VI SA/Wa 1999/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi U. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Inspektor Wojewódzki) decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1604 ze zm.; dalej "ustawa o jakości"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej "Kpa.") oraz art. 8, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady prawa żywnościowego powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz. WE L 31 z 1.02.2002, str. 1, ze zm.: Dz.Urz. Polskie wydanie specjalne, rozd 15, t. 6, str. 463, ze zm.), art. 7 ust. 1 lit. a), art. 8 pkt 3, art. 17 ust. 1, art. 22 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18 ze zm.), wymierzył [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 26.407,00 złotych w związku z wprowadzeniem do obrotu trzech partii tłuszczów jadalnych o pogorszonej jakości, tj.: - 7.128 litrów tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. o smaku masła. [...]. Maślany smak, nr partii [...], - 27.740 litrów tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. [...]. Klasyczna, nr partii [...], - 17.496 litrów tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. [...]. Z oliwą z oliwek, nr partii [...]. W uzasadnieniu decyzji Inspektor Wojewódzki wskazał, że w trakcie kontroli jakości handlowej tłuszczów jadalnych w dniach [...] maja 2014 r. pobrano z magazynu wyrobów do badań laboratoryjnych próbki z trzech partii ww. produktów. W wyniku przeprowadzonej kontroli oznakowania tych produktów stwierdzono, że: - producent na tylnej stronie opakowania (trzech kontrolowanych partii wyrobów) nad wykazem składników umieścił nazwę: "Tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82%", natomiast na frontowej stronie opakowania pod nazwą fantazyjną "[...]", zamieszczono inną nie przewidzianą w przepisach nazwę opisową, tj. "Mix olejów" ze wskazaniem rodzaju olejów składających się na mix, co narusza art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 i wprowadza konsumenta w błąd, sugerując, że te środki spożywcze składają się wyłącznie z mieszaniny olejów roślinnych, podczas gdy w rzeczywistości są to emulsje tłuszczowe typu woda w oleju, zawierające wodę i inne składniki; - producent na frontowej stronie opakowań wyrobów o nazwach "tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. o smaku masła. [...]. Maślany smak" i "tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. [...]. Klasyczna", zamieścił informację "Mix olejów - olej rzepakowy, olej słonecznikowy", natomiast w wykazie składników nie wskazał informacji o ilościowej zawartości składników podkreślonych w oznakowaniu, co narusza art. 22 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011. Biorąc pod uwagę ww. nieprawidłowości w oznakowaniu wyrobów Inspektor Wojewódzki uznał wskazane wyżej partie produktów za artykuły rolno-spożywcze niespełniające wymogów jakości handlowej. Spółka w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji tej zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. w związku z art. 40a ust. 3 i art. 3 pkt 4 ustawy o jakości, poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "wprowadzenie do obrotu" i uznanie, że spółka, która jedynie świadczy usługi produkcyjne na zlecenie i na żadnym etapie produkcji nie jest właścicielem surowca oraz gotowego produktu, a co za tym idzie nie prowadzi ich sprzedaży, jest "wprowadzającym na rynek", tj. "wprowadza do obrotu", co w konsekwencji prowadziło do błędnego zastosowania art. 40a ustawy o jakości; - art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2012 w związku z art. 40a ust. 3 i art. 3 pkt 4 ustawy o jakości, poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu i uznanie, że spółka odpowiada za wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji, podczas gdy odpowiedzialność ta została ograniczona do spełnienia wymogów prawa żywnościowego właściwych do jej działalności, czyli takich, które pozostają pod jej kontrolą, co konsekwencji prowadziło do błędnego zastosowania art. 40a ustawy o jakości; - art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 r., poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu i uznanie, iż oznaczenie "Mix olejów" stanowi nazwę w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy nazwą prawną przedmiotowego produktu jest "tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tłuszczu", co doprowadziło do błędnego uznania przez organ I instancji, iż oznaczenie "Mix olejów", wprowadza w błąd konsumentów w rozumieniu art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011; - art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu w ww. przepis prawa materialnego, podczas gdy brak było podstaw do jego zastosowania, albowiem oznakowanie kontrolowanych produktów nie narusza ww. przepisu prawa, w szczególności nie sugeruje konsumentom, iż produkt składa się wyłącznie z mieszaniny olejów roślinnych; - art. 22 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011, poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu i uznanie przez organ I instancji, iż w wykazie składników należy podać poszczególną ilość olejów wchodzących w skład produktu [...] w przypadku, gdy wyróżniona została kategoria składników w postaci "oleje roślinne"; - art. 4 ust. 1 ustawy o jakości, poprzez błędne przyjęcie, iż kontrolowane artykuły rolno-spożywcze nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej określonych w obowiązujących przepisach o jakości handlowej; - art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, poprzez przyjęcie, że stopień szkodliwości czynu był wysoki (odnośnie nazwy "Mix olejów") oraz średni (odnośnie braku podania ilości poszczególnych olejów wchodzących w skład kontrolowanych produktów), a zakres naruszenia wysoki; wymierzenie kary pieniężnej nieproporcjonalnej do wagi przewinienia; wymierzenie kary pieniężnej pomimo braku wyjaśnienia przez organ I instancji sposobu ustalania przez ten organ wysokości ceny, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub za którą mogły zostać sprzedane artykuły, tym samym brak wyjaśnienia przez organ sposobu ustalania wysokości korzyści majątkowej, która stanowiła podstawę do obliczania wysokości kary pieniężnej. Spółka postawiła również zarzut naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa., poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie statusu prawnego spółki, względem trzech kontrolowanych przez organ partii produktów, w szczególności w zakresie animus rem sibi habendi (posiadania rzeczy dla siebie); - art. 77 § 1 Kpa. oraz 107 § 3 Kpa., poprzez brak odniesienia się przez organ I instancji w uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji do sposobu ustalania wysokości korzyści majątkowej rozumianej jako uzyskana cena, za którą mogły zostać sprzedane kontrolowane artykuły rolno-spożywcze, tym samym braku wyjaśnienia przez organ sposobu ustalenia wysokości korzyści majątkowej, która stanowi podstawę do obliczenia wysokości kary pieniężnej; - art. 8 Kpa., poprzez dokonanie subiektywnych nakierowanych na z góry przyjęte założenie oględzin, znajdujących wyraz w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., będącym podstawą wydania decyzji, polegające na uwypukleniu jedynie elementu oznakowania produktów w postaci "Mixu olejów" i uznanie, że oznaczenie to stanowi nazwę, która może wprowadzać w błąd, przy jednoczesnym braku uwzględnienia, że jedyną nazwą prawną produktu jest "tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tłuszczu" i że oznaczenia te należy oceniać łącznie; naruszenie zasady proporcjonalności, polegające na wymierzeniu spółce kary pieniężnej w wysokości 26.407,00 złotych, podczas gdy organ winien był rozważyć i ewentualnie wymierzyć dla skarżącej sankcję o mniejszej wartości, pozwalającej jednocześnie na osiągnięcie zamierzonego rezultatu; - art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak podstaw do wymierzenia spółce kary pieniężnej. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor) decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, w związku z art. 3 pkt 4, pkt 5 i pkt 9, art. 4 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, art. 6, art. 7 ust. 1 lit. a), art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 5, art. 17 ust. 1, art. 22 ust. 1 lit. b), art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r., utrzymał w mocy decyzję Inspektora Wojewódzkiego. W uzasadnieniu wydanej decyzji Główny Inspektor przypomniał, że producent w oznakowaniu kontrolowanych partii wyrobów wskazał dwie różne niespójne nazwy produktów, tj.: na tylnej stronie opakowania nad wykazem składników umieścił nazwę: "Tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82%", natomiast na frontowej stronie opakowania pod nazwą fantazyjną "[...]" zamieścił inną, nieprzewidzianą w przepisach prawa nazwę opisową, tj. "Mix olejów" ze wskazaniem rodzaju olejów składających się na mix, tj. "olej rzepakowy, olej słonecznikowy". Wskazał, że zastosowane przez producenta nazwy odnoszą się do dwóch różnych artykułów rolno-spożywczych posiadających inne właściwości. Zdaniem Głównego Inspektora, określenie – nazwa "Mix olejów" może odnosić się do środków spożywczych składających się wyłącznie z mieszaniny olejów roślinnych. W przedmiotowej sprawie zakwestionowane wyroby w rzeczywistości są emulsjami tłuszczowymi typu woda w oleju, zawierającymi wodę i inne składniki, tym samym zastosowane ww. określenie stanowiące nazwę jest niezgodne z prawdą. W opinii Głównego Inspektora, zastosowanie dwóch różnych nazw w stosunku do jednego produktu jest niezgodne z prawem i wprowadza konsumenta w błąd, pozbawiając go możliwości rozpoznania właściwej charakterystyki produktu i dokonania wyboru zgodnie z jego oczekiwaniem. Jak wskazał Główny Inspektor, ustawodawca w pkt 1 i 2 załącznika nr VIII do rozporządzenia nr 1169/2011 jednoznacznie określił przypadki, w których oznakowanie ilości składników nie jest wymagane. W wymienionych przypadkach ustawodawca nie wskazał, iż w sytuacji podkreślenia w etykietowaniu, jak też w nazwie składników charakterystycznych istnieje możliwość pominięcia w wykazie składników wskazania ich procentowej zawartości. Stosownie do pkt 3 załącznika nr VIII do ww. rozporządzenia, określenie ilości składników lub kategorii składników jest wyrażone wartością procentową, którą podaje się w nazwie albo bezpośrednio przy niej lub w wykazie składników w powiązaniu z danym składnikiem lub kategorią składników. Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor wskazał, że w przypadku, gdy producent w nazwie lub etykietowaniu podkreśli obecność charakterystycznych składników, winien wskazać ich procentową zawartość w sposób określony w ww. przepisie. Adekwatna jest sytuacja, gdy producent w nazwie lub oznakowaniu podkreśli obecność charakterystycznych kategorii żywności. Główny Inspektor uznał, że wskazanie w wykazie składników jedynie procentowej zawartości kategorii składników, tj. oleje roślinne, jest niezgodnie z pkt 3 załącznika nr VIII do ww. rozporządzenia. W ocenie Głównego Inspektora, zastosowane przez spółkę oznakowanie stanowi naruszenie art. 17 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 i nieprawidłowość ta wprowadza konsumenta w błąd. Główny Inspektor wskazał, że zgodnie art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Oznacza to, że w rozumieniu tych przepisów pojęcia wprowadzania do obrotu oraz pojęcia producenta zostały rozszerzone poza ramy tych pojęć funkcjonujących w potocznym rozumieniu. W przypadku artykułów rolno-spożywczych odpowiedzialnym za zapewnienie właściwej jakości handlowej jest każdy podmiot wprowadzający żywność do obrotu w rozumieniu ww. przepisu. Jak stwierdził, przepis art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 należy więc rozumieć w ten sposób, że podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy (np. który zamówił wyprodukowanie na swoją rzecz danego artykułu) odpowiada zawsze za jego jakość, co nie zwalnia jednak z odpowiedzialności za jakość handlową pozostałych podmiotów będących wprowadzającymi do obrotu w rozumieniu powyższych przepisów, w szczególności jeśli podmioty te mają świadomość, że dane artykuły nie odpowiadają jakości handlowej. Ponadto, podmioty działające na rynku spożywczym dostarczające innym podmiotom działającym na rynku spożywczym żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego, zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2 (art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 1169/2011). Główny Inspektor dodał, że umowy regulujące współpracę pomiędzy różnymi podmiotami, w tym procesy zakupu surowca, produkcji, wzajemnych rozliczeń, itp. nie mogą wyłączyć odpowiedzialności określonej w art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002. W przypadku, gdy produkcja żywności jest wieloetapowa, a każdy z etapów odbywa się u innego przedsiębiorcy, każdy producent z osobna na każdym etapie, właściwym dla jego działalności, jest odpowiedzialny za zapewnienie właściwej jakości produkowanego asortymentu. To samo dotyczy podmiotu, który wytwarza produkt gotowy na zlecenie innego podmiotu. Główny Inspektor podał, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością. Oznacza to, że przepisy te sprzeciwiają się każdej praktyce dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Uznał, że każdy podmiot produkujący artykuły rolno-spożywcze jest zobowiązany do przestrzegania wymagań jakości handlowej przy produkcji i w obrocie tymi artykułami, także w sytuacji kiedy produkcja odbywa się na zlecenie podmiotu trzeciego. Ponadto, każdy wprowadzający do obrotu (w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 w związku z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości), u którego kontrola wykryła nieprawidłowości, może być adresatem decyzji nakładającej na podmiot karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej. Zdaniem Głównego Inspektora, bezspornym jest, że w niniejszej sprawie spółka wyprodukowała artykuły rolno-spożywcze niespełniające wymagań jakości handlowej. Produkcja odbywała się na zlecenie podmiotu trzeciego, ale spółka był świadoma, a już na pewno powinna być świadoma, że dane produkty nie odpowiadają jakości handlowej i w związku z tym nie powinny się znajdować w obrocie. Główny Inspektor wyjaśnił rozumienie pojęcia "korzyści majątkowej", mającego zastosowanie w ramach przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości. Uznał, że pod pojęciem tym należy rozumieć wszelką korzyść uzyskaną bezpośrednio lub którą można było bezpośrednio uzyskać w wyniku działania wprowadzającego dany artykuł rolno-spożywczy do obrotu. Stwierdził, że podstawą do ustalenia wysokości kary winna być "korzyść majątkowa" rozumiana jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub za którą mogły zostać one sprzedane, tj. w rozpatrywanej sprawie korzyść majątkowa jaką przedsiębiorca uzyskał lub mógł uzyskać ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów. Dodał, że wartość zakwestionowanych partii Inspektor Wojewódzki ustalił w oparciu o dowód jakim jest protokół pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania nr [...] z [...] maja 2016 r. W ocenie Głównego Inspektora, stwierdzone nieprawidłowości naruszają szereg przepisów prawa żywnościowego, w tym przepisy ustawy o jakości, jak też przepisy unijne, tym samym organ I instancji prawidłowo ocenił zakres naruszenia jako wysoki. Przy ocenie tej wzięto pod uwagę wartość zakwestionowanych partii artykułów (264.071,00 złotych), wymierzając karę pieniężną stanowiącą 10% kary maksymalnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości. Jak wskazał Główny Inspektor, wysokość kary powinna spełniać swoją funkcję prewencyjną – winna być wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną – stanowić poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Stwierdził, że kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w powyższym przepisie, nie mogą mieć symbolicznego charakteru. Dodał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W konsekwencji uznał, że stwierdzone nieprawidłowości świadczące o niewłaściwej jakości handlowej należących do spółki partii wyrobów, ich wartość oraz wielkość obrotów, dały podstawę do wymierzenia spółce kary pieniężnej w kwocie 26.407,00 złotych, jako adekwatnej do stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, pozostającej jednocześnie w jej możliwościach finansowych. W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora skarżąca spółka powtórzyła zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji Inspektora Wojewódzkiego oraz zawartą na ich rzecz argumentację. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W wyniku przeprowadzonej kontroli oznakowania partii wyrobu stwierdzono, że: - producent na tylnej stronie opakowania (trzech kontrolowanych partii wyrobów) nad wykazem składników umieścił nazwę: "Tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82%", natomiast na frontowej stronie opakowania pod nazwą fantazyjną "[...]", zamieszczono inną nie przewidzianą w przepisach nazwę opisową, tj. "Mix olejów" ze wskazaniem rodzaju olejów składających się na mix, co narusza art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 i wprowadza konsumenta w błąd sugerując, że te środki spożywcze składają się wyłącznie z mieszaniny olejów roślinnych, podczas gdy w rzeczywistości są to emulsje tłuszczowe typu woda w oleju, zawierające wodę i inne składniki. - producent na frontowej stronie opakowań wyrobów o nazwach "tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. O smaku masła. [...]. Maślany smak" i "tłuszczu roślinnego do smażenia, gotowania i pieczenia 82% tł. [...]. Klasyczna, zamieścił informację "Mix olejów - olej rzepakowy, olej słonecznikowy", natomiast w wykazie składników nie wskazał informacji o ilościowej zawartości składników podkreślonych w oznakowaniu, co narusza art. 22 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011. Biorąc pod uwagę ww. nieprawidłowości w oznakowaniu kontrolowanych wyrobów, [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał przedmiotowe partie za artykuły rolno-spożywcze niespełniające wymogów jakości handlowej nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężna w kwocie 26 407 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno -spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W myśl art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09). Jak stanowi art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak stanowi art. 7 ust. 2 w/w rozporządzenia, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Powyższe oznacza, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. W przedmiotowej sprawie producent –skarżąca w oznakowaniu kontrolowanych partii wyrobów wskazał dwie różne niespójne nazwy produktów, tj.: na tylnej stronie opakowania umieściła nazwę: "Tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82%", natomiast na frontowej stronie opakowania pod nazwą fantazyjną "[...]" zamieścił inną nieprzewidzianą w przepisach prawa nazwę opisową, tj. "Mix olejów" ze wskazaniem rodzaju olejów składających się na mix, tj. "olej rzepakowy, olej słonecznikowy". W ocenie Sądu, która w tym przypadku jest zbieżna z ocena organu zastosowane przez producenta nazwy odnoszą się do dwóch różnych artykułów rolno- spożywczych posiadających inne właściwości. "Mix olejów" może odnosić się do środków spożywczych składających się wyłącznie z mieszaniny olejów roślinnych. W przedmiotowej sprawie zakwestionowane wyroby w rzeczywistości są emulsjami tłuszczowymi typu woda w oleju, zawierającymi wodę i inne składniki, tym samym zastosowane ww. określenie stanowiące nazwę jest niezgodne z prawdą. W tym miejscu należy przywołać art. 22 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 zgodnie z którym oznaczenie ilości składnika lub kategorii składników użytych do wytwarzania lub przygotowania danego środka spożywczego jest obowiązkowe, gdy dany składnik lub dana kategoria składników: a) występują w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta; b) są podkreślone w etykietowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub c) są istotne w celu scharakteryzowania danego środka spożywczego i odróżnienia go od produktów, z którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd. Stosownie do art. 22 ust. 2 ww. rozporządzenia przepisy techniczne dotyczące stosowania ust. 1, obejmujące określone przypadki, gdy w odniesieniu do pewnych składników nie jest wymagane oznaczenie ilościowe, zostały określone w załączniku VIII. Stosownie do pkt 1 załącznika nr VIII do przedmiotowego rozporządzenia oznaczenie ilościowe nie jest wymagane: a) w przypadku składnika lub kategorii składników: (i) których masa netto po odsączeniu jest oznaczona zgodnie z załącznikiem IX pkt 5; (ii) w przypadku których oznaczenie ilości w etykietowaniu jest już obowiązkowe zgodnie z przepisami unijnymi; (iii) które są użyte w małych ilościach do celów aromatyczno-smakowych; lub (iv) które występując w nazwie środków spożywczych, nie wpływają na wybór dokonywany przez konsumenta w kraju, w którym są wprowadzone na rynek, ponieważ zmiana ilości nie ma zasadniczego wpływu na charakterystykę środków spożywczych lub nie odróżnia tego środka spożywczego od podobnych środków spożywczych; b) w przypadku gdy szczegółowe przepisy unijne ustalają dokładnie ilość składnika lub kategorii składników, nie przewidując oznaczenia ich na etykiecie; lub c) w przypadkach, o których mowa w załączniku VII część A pkt 4 i 5. Natomiast zgodnie z pkt 2 przedmiotowego załącznika artykuł 22 ust. 1 lit. a) i b) nie mają zastosowania w przypadku: a) jakiegokolwiek składnika lub kategorii składników objętych określeniem "z substancją słodzącą (substancjami słodzącymi)" lub "z cukrem (cukrami) i substancją słodzącą (substancjami słodzącymi)", jeśli to określenie towarzyszy nazwie żywności, zgodnie z załącznikiem III; lub b) jakiejkolwiek dodanej witaminy i jakiegokolwiek dodanego składnika mineralnego, jeśli taka substancja jest przedmiotem informacji o wartości odżywczej \ W ocenie Sądu, ustawodawca w pkt 1 i 2 załącznika nr VIII do przedmiotowego rozporządzenia jednoznacznie określił przypadki, w których oznakowanie ilości składników nie jest wymagane w przypadkach tych nie mieści się wyżej wymieniona nazwa produktu, tj.: "Mix olejów - olej rzepakowy, olej słonecznikowy". Stosownie do pkt 3 załącznika nr VIII do przedmiotowego rozporządzenia określenie ilości składników lub kategorii składników jest wyrażone wartością procentową, którą podaje się w nazwie albo bezpośrednio przy niej lub w wykazie składników w powiązaniu z danym składnikiem lub kategorią składników. W przedmiotowej sprawie skarżąca zastosował określenie - stanowiące nazwę produktu, tj.: "Mix olejów - olej rzepakowy, olej słonecznikowy", wobec czego w oznakowaniu (w sposób przewidziany w pkt 3 załącznika nr VIII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011) powinien wskazać procentową zawartość oleju rzepakowego oraz oleju słonecznikowego. Wskazanie w wykazie składników jedynie procentowej zawartości kategorii składników (tj. oleje roślinne) jest niezgodne z ww. przepisem. W ocenie Sądu, prawidłowa jest natomiast nazwa: "Tłuszcz roślinny do smażenia, gotowania i pieczenia 82%" umieszczona nad wykazem składników na tylnej stronie opakowania, w ocenie Sądu należy ja traktować, jako nazwę przewidzianą w przepisach prawa, gdyż nazwa ta, jako jedna z kategorii żywności została określona w pkt 02.2.2 części E załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności. W tym miejscu Sąd zauważa, że konsument, jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie rzetelnej dla przeciętnego konsumenta informacji. Zatem w ocenie Sądu organ przeprowadził prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanki wprowadzenia konsumenta w błąd. Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego art. 3 pkt 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 178/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.) w związku z art. 40a ust. 3 i art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604, z późn. zm.), poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "wprowadzenie do obrotu" i uznanie, że [...] S.A., który jedynie świadczy usługi produkcyjne na zlecenie i na żadnym etapie produkcji nie jest właścicielem surowca oraz gotowego produktu, a co za tym idzie nie prowadzi ich sprzedaży, jest "wprowadzającym na rynek", tj. "wprowadza do obrotu", co w konsekwencji prowadziło do błędnego zastosowania art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i skierowania do strony zaskarżonej decyzji Na wstępie należy zauważyć, że wymienione rozporządzenie nr 178/2002 w pkt 12 preambuły podkreśla, że celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności. Zasada ta ma przełożenie na definicje zawarte w art. 3 rozporządzenia nr 178/2002, bowiem w art. 3 pkt 2 rozporządzenie to stanowi, że "przedsiębiorstwo spożywcze" oznacza przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne typu non-profit lub nieprowadzące jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności. Pojęcie "etapy produkcji" przetwarzania i dystrybucji zdefiniowane w art. 3 pkt 16 tego rozporządzenia oznacza jakikolwiek etap, w tym przywóz, począwszy od produkcji podstawowej żywności, aż do uwzględnienia jej przechowywania, transportu, sprzedaży lub dostarczania konsumentowi finalnemu oraz tam gdzie jest to stosowane – przywóz, produkcję, wytwarzanie, składowanie, transport, dystrybucje, sprzedaż oraz dostawy pasz. W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002). W celu właściwej interpretacji art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, należy mieć na względzie również pkt 21 preambuły tego rozporządzenia, z którego wynika, że ,,Aby nie dopuścić do rozdrobnienia zasad dotyczących zakresu odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym za informacje na temat żywności, właściwe jest wyjaśnienie zakresów odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym w tym obszarze. Wyjaśnienie to powinno być zgodne z zakresami odpowiedzialności w odniesieniu do konsumenta, o których mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002". Oznacza to, że przepis art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 nie ogranicza odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym określonej w art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów (art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002). W myśl art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. W związku z powyższym zdaniem Sądu artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji. Natomiast ustalenie w umowie cywilnoprawnej zawartej z producentem wykonawczym przez podmiot wprowadzający produkt do obrotu może oddziaływać jedynie w sferze ich wzajemnych relacji prawnych, nie może natomiast powodować wyłączenia obowiązywania przepisów prawa publicznego, co oznacza, że umowa cywilnoprawna nie może znosić odpowiedzialności podmiotu wytwarzającego artykuły rolno-spożywcze na zamówienie innego podmiotu niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Tym niemniej, stosownie do art. 8 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione. Ponadto, stosownie do art. 8 ust 3 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym, które nie mają wpływu na informacje na temat żywności, nie mogą dostarczać żywności, o której wiedzą lub w stosunku do której mają podejrzenia - w oparciu o informacje posiadane w ramach działalności zawodowej - że jest niezgodna z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 914/11 "Nie ulega więc wątpliwości, że właściwe rozumienie pojęcia wprowadzenie do obrotu (wprowadzenie na rynek) dotyczy różnych transakcji, zatem także przekazania produktu, po zakończeniu procesu produkcyjnego, w wyniku zawartej wcześniej umowy o współpracy (inna forma dysponowania). Należy więc uznać, że krajowe prawo żywnościowe szeroko ujmując definicję wprowadzenia do obrotu, szeroko też rozumie pojęcie producenta. Art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej określa, że producentem jest osoba która produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze lub wprowadza je do obrotu. Obrót w rozumieniu tej ustawy, to zgodnie z jej art. 3 pkt 4 - czynności, o których mowa w art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 tj. "wprowadzenie na rynek" co oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie, oraz sprzedaż, dystrybucje i inne formy dysponowania. Nie ulega więc wątpliwości, że właściwe rozumienie pojęcia wprowadzenie do obrotu (wprowadzenie na rynek) dotyczy różnych transakcji, zatem także przekazania produktu, po zakończeniu procesu produkcyjnego, w wyniku zawartej wcześniej umowy o współpracy (inna forma dysponowania). Należy więc uznać, że krajowe prawo żywnościowe szeroko ujmując definicję wprowadzenia do obrotu, szeroko też rozumie pojęcie producenta. Zatem jeżeli cały proces produkcyjny odbywał się w zakładzie skarżącej, na jej maszynach, z wykorzystaniem jej pracowników i z surowców jej powierzonych, należy uznać, że skarżąca wytworzyła kontrolowany produkt, czyli jest jednym z ogniw łańcucha produkcji żywności, przetwarzania, i dystrybucji i nie zmienia tego fakt, że skarżąca zawarła umowę o współpracy . Reasumując należy uznać ,że skoro skarżąca wyprodukowała zakwestionowane produkty to produkty te w zakresie oznakowania powinny być zgodne z prawem żywnościowym , gdyż jak wyżej wskazano każdy z ogniw łańcucha produkcji żywności, przetwarzania, i dystrybucji odpowiada za nie prawidłowe oznakowanie produktu., a tym samym nie zapewnienie prawidłowej jakości handlowej środków spożywczych wprowadzonych do obrotu. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 4. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu i przychodu jak i wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W ocenie Sądu, organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki a sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji której uzasadnienie odpowiada art. 107 § 3 k.p.a., podał, także co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość. Działanie organu było zgodne z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym a także z prawem wspólnotowym. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji