VI SA/Wa 2003/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie : Asesor WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Transportu z dnia [...] sierpnia2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu kandydata na instruktora odnośnie posiadania kwalifikacji do szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii "B" 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 roku nr [...]; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu na rzecz J. B. kwotę 200.00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 2003/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku nr [...] Minister Transportu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] orzekającą o unieważnieniu egzaminu dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2006 roku przez Komisję Egzaminacyjną powołaną przez Wojewodę [...] wobec J. B.. Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: J. B. w dniu [...] grudnia 2005 roku złożył do Wojewody [...] wniosek o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy stanowiący podanie o przeprowadzenie egzaminu dla kandydatów na instruktorów nauki Do wniosku dołączył wymaganą dokumentację wraz z zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy wydanym w dniu [...] listopada 1992 roku, zgodną z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2001r., nr 150, poz. 1681 ze zm.). Przewodniczący komisji egzaminacyjnej powołanej przez Wojewodę [...] wyznaczył J. B. termin egzaminu dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy na dzień [...] grudnia 2005 roku. Egzamin zakończył się dla J. B. wynikiem negatywnym w jego części teoretycznej. Następny termin egzaminu przewodniczący komisji wyznaczył w dniu [...] kwietnia 2006 roku, na dzień [...] kwietnia 2006 roku. W dniu 10 stycznia 2006 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2005r., nr 217, poz. 1834 ze zm.). Zgodnie z § 71 ust. 2 rozporządzenia osoby, które ukończyły szkolenie podstawowe określone w § 35 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia uznaje się wyłącznie osoby, które ukończyły szkolenie dla kandydatów na instruktorów w okresie od 1 lipca 1999 roku do dnia wejścia w życie rozporządzenia. Oznacza to, zdaniem obu organów, że wszyscy kandydaci na instruktorów nauki jazdy przystępujący do egzaminu dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy po dniu 9 stycznia 2006 roku powinni posiadać zaświadczenie o ukończonym kursie, wydane po dniu 1 lipca 1999 roku. W myśl § 42 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia, obowiązującego w dniu [...] kwietnia 2006 roku, warunkiem przystąpienia do egzaminu dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy było spełnienie warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 1-4 i 6 ustawy prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.), w tym ukończenia odpowiedniego kursu kwalifikacyjnego. J. B. nie spełniał już warunku ukończenia odpowiedniego kursu kwalifikacyjnego. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej, którego obowiązkiem jest dopilnowanie, aby wszystkie osoby przystępujące do egzaminu spełniały warunki przewidziane prawem, nie dokonał powtórnej weryfikacji dokumentacji J. B. pod względem spełnienia wszystkich wymagań określonych w nowych przepisach regulujących uzyskiwanie uprawnień instruktora nauki jazdy. Poprzez to zaniedbanie został przeprowadzony egzamin dla osoby niespełniającej jednego z warunków. Wobec tego, ze egzamin został przeprowadzony niezgodnie z prawem, jego wynik musiał zostać unieważniony. Podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący zachowania prawa do dalszego zdawania egzaminu w oparciu o stare przepisy jest, zdaniem Ministra Transportu, bezzasadny. J. B. po raz pierwszy przystąpił do egzaminu w dniu [...] grudnia 2005 roku i nie uzyskał wyniku pozytywnego. Do następnego egzaminu mógł przystąpić dopiero po spełnieniu wszystkich warunków określonych w obowiązujących, w dniu przeprowadzenia egzaminu przepisach. Przepisy rozporządzenia nie przewidują podziału procesu egzaminacyjnego na egzamin pierwszy i egzamin poprawkowy. Nie można też mówić o procesie egzaminacyjnym jako o czymś ciągłym. Każdy następny egzamin jest odrębnym egzaminem, przed którym sprawdzeniu podlega spełnienie wszystkich warunków określonych w ustawie i rozporządzeniu. Skargę na decyzję Ministra Transportu z dnia [...] sierpnia 2006 roku utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 roku złożył J. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną interpretację przepisów prawa w zakresie przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy, w szczególności sprawdzania wszystkich warunków niezbędnych do przystąpienia do egzaminu przed wyznaczeniem kolejnego terminu. Zdaniem skarżącego wymóg posiadania zaświadczenia o odbyciu odpowiedniego kursu musi być spełniony w momencie złożenia wniosku o wpis do ewidencji. W tym momencie następuje wszczęcie postępowania. Brak przepisów intertemporalnych oznacza brak możliwości zastosowania przepisów nowego rozporządzenia. Wyznaczenie kolejnego terminu egzaminu jest obowiązkiem przewodniczącego. Po stronie egzaminowanego rodzi to pewne uprawnienia. Nadto skarżący wyraził wątpliwość, czy przywołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy prawa, rzeczywiście dają podstawę do wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu. Żaden bowiem z przywołanych przepisów nie przewiduje możliwości unieważnienia egzaminu. Tym samym decyzja Wojewody wydana została bez podstawy prawnej i od początku dotknięta jest wadą nieważności postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2007 roku, stanowiącym załącznik do protokołu Minister Transportu zauważył, że na podstawie art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz § 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. nr 217, poz. 1834) wojewoda nadaje regulamin przeprowadzenia egzaminu dla kandydatów na instruktorów. Zgodnie z § 14 pkt 7 regulaminu wojewoda może unieważnić wynik egzaminu w przypadku, gdy osoba egzaminowana zostaje nieprawidłowo zakwalifikowana do egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punku widzenia powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje naruszą prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności. W pierwszej kolejności zgodzić się należy ze skarżącym, że przywołane w podstawie prawnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 roku przepisy prawne, a mianowicie art. 105 ust 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 905 ze zm.) oraz art. 43 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. nr 217, poz. 1834) nie stanowią podstawy prawnej do wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu. Zgodnie z art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym instruktorem jest osoba, która m. in. zdała egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę. Stosownie natomiast do treści § 43 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów przed przystąpieniem do egzaminu osoba ubiegająca się o wpis do ewidencji instruktorów składa komisji egzaminacyjnej zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie: a) szkolenia podstawowego, b) szkolenia dodatkowego. Powyższe przepisy wskazują na spełnienie koniecznego warunku przed przystąpieniem do egzaminu osoby ubiegającej się o wpis do ewidencji instruktorów. Jest nim zaświadczenie o ukończeniu kursu. Instruktorem może więc zostać osoba, która taki kurs ukończyła. Analiza przedmiotowych przepisów dowodzi, że żaden z nich nie reguluje kwestii unieważnienia egzaminu z braku spełnienia przesłanki – ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Nie może nim być także § 14 pkt 7 regulaminu nadanego przez wojewodę działaniu komisji egzaminacyjnej, na podstawie § 40 rozporządzenia. Regulamin, co wynika z treści § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów reguluje sposób przeprowadzenia egzaminu przez komisję egzaminacyjną, a więc techniczną jego stronę. Nie może on wykraczać poza zakres ustawy Prawo o ruchu drogowym i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego. Żaden z przepisów ustawy i wydanego na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 4 b) ustawy rozporządzenia nie stanowi upoważnienia dla wojewody do unieważnienia egzaminu dla kandydatów na instruktorów. W świetle powyższych rozważań słuszny jest zarzut skargi o braku podstawy prawnej do unieważnienia przez Wojewodę [...] zdanego przez J. B. egzaminu na instruktora nauki jazdy. Wobec tego, że zaistniała przyczyna określona w art. 156 §1 pkt 2 kpa tzn. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 roku wydana została bez podstawy prawnej sąd stwierdził jej nieważność. Utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji naruszającej prawo i to w sposób rażący stanowi także rażące naruszenie prawa, co daje z kolei sądowi prawo do stwierdzenia nieważności także i tej decyzji. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie regulują w ogóle kwestii unieważnienia przeprowadzonego egzaminu kandydata na instruktora nauki jazdy. Istniej jedynie możliwość skreślenia instruktora z ewidencji. Warunki skreślenia reguluje art. 107 ustawy. Wprawdzie art. 112 ust. 2 pkt 2) ustawy skutkuje unieważnieniem egzaminu w przypadku przeprowadzenia go niezgodnie z przepisami. Dotyczy on jednak egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem, czego dowodzi odniesienie przepisu – "egzamin państwowy", jego systematyka. Ubocznie należy zauważyć, że nadzór taki, od 1 stycznia 2006 roku, sprawuje marszałek województwa, poprzednio wojewoda. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji przedwczesnym byłoby zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.