VI SA/Wa 2003/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P., INC., USA na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę W dniu [...] marca 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P., Inc. z siedzibą w [...], USA o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...] o numerze [...] udzielonego na rzecz spółki B. sp. z o.o. z siedzibą w W. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776, dalej p.w.p.) Wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy jest podobny do należącego do niego unijnego znaku towarowego [...] (sł.) [...]. Oba porównywane oznaczenia zawierają identyczny element słowny [...], uwzględniając podobieństwo na płaszczyznach wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, wnioskodawca stwierdził, że sporny znak towarowy jest w wysokim stopniu podobny do wcześniejszego znaku towarowego. Jedyna różnica, zdaniem wnioskodawcy, to słowo BAR występujące w spornym znaku, w stosunku do usług z klasy 43, do których oznaczenia znak ten został przeznaczony, jest elementem opisowym. Zdaniem wnioskodawcy przeciwstawione znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczenia podobnych towarów w klasach 32 i 33 z usługami z klasy 43. Wnioskodawca podniósł, iż wobec wysokiego podobieństwa między przeciwstawionymi znakami przeznaczonymi do oznaczania podobnych towarów i usług, istnieje możliwość wprowadzenia w błąd ich odbiorców. Uprawniony, pismem z dnia 6 września 2018 r., wniósł o oddalenie wniosku w całości. Podniósł, iż porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczania różnych kategorii usług i towarów. Usługi świadczone przez wnioskodawcę nie koncentrują się na sprzedaży rumu, trudno uznać zatem, że występuje wzajemna niezbędność i nieodzowność pomiędzy usługami świadczonymi przez uprawnionego, a towarami oferowanymi przez wnioskodawcę. Uprawniony stwierdził, że jedynym wspólnym elementem przeciwstawionych znaków towarowych jest słowo [...]. Zdaniem uprawnionego słowo to nie jest elementem o silnej mocy odróżniającej. Nie jest to bowiem fantazyjna nazwa stworzona przez wnioskodawcę i kojarzona bezpośrednio z jej produktami. [...] - oznacza legendarnego potwora morskiego, a etymologia tego słowa sięga XVII wieku. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] września 2018 r. wnioskodawca podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko rozszerzając je o nową podstawę prawną zawartą w art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p., tj. zgłoszenie znaku towarowego do ochrony w złej wierze. Wnioskodawca podniósł, że w drugiej połowie 2016 roku dowiedział się o działalności prowadzonej przez uprawnionego pod nazwą "[...]". W ocenie wnioskodawcy używanie tej nazwy naruszało prawa wyłączne do należącego do niego wcześniejszego znaku towarowego. Wnioskodawca, mając na uwadze powyższe, w dniu 18 października 2016 r. skierował do uprawnionego pismo wzywające do zaprzestania używania oznaczenia zawierającego słowo "[...]". Następnie strony porozumiały się co do istotnych kwestii dotyczących używania ww. określenia w nazwie lokalu prowadzonego przez uprawnionego. Uprawniony poinformował wnioskodawcę o fakcie uzyskania ochrony na sporny znak towarowy. W ocenie wnioskodawcy, uprawniony dokonał zgłoszenia spornego oznaczenia w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc kilka miesięcy po tym jak wnioskodawca skierował do niego zastrzeżenia co do nieuprawnionego używania w nazwie lokalu określenia "[...]". Zdaniem wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie występuje sytuacja, w której uprawniony uzyskał prawo ochronne na sporny znak towarowy, z pełną świadomością, że wcześniejsze oznaczenie funkcjonuje już w obrocie prawnym i jest wykorzystywane przez wnioskodawcę w bieżącej działalności gospodarczej, w szczególności do oznaczania oferowanych przez wnioskodawcę towarów oraz w sytuacji gdy pomiędzy stronami toczyły się negocjacje zmierzające do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. Uprawniony podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Pismem z dnia 28 września 2018 r. wnioskodawca odniósł się do argumentów uprawnionego stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy poprzez oznaczenie znakiem podobnym lokalu gastronomicznego, a unieważnienie obarczonej błędem rejestracji spornego znaku towarowego podobnego do wcześniejszego znaku towarowego oraz zgłoszonego do ochrony w złej wierze. W piśmie z dnia 22 listopada 2018 r. uprawniony stwierdził, że bezzasadny jest zarzut wnioskodawcy jakoby zgłoszenie spornego znaku towarowego zostało zgłoszone w złej wierze. Zdaniem uprawnionego miał on pewność, że rejestracja spornego znaku towarowego, w innej klasie towarowej, dla innych usług, nie będzie stanowiła naruszenia praw wnioskodawcy. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2018 r. strony niniejszego postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 6 i art. 1321 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ww. ustawy oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o numerze [...] oraz przyznał B. sp. z o. o. z siedzibą w W. od P., Inc. z siedzibą w [...], USA kwotę w wysokości 1680 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że sporny znak towarowy [...] o numerze [...] został przeznaczony do oznaczania usług w klasie 43, tj. usługi barowe, usługi restauracyjne, restauracje samoobsługowe, kafeterie [bufety], bary szybkiej obsługi [snack-bary], obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, produktami i transportem. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy Unii Europejskiej [...] o numerze [...] został przeznaczony do oznaczania napojów bezalkoholowych ujętych w klasie 32 oraz napojów alkoholowych, rumu, napojów alkoholowych zawierających rum ujętych w klasie 33. Zdaniem Kolegium Orzekającego porównywane znaki towarowe służą do oznaczania odmiennych towarów i usług, które też nie są względem siebie komplementarne. W ocenie Kolegium Orzekającego towary w postaci napojów bezalkoholowych (klasa 32) oraz napojów alkoholowych, rumu, napojów alkoholowych zawierających rum (klasa 33) do oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy znak towarowy nie są podobne do usług takich jak usługi barowe, usługi restauracyjne, restauracje samoobsługowe, kafeterie [bufety], bary szybkiej obsługi [snack-bary]; obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, produktami i transportem (klasa 43}. Podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że napoje z klas 32 i 33 mogą być serwowane w miejscach takich jak bary, restauracje, kawiarnie, bary szybkiej obsługi nie uzasadnia ich podobieństwa do usług otwierania i prowadzenia restauracji, restauracji samoobsługowych, kawiarni, barów szybkiej obsługi w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Usługi te bowiem mają inny charakter i inne przeznaczenie niż towary z klas 32 i 33. W związku ze stwierdzeniem braku podobieństwa i komplementarności towarów do oznaczania których przeznaczone zostały znaki przeciwstawione do usług do oznaczania których przeznaczony został znak sporny, Kolegium Orzekające odstąpiło od badania podobieństwa samych porównywanych oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów i usług, które są niepodobne nie wywołuje ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług. Zatem zbędne było badanie podobieństwa oznaczeń. Organ odnosząc się do zarzutu udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony. Obowiązujące prawo nie zawiera definicji złej lub dobrej wiary. Uzasadniając zgłoszenie spornego znaku towarowego w złej wierze wnioskodawca podniósł, że, w jego ocenie, nie ulega wątpliwości, że uprawniony zdawał sobie sprawę z faktu, iż na rynku znajdują się towarowy oznaczone wcześniejszym znakiem wnioskodawcy, bowiem prowadził z nim negocjacje w celu polubownego zakończenia sporu. Mając powyższą świadomość uprawniony ze spornego znaku dokonał ww. zgłoszenia w celu skorzystania z atrakcyjności oraz rozpoznawalności wcześniejszego oznaczenia do którego prawa posiada wnioskodawca. W ocenie Kolegium Orzekającego w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał istnienia takich okoliczności towarzyszących zgłoszeniu spornego znaku towarowego, które świadczyłyby o nagannym zachowaniu uprawnionego ze spornego prawa ochronnego. Powołanie się przez wnioskodawcę, że uprawniony zgłosił sporny znak towarowy mając pełną wiedzę o pozycji rynkowej towarów oznaczonych wcześniejszym znakiem bowiem prowadził w tym czasie negocjacje z wnioskodawcą co do polubownego zakończenia sporu nie świadczy o zgłoszeniu spornego znaku w złej wierze. Uprawniony sam poinformował wnioskodawcę o uzyskaniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Ponadto o braku złej wiary świadczy również fakt, że sporny znak towarowy uzyskał prawo ochronne dla usług w klasie 43, które, jak zostało wykazane powyżej, nie są podobne do towarów w klasach 32 i 33 do oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy znak wnioskodawcy. Brak podobieństwa towarów i usług powoduje, że trudno jest uznać zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze bowiem przeciwstawione znaki mogą bezkolizyjnie funkcjonować na rynku. Wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Kolegium Orzekające ustaliło w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i § 8 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 poz. 265). W związku z faktem, że strona wygrywająca w rozpatrywanej sprawie była reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, Kolegium uznało za zasadne przyznanie uprawnionemu kwoty w wysokości 1680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, która stanowi stawkę minimalną w sprawach o naruszenie praw ochronnych na znaki towarowe, które są najbardziej zbliżone rodzajowo do spraw o unieważnienie praw ochronnych na znaki towarowe. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosła P., INC., USA. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz.U. Nr 98 z 2000 roku, poz. 1071 z późn. zm. - dalej: kpa), które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji w sposób istotny wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 1291 ust. 1 pkt 6 i art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. uprawniony (uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego) ustosunkowując się do skargi wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wad uzasadniających jej uchylenie. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 30 marca 2018 r., zatem po wejściu w życie nowelizacji ustawy p.w.p. w dniu 15 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 przepisów przejściowych i końcowych wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. poz. 1615) w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, wszczętej po dniu 14 kwietnia 2016 r. wnioskodawca nie musi legitymować się istnieniem interesu prawnego. Zaś zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc po dokonaniu ww. nowelizacji ustawy. W świetle powyższego uznać należy, iż w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca prawidłowo jako podstawę prawną żądania wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Zgodnie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, jak wynika z treści tego przepisu dla wypełnienia jego dyspozycji konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: a) identyczności lub podobieństwa towarów do oznaczania których znaki te są przeznaczone i b) identyczności lub podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych. Podobieństwo towarów i znaków może prowadzić do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami. A zatem z powyższego przepisu wynika, że nie każde podobieństwo pomiędzy znakami powoduje niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, lecz tylko podobieństwo w takim stopniu, które mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd. Dokonując oceny podobieństwa, na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w pierwszej kolejności poddawane jest ocenie podobieństwo samych towarów (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 533/06. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych przedmiotów. Czynniki te obejmują między innymi: charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy towary te konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-388/00 [...] Str. 114301, pkt 51). Przechodząc do podniesionych w skardze zarzutów, na wstępie rozważań odnotować należy, że w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, zasada działania Urzędu Patentowego RP z urzędu, w kwestiach dotyczących ustalania i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podlega odpowiedniej modyfikacji z uwagi na to, że ciężar dowodu ciąży na stronach postępowania. Zgodnie z art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Jak wynika z powyższego ciężar dowodu, co do niespełnienia ustawowych warunków do uzyskania prawa ochronnego spoczywa - stosownie do art. 164 p.w.p. - na Wnioskodawcy. Ogólna zasada postępowania spornego zawarta w art. 255 ust. 4 p.w.p. w myśl której Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w postępowaniu spornym w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, odróżnia te postępowania od klasycznego postępowania administracyjnego, dla prowadzenia, którego wyłączną podstawą są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 p.w.p. w odniesieniu do postępowania spornego, została przyjęta zasada, odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który już we wniosku o unieważnienie prawa, jak wynika expressis verbis z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p, wskazuje środki dowodowe i zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw unieważnienia. Odpowiednie zastosowanie w tym postępowaniu znajdują przepisy art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć na podstawie wszystkich istotnych dowodów oraz poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi z kolei art. 80 k.p.a, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sporny znak towarowy [...] o numerze [...] został przeznaczony do oznaczania usług w klasie 43, tj. usługi barowe, usługi restauracyjne, restauracje samoobsługowe, kafeterie [bufety], bary szybkiej obsługi [snack-bary], obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, produktami i transportem. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy Unii Europejskiej [...] o numerze [...] został przeznaczony do oznaczania napojów bezalkoholowych ujętych w klasie 32 oraz napojów alkoholowych, rumu, napojów alkoholowych zawierających rum ujętych w klasie 33. Porównywane znaki towarowe służą do oznaczania odmiennych towarów i usług, które też nie są względem siebie komplementarne. Towary w postaci napojów bezalkoholowych (klasa 32) oraz napojów alkoholowych, rumu, napojów alkoholowych zawierających rum (klasa 33) do oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy znak towarowy nie są podobne do usług takich jak usługi barowe, usługi restauracyjne, restauracje samoobsługowe, kafeterie [bufety], bary szybkiej obsługi [snack-bary]; obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, produktami i transportem (klasa 43). Podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że napoje z klas 32 i 33 mogą być serwowane w miejscach takich jak bary, restauracje, kawiarnie, bary szybkiej obsługi nie uzasadnia ich podobieństwa do usług otwierania i prowadzenia restauracji, restauracji samoobsługowych, kawiarni, barów szybkiej obsługi w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Usługi te bowiem mają inny charakter i inne przeznaczenie niż towary z klas 32 i 33. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie przez organ, Sąd doszedł do przekonania, iż Urząd Patentowy, wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków procesowych i nie naruszył przepisów postępowania, w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu za bezzasadne należało uznać, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podniesione w skardze. Organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z rozpoznawaną sprawą oraz ocenił przedstawione przez strony twierdzenia oraz dokumenty w granicach przysługującej mu swobodnej oceny dowodów i w granicach obowiązującego prawa. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) orzekł, jak w sentencji wyroku.