VI SA/Wa 2002/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odnowienia dyplomu pilota morskiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] marca 2014 r.; II. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; III. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego L. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. Pan L. K. – skarżący zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] – organu I instancji o odnowienie dyplomu pilota morskiego. Do wniosku skarżący dołączył następujące dokumenty: 1) zaświadczenie Nr [...] o zdaniu egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego wystawione [...] stycznia 2014 r. przez Centralną Morską Komisję Egzaminacyjną, 2) ważne świadectwo zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r., 3) zdjęcia. Jak wynika z decyzji i akt sprawy organ I instancji nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Pan L. K. osobiście składał wniosek w Urzędzie Morskim i organ poinformował wtedy jego o konieczności uzupełnienia wniosku o wymagany dokument. Skarżący oświadczył, że wnosi o rozpoznanie wniosku w oparciu o załączone dokumenty. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] na podstawie art. 107 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. nr 228 poz. 1368 z późn. zm.) w związku z § 9 ust. 2, § 10 ust. 2 i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych pilotów morskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 1552) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku Pana L. K. z dnia [...] lutego 2014 r. o odnowienie dyplomu pilota morskiego odmówił odnowienia dyplomu pilota morskiego przyznanego Panu L. K. w dniu [...] lutego 1994 r. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że: Pan L. K. posiada dyplom pilota morskiego nr [...] i uprawnienie pilotowe nr [...], wydane w dniu [...] lipca 2006 r. przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]. Oba te dokumenty utraciły ważność z dniem [...] lipca 2008 r., co wynika z zapisów w tych dokumentach. Zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o zdaniu egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego potwierdza, że Pan L. K. zdał w dniu [...] stycznia 2014 r. egzamin na odnowienie dyplomu pilota morskiego i jednocześnie wskazuje, że egzamin zdany przez wnioskodawcę w dniu [...] stycznia 2014 r. był powtórzeniem egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego, w części dotyczącej warunków żeglugowych, przeprowadzonego w dniu [...].07.2013 r. zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich (Dz. U. Nr 39, poz. 339). Dyrektor Urzędu Morskiego w [...], zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. nr 228 poz. 1368 z późn. zm. - dalej ustawa o bezpieczeństwie morskim) jest uprawniony do wydawania dokumentów kwalifikacyjnych pilotom morskim. Przepis art. 107 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie morskim stanowi bowiem, że dokumenty stwierdzające uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego lub szczególnych uprawnień pilotowych wydają dyrektorzy urzędów morskich. W świetle zaś art. 107 ust. 5 tej ustawy dokumenty kwalifikacyjne pilota morskiego wydaje się, na czas określony, osobie, która posiada m.in. praktykę pilotową i zdała egzamin kwalifikacyjny przed Centralną Morską Komisją Egzaminacyjną. Szczegółowe warunki odnowienia dyplomu pilota morskiego oraz uprawnień pilotowych określają przepisy § 9, 10 i 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 listopada 2013 r. sprawie wymagań kwalifikacyjnych pilotów morskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 1552). Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich, które zostało przywołane w zaświadczeniu o zdanym egzaminie na odnowienie dyplomu pilota morskiego utraciło moc obowiązującą z dniem 26 lipca 2013 r. na podstawie art. 149 ustawy z dnia 17 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim. Oznacza to, że w chwili zdawania przez Pana L. K. egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych pilotów morskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 1552 - dalej rozporządzenie ws. kwalifikacji pilotowych). Ponadto, przepis ten obowiązywał także w trakcie wniesienia przez Pana K. wniosku o odnowienie dyplomu pilota morskiego i w czasie orzekania w sprawie. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść § 9 ust. 2, § 10 ust. 2 i § 11 rozporządzenie w sprawie kwalifikacji pilotowych, które to przepisy wskazują na warunki konieczne do odnowienia dyplomu pilota morskiego. Organ wyjaśnił, że wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Pan L. K.: - posiada przerwę w pilotowaniu statków przekraczającą 18 miesięcy, nie posiada ważnego dyplomu pilota morskiego, - nie udokumentował, że posiada praktykę pilotową polegającą na uczestniczeniu w pilotowaniu 40 statków, - nie przedłożył zaświadczenia potwierdzającego uzyskanie pozytywnego wyniku wymaganych testów sprawnościowych. Powyższe przesłanki uniemożliwiają odnowienie uprawnienia pilotowego. Brak ważnego uprawnienia pilotowego jest powodem odmowy odnowienia dyplomu pilota morskiego. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Pan L. K. wniósł do Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w sprawie odmowy odnowienia dyplomu pilota morskiego. W odwołaniu Pan L. K. odnosi się do postępowania egzaminacyjnego, którego pozytywne zakończenie było warunkiem ubiegania się przez niego o odnowienie dyplomu pilota morskiego. Skarżący zarzuca, że podczas postępowania o odnowienie dyplomu pilota morskiego naruszono art. 107 § 3 i 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 149 ustawy oraz § 9, § 10 i § 11 rozporządzania, oraz, że naruszono art. 6, 7, 8, 9, 11, 12, 77, 80 oraz 107 k.p.a., pozbawiając go przysługujących mu praw. Skarżący zarzuca ponadto, że w konsekwencji uchybień formalnych, zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o błędną wykładnię prawa oraz niepełną ocenę stanu faktycznego. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że Pan L. K. zdał egzamin na odnowienie dyplomu pilota morskiego przed CMKE oraz posiada ważne świadectwo zdrowia, uprawniające do pracy na morskich statkach handlowych w charakterze pilota morskiego. Do wniosku z dnia [...] marca 2014 r. skarżący dołączył wyłącznie zaświadczenie o zdanym egzaminie na odnowienie dyplomu pilota morskiego przed CMKE oraz ważne świadectwo zdrowia. Dodatkowo, z informacji zgromadzonych w systemie informatycznym PHISCS, z którego korzysta cała administracja morska, a w którym zgromadzone są informacje o przebiegu kariery zawodowej skarżącego, wynika, że Pan L. K. posiada: - ważny dyplom kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, - dyplom pilota morskiego, który utracił ważność dnia [...] lipca 2008 r., - uprawnienia pilotowe, które utraciły ważność dnia [...] lipca 2008 r. Ponieważ dyplom pilota morskiego Pana L. K. utracił ważność, zastosowanie do sprawy skarżącego znajduje § 11 rozporządzenia, umożliwiający dyrektorowi urzędu morskiego ponowne wydanie dokumentu pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań niezbędnych do jego uzyskania. Z akt sprawy wynika, że Pan L. K. nie posiada wymaganej § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia ws. kwalifikacji pilotowych praktyki pilotowej, ani zaświadczenia o uzyskaniu pozytywnego wyniku testów sprawnościowych, wymaganego § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nie przedłożył również zaświadczenia o zdanym egzaminie kwalifikacyjnym przed CMKE, wymaganego § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i dlatego organ odmówił odnowienia przedmiotowego dyplomu pilota morskiego skarżącemu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Pan L. K. – skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1. art. 107 ust. 3 i 5 w związku z art. 149 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. nr 228, poz.1368 z późn. zm.) w związku z § 9 ust. 2, § 10 ust. 2 i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych pilotów morskich (Dz. U. z 2013 r, poz. 1552) poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a w związku z tym ustalenie dodatkowych, pozaustawowych wymogów, 2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez pozbawienie strony praw przysługujących jej z mocy ustaw. W uzasadnieniu skargi szeroko odniósł się do postępowania egzaminacyjnego, przeprowadzonego przez Centralną Morską Komisję Egzaminacyjną. W treści skargi podnosił ponadto, że skoro egzamin przeprowadzony był wg. starych przepisów to również odnowienie dyplomu winno nastąpić wg. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich (Dz. U. nr 39 poz. 339). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stojąc na stanowisku, że odnawianie dyplomu pilota morskiego następuje w oparciu o rozporządzenie z dnia 26 listopada 2013 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. poz. 1552 z 2013 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lutego 2014 r. skarżący złożył wniosek o odnowienie dyplomu pilota morskiego. Do wniosku skarżący dołączył następujące dokumenty: 1) zaświadczenie nr [...] o zdaniu egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego wystawione w dniu [...] stycznia 2014 r. przez Centralną Morską Komisję Egzaminacyjną, 2) ważne świadectwo zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r. 3) zdjęcia. Ponieważ w chwili złożenia wniosku obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych pilotów morskich organ słusznie uznał, że do odnowienia dyplomu skarżącego mają zastosowanie powyższe przepisy. Organ przyjmując wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdził braki formalne wniosku poprzez nie załączenie wszystkich wymaganych obowiązującymi przepisami dokumentów. Jak wyjaśniły organy w zaskarżonych decyzjach poinformowały o tym fakcie skarżącego. W ocenie Sądu nie znajduje to jednak odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W tym miejscu skład orzekający w sprawie wskazuje, że w wypadku braków formalnych wniosku organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. winien wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie takie wezwanie nie zostało wystosowane do skarżącego, co w ocenie Sądu uniemożliwiło mu pełen wgląd jego sytuacji prawnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach takie wezwanie winno zawierać kompletną i wyczerpującą informację o tym, jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braków podania przez podmiot je wnoszący. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, czym innym jest ustne poinformowanie strony o brakach wniosku, a czym innym formalne wezwanie do jego uzupełnienia wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. ustne poinformowanie strony może być przez stronę niezrozumiałe z uwagi na zawiłości prawne sprawy, natomiast wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jasno wskazuje co należy uzupełnić aby można było sprawę pozytywnie załatwić, a w razie niezrozumienia jego treści daje stronie możliwość skonsultowania się z profesjonalnym pełnomocnikiem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 910/12 "Organ administracji czuwający nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wystosowując do wnioskodawców wezwanie do sprecyzowania wniosku, organ powinien wskazać, czym każdy z podanych przez nich trybów nadzwyczajnych się charakteryzuje, w szczególności przystępnie i precyzyjnie opisać stronom, jakie wymogi należy spełnić, by wszcząć jedno z postępowań nadzwyczajnych. Takie działanie organu stanowi wypełnienie normy zawartej w art. 8 k.p.a. nakazujące organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organ w wezwaniu do usunięcia braków wniosku powinien wskazać skarżącemu jakie wymogi należy spełnić w niniejszym postępowaniu i jakie przedłożyć dokumenty. Brak powyższego wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. prowadzi do naruszenia art. 8 k.p.a. a obydwa powyższe naruszenia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skargę uwzględnił uchylając obydwie decyzje, o niewykonalności orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a. a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ wezwie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.