VI SA/Wa 2002/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji pracownika ochrony I stopnia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. M. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. N. nr [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100), w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem opłaty i kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem 22 % podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego Z. R. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] października 2000 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] udzielił skarżącemu Z. R. licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. W dniu [...] maja 2007 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w [...] zawierające wniosek o zawieszenie ww. licencji udzielonej skarżącemu. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] marca 2006 r. do Sądu Rejonowego w [...] skierowano przeciwko stronie skarżącej akt oskarżenia (sygn. akt [...]) o popełnienie czynu z art. 207 § 1 k.k., tj. o to, że w okresie od stycznia 1998 r. do [...] października 2005 r., w [...], znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną poprzez wszczynanie awantur w miejscu zamieszkania, podczas których ubliżał jej słowami obelżywymi oraz bił ją rękoma po twarzy i szarpał ją za odzież. W związku z powyższą informacją Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zawieszenia skarżącemu praw wynikających z licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. O powyższym fakcie organ pismem z dnia [...] maja 2007 r. zawiadomił skarżącego, pouczając go o przysługujących mu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawach strony, w tym prawie zapoznania się z aktami postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania strona skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdziła, że wszczęcie postępowania jest niezasadne, albowiem toczące się przeciwko niej postępowanie karne jest wadliwe i wynika z nieprawidłowych ustaleń organów ścigania, opartych na pomówieniach chorej psychicznie małżonki skarżącego oraz innych członków rodziny. Z informacji Komendy [...] Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. wynika, iż skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] został uznany za winnego zarzucanego mu przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i skazany na karę pozbawienia wolności na okres 10 miesięcy w zawieszeniu na okres 3 lat. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał w dniu [...] lipca 2007 r. decyzję nr [...], na mocy której zawiesił skarżącemu prawa wynikające z licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. Jako podstawę działania organ I instancji wskazał przepis art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, zgodnie z którym Komendant Wojewódzki Policji, w przypadku powzięcia wiadomości o wszczęciu postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony o przestępstwa inne niż przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, może zawiesić prawa wynikające z licencji, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji – zdaniem organu – skoro przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne o czyn określony w art. 207 § 1 k.k., tj. o znęcanie się psychicznie i fizycznie nad osobą najbliższą należało zawiesić skarżącemu ww. prawa. Komendant Wojewódzki Policji podniósł, iż nie rozstrzyga o winie lub niewinności strony i nie bada okoliczności zdarzenia oraz zasadności kwalifikacji prawnej zarzucanego stronie czynu, albowiem okoliczności te są badane przez uprawnione organy w postępowaniu karnym. Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. skarżący odwołał się od ww. decyzji organu I instancji do Komendanta Głównego Policji. Wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. skarżący zarzucił organowi I instancji brak podstaw do zastosowania zawieszenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący opisując swoją sytuację życiową wskazał na swoją niewinność. Stwierdził, iż nie znęcał się nad rodziną, a za całą sytuację odpowiedzialność ponosi jego żona. W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał decyzję z dnia [...] września 2007 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia – utrzymał w mocy ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na dyspozycję przepisu art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia - stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia praw wynikających z licencji organ administracji wydaje w oparciu o sam fakt toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego. Organ zauważył, iż nie dokonuje weryfikacji ustaleń i rozstrzygnięć postępowania karnego. Nie rozstrzyga też o winie lub niewinności strony i nie bada okoliczności zdarzenia oraz kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu. Zdaniem organu okoliczności te będą badane przez sąd w postępowaniu karnym. Do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej organ administracji publicznej ma natomiast prawo skorzystać z art. 32 ust 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Komendant Główny Policji uznał, że w przypadku skarżącego zarzut, jaki mu postawiono, tj. znęcania się nad osobą najbliższą, w pełni uzasadnia skorzystanie z instytucji zawieszenia praw wynikających z licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. Organ odwoławczy wskazał, iż wolą ustawodawcy było, aby osobę posiadającą licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia, a tym samym uprawnioną do wykonywania obowiązków służbowych polegających na ochronie osób i mienia, a także mającą prawo przy wykonywaniu obowiązków pracownika ochrony do użycia, np. siły fizycznej i innych środków przymusu bezpośredniego, można było odsunąć od wykonywania zadań pracownika ochrony w przypadku, gdy staje ona pod zarzutem popełnienia przestępstwa. Ustawodawca ponadto zakreślił termin zawieszenia (a nie pozbawienia) uprawnień wynikających z licencji pracownika ochrony - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Organ II instancji stwierdził, iż w przypadku korzystnego dla pracownika ochrony wyniku tego postępowania zawieszenie ustaje i odzyskuje on uprawnienia do wykonywania zawodu licencjonowanego pracownika ochrony. Komendant Główny Policji wyraźnie wskazał, iż strona w rozpatrywanej sprawie nie została pozbawiona licencji pracownika ochrony, a jedynie zawieszono jej uprawnienia wynikające z takich licencji. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego organ odwoławczy stwierdził, iż bez znaczenia jest, że czyn strony nie został jeszcze prawomocnie osądzony. Organ wskazał ponadto, iż z woli samego ustawodawcy prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie zawieszenia praw określonych licencją pracownika ochrony. Ustawodawca dopuścił bowiem możliwość skorzystania z tej instytucji już w sytuacji, gdy przeciwko takiej osobie tylko toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne. Zatem wystarczającym jest ustalenie, iż w postępowaniu przygotowawczym wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Organ wskazał, że w przypadku strony tymczasem zapadł już nieprawomocny, skazujący stronę wyrok karny za zarzucane przestępstwo, co – zdaniem organu – uzasadnia w pełni zastosowanie art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Zdaniem organu rodzaj i okoliczności czynu, o który strona została oskarżona, świadczą, że w interesie społecznym organy Policji powinny skorzystać z przysługującego im prawa do zawieszenia jej praw wynikających z licencji pracownika ochrony, a zatem na czas toczącego się postępowania karnego uniemożliwić jej korzystanie z nich. Komendant Główny Policji stwierdził, iż strona jest oskarżona, m. in., o znęcanie się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną, wszczynanie awantur pod wpływem alkoholu, podczas których używała wobec żony słów wulgarnych, popychała i biła ją po twarzy, jak również groziła zabójstwem. Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, ze sporządzonej w postępowaniu karnym opinii sądowej psychiatryczno psychologicznej z dnia [...] lutego 2006 r. (k. 145-148 akt administracyjnych) wynika, iż biegli stwierdzili u strony zaburzenia osobowości z dominacją cech bierno - agresywnych, które są sztywnymi zmianami charakterologicznymi nie podlegającymi leczeniu lub zmianie w inny sposób. Powyższe okoliczności niewątpliwie uzasadniają zastosowanie wobec strony dyspozycji art. 32 ust. 2 cyt. ustawy, tj. zawieszenia jej praw wynikających z posiadanej licencji pracownika ochrony. Komendant Główny Policji uznał, że stanowiska tego nie zmieniają ani pozytywne postrzeganie strony w miejscu zamieszkania, ani załączone do odwołania kopie dokumentów, w tym nieważne już i aktualne orzeczenia lekarskie. W świetle powyższego organ stwierdził, że za nadrzędny należało uznać interes społeczny z uwagi na konieczność ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zawieszenie praw z licencji spowoduje bowiem, że strona nie będzie miała, m.in. dostępu do broni palnej swojego pracodawcy. W dniu [...] października 2007 r. skarżący – działając za pośrednictwem organu II instancji - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, skarżący wskazał m.in. na nieprawidłowości w działaniu zarówno organów Policji, jak i Prokuratury Rejonowej w [...] w toczącym się postępowaniu karnym. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Z. R. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia – nie naruszają prawa. Zdaniem Sądu przedmiotowe decyzje organów Policji obu instancji nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, jak również norm postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji był przepis art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, zgodnie z którym komendant wojewódzki Policji, w przypadku powzięcia wiadomości o wszczęciu postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony o przestępstwo inne niż przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, może zawiesić prawa wynikające z licencji, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Niewątpliwie uznać należy, iż przepis ten ma charakter normy o charakterze fakultatywnym dającym podstawę do wydania decyzji uznaniowej. Organ administracji rozstrzygając na podstawie tego przepisu winien bezwzględnie kierować się zasadą celowości i słuszności rozstrzygnięcia wyrażoną w art. 7 k.p.a., nakazująca uwzględnianie interesu indywidualnego i interesu społecznego. Przyjęcie przez ustawodawcę w art. 32 ust. 2 cyt. ustawy fakultatywnego charakteru tej normy, zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do rozważenia, w ramach kontroli legalności decyzji wydanych na podstawie tego przepisu, czy dokonana przez organy administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności, a więc czy zaistniały istotne przesłanki do zastosowania sankcji w postaci zawieszenia praw wynikające z licencji. W niniejszej sprawie organy Policji obu instancji stwierdziły, iż skoro toczy się przeciwko stronie skarżącej postępowanie karne w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k., istnieją podstawy do zastosowania art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Należy uznać, iż organy Policji zasadnie wskazały, iż rodzaj i okoliczności czynu, o który strona została oskarżona, świadczą, że w interesie społecznym organy te powinny skorzystać z przysługującego im prawa do zawieszenia praw wynikających z licencji pracownika ochrony na czas toczącego się postępowania karnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest w tej sytuacji konieczne badanie, w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy Policji, zasadności zarzutów stawianych stronie przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości w ramach prowadzonego postępowania karnego. Nie można w tej sytuacji mówić również o naruszenia konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, co potwierdził także w swym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny (vide wyrok TK z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt SK 15/02, OTK-A 2003/9/103). Zdaniem Sądu organy Policji ustosunkowując się w niniejszej sprawie do zarzutów skarżącego prawidłowo odniosły się do charakteru i specyfiki unormowania działalności polegającej na ochronie osób i mienia. Należy zauważyć, iż w świetle ustawy o ochronie osób i mienia pracownikowi ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przysługuje szereg praw, w tym m.in. prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, stosowanie środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycie broni palnej (art. 36). Ochronie mogą też podlegać obiekty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa (art. 5). Z tego punktu widzenia – zdaniem Sądu - nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Zarówno pracownicy ochrony, jak i przedsiębiorcy prowadzący działalność z zakresu ochrony osób i mienia powinni – według Sądu - dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swej pracy i działalności. Celem wprowadzenia tych wymagań nie jest – jak podkreślił to m.in. Trybunał Konstytucyjny w cyt. wyroku - napiętnowanie konkretnych osób, lecz stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu ochrony osób i mienia, zgodnie z interesem publicznym. W ocenie Sądu należy w konsekwencji przyjąć, iż Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował powołany przepis ustawy o ochronie osób i mienia, gdyż za zawieszeniem praw z licencji pracownika ochrony fizycznej niewątpliwie przemawiał w tej sprawie interes społeczny. Nie zmieniają tej oceny Sądu przywołane przez skarżącego zarówno w skardze, jak i w odwołaniu okoliczności mające rzekomo świadczyć o jego niewinności i błędach popełnionych przez organy w prowadzonym postępowaniu karnym, albowiem w niniejszej sprawie istotne jest przede wszystkim to, że z akt postępowania wyraźnie wynika, iż przeciwko stronie skarżącej toczy się przed sądem powszechnym sprawa karna o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., polegającego na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad osobą najbliższą. W opinii Sądu należy w tej sytuacji uznać, iż poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Organy Policji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto, Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścili się – według Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale otrzymanym z Prokuratury Rejonowej w [...], a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez samego skarżącego. Ponadto, należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie działając w oparciu o przepisy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. M. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.