VI SA/Wa 2004/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-03
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Bosakirska, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu lub obrotowi gospodarczemu obliguje organ do cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, nawet jeśli nie orzeczono zakazu prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za przestępstwa przeciwko mieniu lub obrotowi gospodarczemu, wymienione w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym, obliguje organ do cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2a tej ustawy. Brak orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej nie ma wpływu na obowiązek cofnięcia licencji, a ograniczenie wolności działalności gospodarczej w tym zakresie jest uzasadnione ważnym interesem publicznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy M. S. po tym, jak organ ustalił, że skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwa przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemu. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu licencji, uznając, że skarżący przestał spełniać wymóg dobrej reputacji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Konstytucji RP oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] września 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. cofającą M. S. (dalej także jako skarżący) licencję na wykonywanie krajowego transportu rzeczy.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach [...] - [...] maja 2009 r. została przeprowadzona kontrola przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego. Organ ustalił, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] października 2007 r. za przestępstwa z art. 291 § 1 kk oraz art. 306 kk, t.j. za przestępstwo przeciwko mieniu i przeciwko obrotowi gospodarczemu. Orzeczenie to stało się prawomocne dnia 5 czerwca 2008 r. Jak podkreślił organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. Nr 125 z 2007 r., poz. 874 z p. zm.), licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz (w tej sytuacji skarżący) nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Jednym z nich jest wymóg dobrej reputacji, który został określony w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy. Organ pierwszej instancji wskazując na treść tego przepisu podkreślił, że wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli: zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. W ocenie organu, z uwagi na fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo wskazane w art. 291 § 1 kk oraz art. 306 kk, nie spełnia on ustawowego wymogu reputacji, o której mowa w ustawie i cofnął licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Następnie skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa i złożył odwołanie od niniejszej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7 i 10 § 1 kpa oraz art. 22 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji nie podjął wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, bowiem przy wydawaniu decyzji oparł się jedynie na ujawnionej okoliczności skazania prawomocnym wyrokiem sądu. Podkreślił, że przez wiele lat prowadził działalność gospodarczą i w tym czasie nie naruszył przepisów prawa. Jednocześnie nadmienił, że organ nie zapewnił mu czynnego udziału w postępowaniu, bowiem w jego ocenie decyzja została podjęta bez jego udziału.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał na obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wymogi jakie stawia przed podmiotem posiadającym licencję na wykonywanie krajowego transportu rzeczy. Organ wskazał na okoliczność prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem za przestępstwo z art. 291 § 1 kk oraz art. 306 kk, to jest za przestępstwa zaliczane do kręgu przestępstw przeciwko mieniu i za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu oraz na brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu, użyte w tym przepisie sformułowanie "cofa się" oznacza, że organ właściwy w sprawie obowiązany jest w przypadkach wskazanych w ustawie cofnąć wydaną licencje. Tym samym, organ nie posiada w tej sprawie luzu decyzyjnego i obowiązany jest podjąć działania zmierzające do cofnięcia licencji. W tej sprawie, z uwagi na fakt, iż skarżący przestał spełniać wymogi stawiane przez ustawę w odniesieniu do posiadaczy licencji w zakresie wykonywania transportu drogowego rzeczy, obowiązany był cofnąć mu posiadane uprawnienie.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił jej, tak jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, naruszenie:
1. art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483) poprzez ograniczenie wolności działalności gospodarczej nie mające na względzie ważnego interesu publicznego.
2. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3. art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
W uzasadnieniu swoich zarzutów wskazał, że w jego ocenie art. 5 ust. 3 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym narusza zasadę swobody działalności gospodarczej wyrażoną w art. 22 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W ocenie skarżącego w powyższej sytuacji ważny interes publiczny, który uzasadniałby obligatoryjne cofnięcie licencji nie zachodzi. Przepisy ustawy o transporcie drogowym, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję stanowią dyskryminujące ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności osób skazanych prawomocnym wyrokiem. Wobec jego osoby nie został zastosowany środek karny zakazujący prowadzenie działalności gospodarczej, zatem cofnięcie licencji na prowadzenie przedmiotowej działalności w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowi nadmierną i nieuzasadnioną dolegliwość.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś wedle kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 pkt 2a ustawy o transporcie drogowym. Stanowi on, że organ obowiązany jest cofnąć licencję, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego.
Jednym zaś z warunków udzielenia licencji jest spełnienie wymogu tzw. dobrej reputacji. W świetle art. 5 ust. 3 pkt 1a wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez przedsiębiorcę, jeżeli został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunków pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.
Nie ulega więc wątpliwości, że organy w niniejszej sprawie działały zgodnie z przepisami prawa. Skarżący został skazany bowiem prawomocnym orzeczeniem Sądu za popełnienie przestępstw przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemu.
Skazanie za te przestępstwa nie uległo jeszcze zatarciu. Ta okoliczność obligowała organ do cofnięcia skarżącemu licencji w oparciu o cytowane przepisy prawa. Sąd nie stwierdził, aby przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny w sprawie nie był sporny, organ prawidłowo zastosował doń przepisy prawa materialnego.
Nietrafnie skarżący wskazuje, że decyzje zapadły z obrazą art. 10 k.p.a., albowiem przy wszczęciu postępowania skarżący był poinformowany przez organ o przysługujących mu uprawnieniach.
Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące ujemnych skutków społecznych, jakie spowoduje cofnięcie mu licencji nie może być uwzględnione, albowiem organ był obowiązany kierować się wyłącznie literą prawa (art. 6 k.p.a.) zaś sąd administracyjny uprawniony jest do kontrolowania legalności decyzji administracyjnych i przy orzekaniu nie kieruje się względami słusznościowymi. Podobnie okoliczności dotyczące samego skarżącego są bez znaczenia wobec jednoznacznej treści przepisu nakazującego cofnąć licencję w przypadku skazania za jedno z wymienionych w ustawie przestępstw.
Wolność działalności gospodarczej nie jest wartością absolutną. Jak wynika z treści art. 22 Konstytucji RP dopuszczalne jest jej ograniczenie tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
W niniejszej sprawie skarżący mylnie wywodzi, że doszło do naruszenia powyższego przepisu. Ograniczenie działalności transportowej następuje w drodze ustawy o transporcie drogowym i wymogów, jakie stawia ona osobom starającym się i posiadającym licencję na transport drogowy rzeczy. Niekaralność osób wykonujących transport drogowy za przestępstwa przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemu jest uzasadnione ważnym interesem publicznym. Taką działalność powinny bowiem wykonywać tylko osoby o nieposzlakowanej opinii, gwarantujące prawidłowy i bezpieczny przewóz powierzonych im towarów.
W tym stanie wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło