VI SA/Wa 2004/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego K. L. kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z [...] września 2013 r. Nr [...], działając w trybie postępowania spornego, unieważnił patent pt.: "Sposób umieszczenia nurnika w zaworze elektromagnetycznym" nr Pat-[...] , udzielony na rzecz K. Ł. (zwanego dalej stroną/skarżącym) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. z siedzibą w Ł., na skutek uznania za bezzasadny sprzeciwu wniesionego przez A. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. (zwaną dalej sprzeciwiającym się) wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] marca 2012 r. o udzieleniu patentu na ten wynalazek. Decyzją z [...] marca 2012 r. organ udzielił na rzecz strony patentu na wynalazek pt. "Sposób umieszczenia nurnika w zaworze elektromagnetycznym" Nr Pat-[...] o następującym zakresie ochrony: Sposób umieszczenia nurnika w zaworze elektromagnetycznym znamienny tym, że między korpus cewki, a nurnik zaworu dodatkowo zamontowano tulejkę z materiału zmniejszającego tarcie, przy czym tulejka może być pełna i/lub niepełna tworząca w przekroju okrąg nie zamknięty. W sprzeciwie od ww. decyzji A. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. żądała jego unieważnienia. Jako podstawę prawną wniosku wskazała art. 24, art. 25 ust. 1 i art. 26 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej p.w.p.). Wydając decyzje o unieważnieniu ww. patentu organ wskazał, iż zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane, bez względu na dziedzinę techniki, na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Według art. 25 ust, 1 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki, przy czym przez stan techniki, zgodnie z art. 25 ust. 2 p.w.p., rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Zdaniem organu, świadectwo homologacji zaworu elektromagnetycznego HANA H2000 wraz z pozostałą dokumentacją techniczną w połączeniu ze zdjęciami wtryskiwacza łącznie stanowią dowód zaprzeczający nowości spornego wynalazku. Świadectwo homologacji o numerze "110 R - 00 4686" zostało wystawione w dniu 29 sierpnia 2007 r., a więc prawie dwa lata przed datą zgłoszenia spornego wynalazku (20 lipca 2009 r.) do ochrony, co oznacza, że rozwiązanie opisane w świadectwie homologacji i przedstawione schematycznie na rysunku zostało udostępnione do wiadomości powszechnej przed datą zgłoszenia spornego wynalazku do ochrony. Świadectwo homologacji zostało wystawione przez Ministerstwo Transportu Republiki Czeskiej i zawiera specyfikację techniczną wtryskiwacza HANA H2000, która ujawnia konstrukcyjne cechy techniczne spornego rozwiązania. Stwierdzono, że na dwóch fotografiach jest pokazany wtryskiwacz oznaczony na naklejce numerem "110 R - 00 4686", czyli numerem identycznym z numerem widniejącym na świadectwie homologacji. Na zdjęciu pokazującym wtryskiwacz rozebrany na części widoczna jest tuleja do umieszczenia wewnątrz korpusu i oddzielająca go od nurnika wtryskiwacza. Dla znawcy z dziedziny obejmowanej przez wynalazek jest bezsporne, że ma ona za zadanie ograniczenie lub wyeliminowanie tarcia pomiędzy tymi dwoma elementami. Ta tuleja jest pełna (nie jest rozcięta). W ocenie organu, z połączenia obydwu dowodów, tj. świadectwa homologacji i zdjęć wtryskiwacza wynika, że we wtryskiwaczu HANA H2000 oznaczonym numerem homologacji "110 R - 00 4686" nurnik został umieszczony w zaworze elektromagnetycznym w taki sposób, że między korpus cewki a nurnik zaworu dodatkowo zamontowano tulejkę z materiału zmniejszającego tarcie, przy czym tulejka jest pełna. Zdaniem organu wobec faktu, że oba przedstawione dowody dotyczą tego samego urządzenia, a w połączeniu przedstawiają wszystkie konstrukcyjne cechy techniczne spornego wynalazku, to ujawniają rozwiązanie identyczne ze spornym wynalazkiem i tym samym zaprzeczają jego nowości. Zdaniem organu, zespół konstrukcyjnych cech technicznych zaworu elektromagnetycznego przedstawionego na zdjęciu jest identyczny z zespołem cech technicznych spornego wynalazku. Zastrzeżenie patentowe w spornym patencie Pat. [...] zostało sformułowane w kategorii "sposób", a zatem powinno przedstawiać zespół czynności prowadzących do wytworzenia wtryskiwacza a faktycznie to zastrzeżenie przedstawia wyłącznie cechy konstrukcyjne dotyczące budowy wtryskiwacza. Organ wskazał, że wszystkie obcojęzyczne dokumenty, które sprzeciwiający się przedstawił jako dowody w sprawie, zostały przetłumaczone na język polski i opatrzone sygnaturą przysięgłego tłumacza języka angielskiego. Kopie świadectwa homologacji w języku czeskim zostały poświadczone jako zgodne z oryginałem przez Prezesa Zarządu A. Spółka Akcyjna. Na kopiach świadectwa homologacji widnieją także pieczęć Ministerstwa Transportu Republiki Czeskiej oraz podpisy zidentyfikowanych z imienia i nazwiska: osoby wystawiającej świadectwo badania technicznego wtryskiwacza HANA 2000 oraz osoby wystawiającej świadectwo homologacji. A zatem te dokumenty są dokumentami urzędowymi oraz pozwalają określić osobę wystawiającą dany dokument, dzięki czemu są wiarygodnymi dowodami. Zdaniem organu, oświadczanie zgodności z oryginałem na kopiach zdjęć miałoby sens tylko wówczas, gdyby wagę dowodową miał oryginał fotografii, np. odbitka kolekcjonerska fotografii artystycznej. Jego zdaniem w rozpatrywanej sprawie nie jest istotny oryginał fotografii, który może być np. zbiorem danych cyfrowych i nie mieć postaci materialnej, lecz to co fotografia przedstawia. Obiekt widniejący na dwóch fotografiach został jednoznacznie oznaczony symbolami "ECER 8D22" i "110 R 004686". Organ wskazał, że można ten obiekt zidentyfikować jako urządzenie, którego dotyczy świadectwo homologacji. Stwierdził, że oznaczenie 8D22 widniejące na wtryskiwaczu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż kwestię datowania urządzenia w wystarczający sposób przesądza połączenie dowodów jakimi są świadectwo homologacji i fotografie wtryskiwacza. Z dokumentów przedstawionych przez strony w postępowaniu nie wynika w jaki sposób należy odkodować symbol 8D22, czyli jakie informacje zawiera. Organ wskazał, że nie może jednoznacznie stwierdzić, że symbol 8D22 oznacza datę 22 grudnia 2008 r. Zdaniem organu, świadectwo homologacji nr "110 R - 00 4686" w połączeniu z fotografiami zaworu elektromagnetycznego HANA H2000 świadczą o braku nowości spornego wynalazku. W konsekwencji stwierdził, że rozwiązanie chronione patentem Pat. [...] wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki, ponieważ w dacie zgłoszenia znawca odtworzyłby sporne rozwiązanie tylko na podstawie znanego zaworu elektromagnetycznego HANA H2000. Tym samym sporny wynalazek jako oczywisty dla znawcy w dacie zgłoszenia, nie ma poziomu wynalazczego, o którym mowa w art. 26 ust. 1 p.w.p. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: 1. art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez: a. naruszenie obowiązku rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, b. nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, c. dokonanie w dowolny sposób oceny dowodów, polegający na bezpodstawnym pominięciu w ocenie nowości i poziomu wynalazczego (nieoczywistości) całej istoty wynalazku określonej w treści zastrzeżenia; 2. art. 7 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez: a. brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatelski, b. błędną ocenę materiału dowodowego, to jest niezgodne z treścią dowodów zgromadzonych w sprawie, zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, co doprowadziło Urząd Patentowy do błędnego uznania, że sporny wynalazek nie spełnia kryterium nowości i poziomu wynalazczego, o których mowa a art. 24 i 25 p.w.p. 3. naruszenie art. 24 i 25 p.w.p. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu przepisów art. 24 i 25 p.w.p., co w konsekwencji pozwoliło na postawienie zarzutu braku zdolności patentowej wynalazku, pomimo braku dogłębnej analizy materiału dowodowego. Wobec powyższego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego jak na wstępie. Zdaniem strony w toku postępowania naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, a ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że skoro za datę ujawnienia rozwiązania wg spornego wynalazku organ przyjmuje datę wystawienia świadectwa homologacji 29 sierpnia 2007 r. . o numerze 110R - 004686 to zarzut braku nowości powinien wywieść z tego dokumentu, który zawiera także dokumentację techniczną w postaci rysunków wtryskiwacza, w tym jeden nie schematyczny lecz nadający się do odtworzenia wtryskiwacza obrazujący wtryskiwacz w przekroju podłużnym z numerowymi oznaczeniami wszystkich jego elementów. Z tłumaczenia przysięgłego na język polski specyfikacji części konstrukcyjnych wtryskiwacza HANA H2000 wg świadectwa homologacji o numerze HOR - 004686 nie wynika by wtryskiwacz ten zawierał rozwiązanie takie jak istota spornego wynalazku. Specyfikacja ta nie wymienia żadnej części o nazwie tuleja lub tym podobnej. Nie jest to identyczny wtryskiwacz jak wtryskiwacz wg patentu PL [...] . Przyjęcie na podstawie anonimowych fotografii, że niewiadomego pochodzenia zawór elektromagnetyczny z nalepioną etykietą, na której wpisano nr świadectwa homologacji "110R – 004686" jest o identycznej konstrukcji jak zawór elektromagnetyczny wg świadectwa homologacji "110R – 004686" jest niedopuszczalne. Jest to błędna ocena dokonana przez Urząd wynikająca z dowolnej oceny dowodów. W jego ocenie, na zdjęciu wtryskiwacza zamieszczonego w dokumencie homologacji nie ma numeru 004686, tak jak na wtryskiwaczach umieszczonych na fotografii. W tym stanie rzeczy wskazał, że wywiedziony przez organ, na podstawie braku nowości wynalazku, zarzut braku nieoczywistości jest nieuprawniony, tak samo jak twierdzenie przez organ, że użyte w zastrzeżeniu słowo "dodatkowo" nie ma żadnego znaczenia. Jego zdaniem tuleja wtryskiwacza zobrazowanego na anonimowej fotografii jest częścią korpusu wtryskiwacza, i że bez niej wtryskiwacz ten nie będzie w ogóle pracował oraz, że nie ma ona wpływu na okres zużycia nurnika lecz jedynie pełni rolę prowadnicy dla nurnika. W przypadku spornego wynalazku jest odwrotnie. Zawór elektromagnetyczny, w którym zgodnie z istotą wynalazku "dodatkowo zamontowano tulejkę" znacznie wydłuża czas eksploatacji elektrozaworu. Jego zdaniem bez "dodatkowej tulejki" wtryskiwacz elektrozaworu wg spornego wynalazku będzie pracował lecz jego nurnik ulegnie szybszemu zużyciu. W ocenie skarżącego, powyższych faktów organ nie bierze pod uwagę a jego stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji wynika z braku dogłębnej analizy opisu spornego patentu i porównania go z analizą przeciwstawionego materiału dowodowego. Urząd nie analizował dokładnie rozwiązania zobrazowanego na rysunku technicznym (przekrój podłużny wtryskiwacza) zawartego w homologacji, na którą się powołuje. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. W jego ocenie skarżący nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość zaskarżonej decyzji i spowodować jej uchylenie. Stwierdził, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, z uwzględnieniem wykładni prawa materialnego, w zakresie dotyczącym wynalazków, ugruntowanej w orzecznictwie, a także zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] września 2013 r., Nr [...] unieważniająca patent pt.: "Sposób umieszczenia nurnika w zaworze elektromagnetycznym" nr Pat-[...] , udzielony na rzecz K. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. z siedzibą w Ł. W ocenie Sądu, przy merytorycznej ocenie rozwiązania konieczne jest uwzględnienie całego stanu techniki. W tym stanie rzeczy rację ma skarżący uznając, że skoro za datę ujawnienia rozwiązania wg spornego wynalazku przyjmuje datę wystawienia świadectwa homologacji 29 sierpnia 2007 r. o numerze 110R - 004686 to zarzut braku nowości powinien być wywiedziony z tego dokumentu przy uwzględnieniu stanu techniki. Wskazany dokument zawiera dokumentację techniczną w postaci rysunków wtryskiwacza, w tym jeden nie schematyczny lecz nadający się do odtworzenia wtryskiwacza obrazujący wtryskiwacz w przekroju podłużnym z numerowymi oznaczeniami wszystkich jego elementów. Rację ma skarżący wskazując, że z tłumaczenia przysięgłego na język polski specyfikacji części konstrukcyjnych wtryskiwacza HANA H2000 wg świadectwa homologacji o numerze HOR - 004686 nie wynika by wtryskiwacz ten zawierał rozwiązanie takie jak istota spornego wynalazku. Specyfikacja ta nie wymienia żadnej części o nazwie tuleja lub tym podobnej. Należy uznać, że może to być inny wtryskiwacz niż wtryskiwacz wg patentu PL [...] . Przyjęcie na podstawie anonimowych fotografii niewiadomego pochodzenia, że zawór elektromagnetyczny z nalepioną etykietą, na której wpisano nr świadectwa homologacji "110R – 004686" jest o identycznej konstrukcji jak zawór elektromagnetyczny wg świadectwa homologacji "110R – 004686" nie jest uzasadnione. Jest to błędna ocena dokonana przez Urząd wynikająca z dowolnej oceny dowodów. Na zdjęciu wtryskiwacza zamieszczonego w dokumencie homologacji nie ma numeru 004686, tak jak na wtryskiwaczach umieszczonych na fotografii. W tym stanie rzeczy wywiedziony przez organ, na podstawie braku nowości wynalazku, zarzut braku nieoczywistości jest w tym materiale dowodowym nieuprawniony. Pogląd organu, że tuleja wtryskiwacza zobrazowanego na anonimowej fotografii jest częścią korpusu wtryskiwacza, i że bez niej wtryskiwacz ten nie będzie w ogóle pracował oraz, że nie ma ona wpływu na okres zużycia nurnika lecz jedynie pełni rolę prowadnicy dla nurnika jest może zasadny ale dla tego rozwiązania. W przypadku spornego wynalazku rację ma skarżący (a przynajmniej organ tego skutecznie nie zakwestionował), że jest odwrotnie. Wskazano, że zawór elektromagnetyczny, w którym zgodnie z istotą wynalazku "dodatkowo zamontowano tulejkę" znacznie wydłuża czas eksploatacji elektrozaworu. Wskazano, że bez "dodatkowej tulejki" wtryskiwacz elektrozaworu wg spornego wynalazku będzie pracował lecz jego nurnik ulegnie szybszemu zużyciu. Organ nie analizował rozwiązania zobrazowanego na rysunku technicznym (przekrój podłużny wtryskiwacza) zawartego w homologacji, na którą się powołuje. Nurniki w przeciwstawionym wtryskiwaczu HANA H2000 mają na swej powierzchni napyloną warstwę ślizgową, która dość szybko ulega wytarciu - szybciej niż "dodatkowa tulejka" wg spornego patentu. Do tego zjawiska organ się nie odniósł. Organ twierdzi, że cyt. "W innej konstrukcji wtryskiwacza, w której pomiędzy nurnikiem a korpusem jest wolna przestrzeń, nie ma potrzeby montowania żadnej tulei, gdyż doprowadziłoby to do zwiększenia zamiast zmniejszenia tarcia, czyli wywołałoby skutek przeciwny do zamierzonego". Wskazuje to, że rozwiązanie wg spornego wynalazku dla znawców przedmiotu (i Urzędu Patentowego) jest pewnym zaskoczeniem. Odnosząc się zaś do rozważań organu Sąd uznał je za zbyt ogólne. W literaturze patentowej podnoszone jest, że wynalazek można uznać za oczywisty, jeżeli znawca znając stan techniki, mógłby dojść do takiego samego rezultatu, korzystając z samej dostępnej wiedzy bez twórczości wynalazczej. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji takiego wniosku wysnuć nie można. Z tego względu organ ponownie rozpoznając sprawę ponownie oceni materiał dowodowy w sprawie, w tym dowody zgłoszone przez stronę skarżącą zaś zajęte stanowisko w sprawie uzasadni zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.