VI SA/Wa 1994/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-24
Skład orzekający: Sędzia Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej jest dotknięta wadą nieważności, jeśli organ drugiej instancji rozpoznał sprawę z własnej inicjatywy, a nie na skutek prawidłowo wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który zawierał braki formalne?Ratio decidendi
Decyzja organu drugiej instancji, który z własnej inicjatywy rozpoznał sprawę i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest dotknięta wadą nieważności. Wynika to z faktu, że wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierał braki formalne (brak podpisu), a organ nie wezwał strony do ich uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 Kpa. Rozpoznanie sprawy bez wniosku strony lub bez uzupełnienia braków wniosku narusza przepisy postępowania, co skutkuje nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.Stan faktyczny
Skarżąca B. R. wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Organ pierwszej instancji wydał decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego, ale jednocześnie nałożył karę pieniężną za okres poprzedzający wydanie zezwolenia. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie kary, jednak wniosek ten nie został przez nią podpisany. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie wzywając skarżącej do uzupełnienia braków wniosku. Skarżąca podniosła w skardze m.in. trudną sytuację materialną i wcześniejsze nie nakładanie kar za podobne opóźnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
B. R. wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. nr [...]utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...]w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Z akt sprawy wynika, iż skarżącą B. R. w dniu [...] lipca 2004 r. nadała w urzędzie pocztowym podanie do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] o przedłużenie zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przy ul. [...] na okres od [...] lipca 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. w celu prowadzenia działalności gospodarczej.
Powołała się na wcześniejsze zezwolenie nr [...] na zajęcie części pasa drogowego drogi krajowej nr [...], które było wydane na okres od [...] stycznia 2004 r. do [...] czerwca 2004 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...]Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwolił skarżącej na zajęcie części pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] na okres od [...] lipca 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. nakładając na nią jednocześnie karę pieniężną w kwocie 6 587, 28 zł za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] lipca 2004 r.
W uzasadnieniu decyzji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, że termin na który było wydane poprzednie zezwolenie upłynął w dniu [...] czerwca 2004 r., natomiast B. R. wystąpiła z podaniem o przedłużenie zezwolenia w dniu [...] lipca 2004 r.(data stempla pocztowego), a więc 28 dni po terminie.
W związku z tym na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych naliczono karę pieniężną.
Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu [...] sierpnia 2004 r.
W dniu [...] sierpnia 2004 r. skarżąca wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nałożonej na nią kary pieniężnej w kwocie 6 587,28 zł za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] lipca 2004 r. wskazując na dotkliwość kary oraz powołując się na nieznajomość przepisów.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został przez skarżącą podpisany i nie została ona wezwana przez organ do uzupełnienia tego braku w trybie art. 64 § 2 Kpa.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie nałożonej kary pieniężnej wskazując na to, że nieznajomość przepisów przez skarżącą nie ma w tej sprawie znaczenia, gdyż prowadzący działalność gospodarczą powinien znać obowiązujące przepisy i bezwzględnie się do nich stosować.
Zarządca drogi ma natomiast obowiązek, w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, naliczyć karę pieniężną.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wskazała, że korzysta z części pasa drogowego drogi krajowej nr [...] od kilku lat i wcześniej za opóźnienie w składaniu kolejnych wniosków nie nakładano na nią kar pieniężnych.
Powołując się na swoją trudną sytuację materialną zwróciła się o zniesienie bądź przynajmniej zmniejszenie nałożonej kary pieniężnej.
Generalny Dyrektor Dróg krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że fakt zajmowania przez skarżącą części pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] lipca 2004 r. jest bezsporny, a więc organ miał obowiązek wymierzyć karę pieniężną, gdyż przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie przewidują zwolnień od tych kar pieniężnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z akt administracyjnych wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odnośnie nałożonej kary pieniężnej złożony przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2004 r. do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] nie został przez nią podpisany.
Wniosek ten został sporządzony pismem maszynowym na komputerze i na jego końcu znajdowało się jedynie imię i nazwisko skarżącej napisane pismem maszynowym.
W tej sytuacji organ powinien wezwać B. R. w trybie art. 64 § 2 Kpa do uzupełnienia braków poprzez podpisania wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zgodnie bowiem z art. 63 § 3 Kpa podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis na podaniu warunkuje fakt pochodzenia żądania od osoby określonej jako wnosząca podanie (Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 355).
Wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierał więc braki, które uniemożliwiały nadanie mu dalszego biegu.
Zgodnie z art. 127 § 3 Kpa ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ następuje na wniosek, a do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2365/93 przyjął, iż "uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa)".
W zaistniałej sytuacji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad sam z urzędu, bez wniosku strony, ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r.
Decyzja Generalnego Dyrektora Dróg krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. jest więc dotknięta wadą nieważności.
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło