, że słowo to w obu znakach towarowych jest słowem indywidualizującym oraz że używanie tego słowa w nazwach programów radiowych przez R. S.A. może wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Dlatego też koniecznym jest ustalenie czy oba znaki towarowe z uwagi na użycie słowa E. są na tyle podobne, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogłyby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.) W odpowiedzi uprawniona wniosła o oddalenie wniosku wskazując, że jej zasięg nadawania jest ograniczony i sprowadza się tylko do [...] i okolic i w tym zakresie korzysta z pierwszeństwa. Wnioskodawca zaczął nadawać na terenie [...] program radiowy pod nazwą R. dopiero na podstawie koncesji z dnia [...] sierpnia 2001 r. Podała, iż wnioskodawca posługuje się zupełnie odmiennym znakiem niż zarejestrowany w Urzędzie Patentowym. Inna jest zarówno treść, jak i forma graficzna znaku. Nadto uprawniona powołując się na treść art. 31 u.z.t. podniosła, iż upłynęło już 5 lat od rejestracji w ciągu których możliwe było wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie, jak również że wnioskodawca jako wspólnik uprawnionej wiedział o uzyskanej koncesji oraz o wystąpieniu do Urzędu Patentowego o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznego R. Wskazała również, że znak towarowy wygasa wskutek nie używania tego znaku w Polsce w okresie kolejnych pięciu lat. Wnioskodawca zaś nie posługuje się znakiem zarejestrowanym w Urzędzie Patentowym, lecz zupełnie odmiennym, który nie korzysta z ochrony prawnej. W toku postępowania administracyjnego R. S.A. podniosła, iż znak towarowy "R." podlega ochronie na całym obszarze kraju. Został on zarejestrowany dnia [...] grudnia 1997 r., a zatem pięcioletni okres liczony od daty rejestracji upływał w grudniu 2002 r. Wskazała, że R. S.A. i R. Sp. z o.o. są odrębnymi podmiotami i nie wiąże ich umowa licencyjna upoważniająca radio E. Sp. z o.o. do wykorzystywania znaku towarowego należącego do wnioskodawcy. Podała również, iż jej znak towarowy był używany co najmniej do 1999 r., zaś wygaśnięcie znaku winno być stwierdzone decyzją Urzędu Patentowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. E. Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego R.. Podniosła, iż podobieństwo znaków kombinowanych słowno-graficznych powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku, gdyż na odbiorców oddziaływuje znak R. w całości. Wskazała także na toczące się między stronami, przed Sądem Okręgowym w G., postępowanie o odszkodowanie i zaniechanie działań stanowiących nieuczciwą konkurencję. W kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. E. Sp. z o.o. podała, że jako pierwsza, w maju 1993 r., rozpoczęła działalność gospodarczą pod firmą "E." i od tej daty rozpowszechnia na terenie [...][...]pod nazwą R.. Powołała się na poglądy doktryny i judykaturę zgodnie z którymi gdy firma w rozumieniu prawa handlowego została zarejestrowana pod sporną nazwą wcześniej, a znak zgłoszono później pierwszeństwo ma nazwa firmy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, a następnie po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. wnioskodawca podkreślił, iż z uwagi na charakter działalności stron ([...]) kluczowe znaczenie ma warstwa słowna spornych znaków. W warstwie tej częścią indywidualizującą oznaczenia jest słowo E., zaś pozostałe elementy obu nazw maja charakter pomocniczy i informacyjny. Podniósł, iż nazwa zawierająca słowo E. jako należąca do wnioskodawcy i z nim identyfikowana była znana i rozpoznawalna na terenie kraju przed rejestracją znaku towarowego R. i tym samym rejestracja znaku towarowego R. naruszyła także przepis art. 8 pkt 2 u.z.t. W odpowiedzi na powyższe pismo E. Sp. z o.o. wskazała, że wnioskodawca pierwotnie oznaczał swoje programy nazwą zawierającą słowo E. tylko przy nadawaniu ich w okolicach [...]. Dopiero od dnia [...] sierpnia 2001 r. zaczął rozpowszechniać [...] na ternie [...] pod nazwą E.. W toku dalszego postępowania strony złożyły do akt szereg dokumentów m.in. [...], akty notarialne dotyczące zawiązania Spółek, wypisy z rejestru handlowego i inne. W oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy i po przeprowadzeniu w dniu [...] maja 2005 r. rozprawy, dnia [...] maja 2005 r. została wydana decyzja unieważniająca prawo z rejestracji znaku towarowego R. Do powyższej decyzji został sporządzony jedynie projekt uzasadnienia, brak jest natomiast uzasadnienia spełniającego wymogi art. 2558 – ustawy – Prawo własności przemysłowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wnosiła o uchylenie powyższej decyzji Urzędu Patentowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 6, 7 i 77 kpa poprzez nie przeanalizowanie całości zebranego w sprawie materiału, a zwłaszcza: 1) pominięcie istotnego dla sprawy faktu, że R. S.A. będąc jednym z założycieli i udziałowcem skarżącej sama określiła, że spółka ta będzie działała pod nazwą "E."; 2) pominięcie okoliczności, że nazwa pod którą skarżąca prowadzi swoją działalność gospodarczą istniała jeszcze przed rejestracją znaku towarowego R. , a co za tym idzie błędne uznanie przez Urząd Patentowy, iż nastąpiło naruszenie dóbr osobistych R. . S.A., gdy w rzeczywistości w skarżonej decyzji naruszone zostały prawa podmiotowe do nazwy skarżącej; 3) błędnym uznaniem, że w znakach towarowych słowno-graficznych elementy słowne mają większą siłę oddziaływania, pomimo tego, iż zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą podobieństwo znaków słowno-graficznych powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podkreśliła, że R. S.A. wiedziała o zgłoszeniu do Urzędu Patentowego znaku towarowego słowno-graficznego pod nazwą R. i uzyskaniu prawa ochronnego pod numerem [...]. Aprobowała znak towarowy R. do chwili, gdy w 1999 r. kupiła większościowe udziały w A. Sp. z o.o., która to spółka rozpoczęła nadawanie na terenie [...] programu radiowego pod nazwą R.. Okoliczności tych – w ocenie skarżącej – Urząd Patentowy nie wziął pod uwagę. Nadto skarżąca wskazała, iż zgodnie z ogólnymi regułami w przypadku kolizji między firmą (nazwą) przedsiębiorstwa a zarejestrowanym "z gorszym pierwszeństwem" znakiem towarowym, priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej. Służące skarżącej prawo do nazwy (firmy) istniało już od maja 1993 r., podczas gdy znak R. został zgłoszony do rejestracji przez R. S.A. dopiero w lipcu 1994 r. Zwróciła również uwagę, iż znak, którego obecnie używa R. S.A. odbiega pod względem wizualnym, kolorystycznym oraz fonetycznym od znaku zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym pod numerem [...]. Zdaniem skarżącej znak słowno-graficzny R. stanowi integralną całość, która przesądza o jego istocie. Bardzo ważnym elementem zarejestrowanego znaku jest – [...]– określający częstotliwość, na jakiej stacja radiowa nadaje swój program radiowy, który jest identyfikowany przez słuchaczy. Zgodnie zaś z utrwalonym już poglądem w orzecznictwie, podobieństwo znaków kombinowanych słowno-graficznych powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku. Na odbiorców oddziaływuje znak R. jako całość, a nie jak błędnie wywodzi Urząd Patentowy samo słowo "E". W ocenie skarżącej oba znaki towarowe posiadają wyraźne elementy różnicujące je. Skarżąca wskazała również, iż wbrew ustaleniom Urzędu Patentowego, poszukuje ochrony swoich praw na drodze procesu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o oddalenie skargi zwracając uwagę, iż w zaskarżonej decyzji nie uznał, że nastąpiło naruszenie dóbr osobistych R. S.A. z siedzibą w W. Wskazał, że zasadą dominującą w piśmiennictwie przedmiotu i w praktyce orzecznictwa jest zasada, iż w znakach towarowych słowno-graficznych elementy słowne mają większą siłę oddziaływania. Podkreślił, że porównania znaków dokonał biorąc pod uwagę wszystkie elementy znaków. Za nieprawdziwy uznał organ zarzut skarżącej, iż nie poszukuje ona ochrony swoich praw na drodze procesu cywilnego, albowiem takie ustalenie nie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] marca 2006 r. uczestnik postępowania R. S.A. z siedzibą w W. wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione we wniosku o stwierdzenie nieważności prawa z rejestracji znaku towarowego R.. Podkreślił, iż nie wyrażał zgody na rejestrację tego znaku towarowego, a także że zarzut naruszenia przez uczestnika prawa do nazwy używanej wcześniej przez skarżącą nie polega na prawdzie. Wskazał również, że warstwa słowno zarejestrowanych znaków towarowych ma szczególne znaczenie zważywszy na podstawowy rodzaj prowadzonej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Tylko naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż zostały w niej wskazane. W art. 107 § 1 kpa wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednym z obowiązkowych składników każdej decyzji administracyjnej jest uzasadnienie. Rolą uzasadnienia wynikającą z brzmienia art. 107 § 3 kpa jest objaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Objaśnienie to może być trafne lub błędne i dlatego powinno podlegać kontroli w drodze administracyjnej i sądowej. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnych różnic w obowiązku uzasadnienia decyzji z uwagi na skład osobowy organu administracyjnego. Obowiązek ten spoczywa na organach jednoosobowych w taki sam sposób, jak na organach kolegialnych. Przepisy dotyczące organów kolegialnych nie zawsze pozostają w zgodności z zakresem unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego obowiązków odnoszących się do uzasadnienia decyzji takiego organu, np. powierzając jego sporządzenie przewodniczącemu składu orzekającego lub całemu organowi. Kolejnym obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest podpis pod decyzją. Do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracyjny akt jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego (tak B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986). Przepisy ustawy prawo własności przemysłowej w art. 2558 ust. 1 określają obligatoryjne składniki decyzji wydawanej w trybie postępowania spornego. Ustęp 2 tegoż artykułu stanowi, iż pisemne uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu w terminie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Uzasadnienie podpisuje przewodniczący składu orzekającego i członek składu orzekającego, który sporządził uzasadnienie. Odpis decyzji wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom. Z powyższej regulacji, jednoznacznie zatem wynika, że aby uzasadnienie mogło wejść do obrotu prawnego musi ono zostać podpisane przez dwóch członków składu orzekającego. Dopóki to nie nastąpi istnieje jedynie projekt uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] maja 2005 r. i podpisali ją wszyscy członkowie składu orzekającego. Następnie członek składu orzekającego – referent w sprawie, sporządził w dniu [...] lipca 2005 r. w rękopisie projekt uzasadnienia zawierający szereg skreśleń i poprawek. Znajduje się on w aktach administracyjnych [...]. W dalszej kolejności uzasadnienie to zostało przepisane na komputerze. Również ta wersja zawiera poprawki, a na jej marginesie znajdują się znaki zapytania i inne elementy graficzne. Na końcu uzasadnienia widnieje podpis przewodniczącego. Brak jest natomiast podpisu referenta. Mając powyższe okoliczności na uwadze – w ocenie Sądu – uznać należy, że wobec braku dwóch, wymaganych przepisami prawa, podpisów pod uzasadnieniem, w wersji stanowiącej jego czystopis czyli oryginał, w aktach administracyjnych znajduje się jedynie projekt uzasadnienia. Niewłaściwie zatem zostały sporządzone odpisy uzasadnienia doręczane stronom, zważywszy zwłaszcza, że zaopatrzono je pieczątkami "Na oryginale właściwe podpisy". Odpisy jako kopie oryginału mogą być sporządzone jedynie z dokumentów prawidłowo sporządzonych, które weszły do obrotu prawnego. W konsekwencji powyższego, Sąd uznał, że wobec braku uzasadnienia sporządzonego zgodnie z wymogami prawa niemożliwa jest kontrola zaskarżonej decyzji, która wobec jej ogłoszenia w dniu [...] maja 2005 r. została wprowadzona do obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Patentowy sporządzi uzasadnienie decyzji zgodnie z wymogami art. 2558 p.w.p. umożliwiając tym samym Sądowi zapoznanie się z poczynionymi ustaleniami faktycznymi, dokonaną oceną dowodów oraz argumentacją prawną. Na marginesie wskazać należy, na niewłaściwą praktykę stosowaną przez Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego, a polegającą na pozostawieniu w aktach odręcznych projektów uzasadnień decyzji, stanowiących de facto brudnopisy tych uzasadnień. Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.