VI SA/Wa 2004/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-04
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy OPTEC jest podobny do wcześniejszych znaków towarowych OPTEC Factory i OPTEK w stopniu mogącym wprowadzić konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów, biorąc pod uwagę podobieństwo oznaczeń i towarów, dla których zostały zgłoszone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy OPTEC. Stwierdzono, że znak ten jest podobny do wcześniejszych znaków OPTEC Factory i OPTEK zarówno pod względem oznaczeń (dominujący element słowny 'optec'/'optek'), jak i towarów (jednorodzajowe i komplementarne w klasie 9), co stwarza ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów. Właściwa interpretacja przepisów prawa materialnego i postępowania przez organ prowadzi do wniosku o braku podstaw do rejestracji znaku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy OPTEC. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając znak za podobny do wcześniejszych znaków OPTEC Factory i OPTEK, co mogło wprowadzić konsumentów w błąd. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę w całości
Urząd Patentowy RP zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015 r., nr [...] , działając na podstawie art. 245 ust. 1 w związku z art.132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej także "pwp") utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego w całości na znak towarowy OPTEC zgłoszony dnia 14 czerwca 2012 r. przez X. (dalej także "skarżący", "zgłaszający" lub "strona").
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 14 czerwca 2012 r., w celu uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, strona zgłosiła do Urzędu Patentowego RP znak słowno-graficzny OPTEC pod numerem Z-401538, przeznaczony do oznaczania w klasie 9 takich towarów, jak: moduły optyczne do przełączników sieciowych; multiplekser oraz demultiplekser światłowodowy (wykaz według pisma zgłaszającego z dnia 9 października 2013 r.).
Po rozpoznaniu wniosku Urząd Patentowy RP stwierdził, że zgłoszony znak towarowy jest podobny, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp do: wspólnotowego znaku towarowego słowno-graficznego OPTEC Factory zarejestrowanego pod numerem CTM-009495144 z pierwszeństwem od dnia 4 listopada 2010 roku na rzecz: J. L. z Finlandii przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 9: scientific, nautical, surveying, photographic, cinematographic, optical, weighing, measuring, signalling, checking (supervision), life-saving and teaching apparatus and instruments; apparatus and instruments for conducting, switching, transforming, accumulating, regulating or controlling electricity; apparatus for recording, transmission or reproduction of sound or images; cash registers, calculating machines, data processing equipment and computers (Urządzenia i przyrządy naukowe, żeglarskie, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, do pomiaru wagi, miernicze, sygnalizacyjne, sprawdzające (nadzór), do ratowania życia i do nauczania; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorowe i kontrolno-sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów; kasy rejestrujące, maszyny liczące, urządzenia do przetwarzania informacji i komputery).
- znaku towarowego międzynarodowego OPTEK zarejestrowanego pod numerem IR-933171 z pierwszeństwem od dnia 28 lutego 2007 na rzecz: "O." z Niemiec, przeznaczonego do oznaczania między innymi następujących towarów z klasy 9: measuring devices and/or measuring instruments and/or measuring systems, namely photometers, electrochemical measuring systems (as far as included in this class), haze, color, UV-absorption, transmission, pH, conductivity and concentration measuring sensors, testers (excluding testers for medical purposes), electronic/electric process control devices or instruments, measuring transducers, converters; the aforementioned goods in particular for inline-measuring applications; parts of the aforementioned goods, as far as included in this class; accessories for the aforementioned goods, as far as included in this class, [urządzenia do pomiaru i/lub przyrządy pomiarowe i / lub systemy pomiarowe, a mianowicie fotometryczne, elektrochemiczne układy pomiarowe (o ile ujęte w tej klasie), systemy pomiarowe mgły, systemy pomiarowe kolorów, systemy pomiarowe absorpcji-UV, systemy pomiarowe transmisji, systemy pomiarowe pH, czujniki/sensory pomiarowych przewodności i stężenia, testery (z wyłączeniem testery do celów medycznych), urządzenia lub instrumenty do sterowania procesami elektronicznymi lub elektrycznymi, przetworniki/konwertery pomiarowe, wyżej wymienione towary w szczególności do zastosowań inline-pomiarowych, części wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie; akcesoria do wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie).
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd Patentowy RP powiadomił stronę o występujących względnych przeszkodach dla udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie i wyznaczył jednomiesięczny termin na zajęcie stanowiska.
W odpowiedzi strona w piśmie z dnia 9 października 2013 r. dokonała ograniczenia wykazu towarów, do oznaczania których został zgłoszony znak OPTEC, usuwając z niego niektóre towary z klasy 9, a mianowicie: konwertery oraz przełączniki sieciowe.
W dniu 4 kwietnia 2014 roku organ poinformował stronę, że przeciwstawione zarejestrowane znaki towarowe z wcześniejszym pierwszeństwem, pomimo dokonanego przez zgłaszającego ograniczenia wykazu towarów, nadal stoją na przeszkodzie rejestracji zgłoszonego oznaczenia.
W dniu 5 maja 2014 r. strona złożyła do Urzędu Patentowego RP pismo uzupełniające, w którym przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, w kontekście możliwości kolizji praw ochronnych wynikających bezpośrednio z dyspozycji art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Odnosząc się do kolizji ze znakiem wspólnotowym o numerze CTM-009495144 OPTEC Factory zgłaszający stwierdził, że porównywane znaki nie są do siebie podobne w warstwie graficznej, fonetycznej i znaczeniowej. Wyjaśniając brak podobieństwa w warstwach fonetycznej i znaczeniowej zwrócił uwagę na dodatkowy element słowny "Factory", który jego zdaniem wystarczająco odróżnia wspólnotowy znak towarowy od zgłoszonego oznaczenia. Zgłaszający odnosząc się do braku podobieństwa na gruncie warstwy graficznej wskazał na różnice w rozwiązaniu graficznym obydwu znaków, a w szczególności na charakterystyczną pogrubioną i pochyloną czarną czcionkę pisowni znaku oraz pomarańczowy kolor pierwszej litery zgłoszonego oznaczenia tj. litery "o". Ponadto w jego ocenie brak jest jednorodzajowości, substytucyjności i komplementarności towarów sygnowanych przez zgłoszone oznaczenie oraz zarejestrowany wspólnotowy znak towarowy. Zgłaszający uznał, że towary, dla których został zgłoszony znak towarowy, są towarami wysoce specjalizacyjnymi, przeznaczonymi dla zorientowanego odbiorcy z dziedziny elektroniki, a zwłaszcza dla odbiorców zajmujących się montażem komputerów lub sieci internetowych oraz stwierdził, że odbiorcami tych towarów nie będą przeciętni nabywcy sprzętu komputerowego.
Zgłaszający zauważył, że udzielenie przez Urząd Patentowy RP (czy OHIM) prawa ochronnego na znak zgłoszony dla towarów wymienionych wyłącznie w "nagłówku" wyklucza uzyskanie ochrony dla podobnego znaku zgłoszonego przez innego przedsiębiorcę dla wybranych towarów w obrębie całej klasy 9, które są towarami bardzo szczegółowo opisanymi dla wąskiej dziedziny działalności gospodarczej, przeznaczonymi dla konkretnej grupy odbiorców. Zgłaszający stwierdził również, że taka praktyka może spowodować nierówne traktowanie przedsiębiorców, którzy ze względu na akceptacje zgłoszonych oznaczeń w opisany sposób - nie będą mogli uzyskać ochrony na znak służący do oznaczenia wyspecjalizowanych towarów, skierowanych dla konkretnego grona odbiorców, które z racji swojej specyfiki nie są wymienione w Międzynarodowej Klasyfikacji, jednakże ze względu na ich profil, traktując Klasyfikację jedynie pomocniczo - można je tam umieścić. Ze względu na powyższe zgłaszający stwierdził, że praktyka udzielania praw wyłącznych na "nagłówki klas" faworyzuje przedsiębiorców (posiadaczy), którzy nie wymienili szczegółowo towarów, które chcieliby chronić i monopolizuje dany rynek, uniemożliwiając w nim uczestnictwo podmiotów, które oferują towary wyspecjalizowane.
Konkludując zgłaszający stwierdził, iż rejestracja zgłoszonego oznaczenia nie wywoła tzw. ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia tak oznaczonych towarów, nie odniósł się natomiast do wcześniej rejestracji znaku międzynarodowego OPTEK, zarejestrowanego pod numerem IR-933171.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił stronie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OPTEC zgłoszony dnia 14 czerwca 2012 r. za numerem Z.401538. Powodem odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, było stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP jego podobieństwa, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, do:
- wspólnotowego znaku towarowego słowno-graficznego OPTEC Factory zarejestrowanego pod numerem CTM-009495144 z pierwszeństwem od dnia 4 listopada 2010 r. na rzecz: J. J. z Finlandii przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 9: scientific, nautical, surveying, photographic, cinematographic, optical, weighing, measuring, signalling, checking (supervision), life-saving and teaching apparatus and instruments; apparatus and instruments for conducting, switching, transforming, accumulating, regulating or controlling electricity; apparatus for recording, transmission or reproduction of sound or images; cash registers, calculating machines, data processing equipment and computers (Urządzenia i przyrządy naukowe, żeglarskie, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, do pomiaru wagi, miernicze, sygnalizacyjne, sprawdzające (nadzór), do ratowania życia i do nauczania; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorowe i kontrolno-sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów; kasy rejestrujące, maszyny liczące, urządzenia do przetwarzania informacji i komputery);
- wyznaczonego na wspólnotę europejską zarejestrowanego znaku towarowego międzynarodowego OPTEK zarejestrowanego pod numerem IR-933171, z pierwszeństwem od dnia 28 lutego 2007 r., na rzecz: "o." z Niemiec, przeznaczonego do oznaczania między innymi następujących towarów z klasy 9: measuring devices and/or measuring instruments and/or measuring systems, namely photometers, electrochemical measuring systems (as far as included in this class), haze, color, UV- absorption, transmission, pH, conductivity and concentration measuring sensors, testers (excluding testers for medical purposes), electronic/electric process control devices or instruments, measuring transducers, converters; the aforementioned goods in particular for inline-measuring applications; parts of the aforementioned goods, as far as included in this class; accessories for the aforementioned goods, as far as included in this class, [urządzenia do pomiaru i/lub przyrządy pomiarowe i / lub systemy pomiarowe, a mianowicie fotometryczne, elektrochemiczne układy pomiarowe (o ile ujęte w tej klasie), systemy pomiarowe mgły, systemy pomiarowe kolorów, systemy pomiarowe absorpcji-UV, systemy pomiarowe transmisji, systemy pomiarowe pH, czujniki/sensory pomiarowych przewodności i stężenia, testery (z wyłączeniem testery do celów medycznych), urządzenia lub instrumenty do sterowania procesami elektronicznymi lub elektrycznymi, przetworniki/konwertery pomiarowe, wyżej wymienione towary w szczególności do zastosowań inline-pomiarowych, części wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie; akcesoria do wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie.).
Zgłaszający wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie podzielił stanowiska Urzędu Patentowego RP wskazując na fakt, że przeciwstawione znaki różnią się od siebie grafiką oraz warstwą słowną. Zdaniem strony kluczowe znaczenie ma intensywny kolor pomarańczowy pierwszej litery przedmiotowego znaku, znaki wcześniejsze zostały zgłoszone dla różnych towarów co do pochodzenia których odbiorcy nie zostaną wprowadzeni w błąd, a towary, dla których został zgłoszony przedmiotowy znak są towarami o wysokiej specjalizacji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP stwierdził że, kwestią bezsporną jest podobieństwo, jednorodzajowość i komplementarność towarów, do oznaczania których mają służyć porównywane znaki. Przedmiotowy znak został zgłoszony dla: moduły optyczne do przełączników sieciowych; multiplekser oraz demultiplekser światłowodowy (klasa 09). Natomiast znaki kolizyjne:
- urządzenia i przyrządy naukowe, żeglarskie, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, do pomiaru wagi, miernicze, sygnalizacyjne, sprawdzające (nadzór), do ratowania życia i do nauczania; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorowe i kontrolno-sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów; kasy rejestrujące, maszyny liczące, urządzenia do przetwarzania informacji i komputery (klasa 09-towary chronione wspólnotowym znakiem zarejestrowanym o numerze CTM-009495144)
- urządzenia do pomiaru i/lub przyrządy pomiarowe i / lub systemy pomiarowe, a mianowicie fotometryczne, elektrochemiczne układy pomiarowe (o ile ujęte w tej klasie), systemy pomiarowe mgły, systemy pomiarowe kolorów, systemy pomiarowe absorpcji-UV, systemy pomiarowe transmisji, systemy pomiarowe pH, czujniki/sensory pomiarowych przewodności i stężenia, testery (z wyłączeniem testery do celów medycznych), urządzenia lub instrumenty do sterowania procesami elektronicznymi lub elektrycznymi, przetworniki/konwertery pomiarowe, wyżej wymienione towary w szczególności do zastosowań inline-pomiarowych, części wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie; akcesoria do wyżej wymienionych towarów, o ile ujęte w tej klasie, (klasa 09-towary chronione znakiem o numerze IR-933171).
Urząd Patentowy RP uznał, że wyżej wymienione towary, do oznaczania, których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, adresowane są do tych samych nabywców, sprzedawane są w tych samych miejscach i zaspokajają te same potrzeby potencjalnych konsumentów. Produkowane są też w przedsiębiorstwach działających w tych samych branżach. W kwestii podobieństwa towarów sygnowanych wcześniejszym oznaczeniem OPTEC FACTORY (CTM-009495144), organ zwrócił uwagę na fakt, iż mogą się w nich zawierać wszystkie towary znaku przedmiotowego. Wszystkie te towary są urządzeniami do przetwarzania informacji. Ponadto takie towary jak "urządzenia i przyrządy naukowe, optyczne; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorów i kontrolno-sterujące; urządzenia do przetwarzania informacji, komputery" są towarami komplementarnymi w stosunku do towarów znaku przedmiotowego.
W ocenie organu podobnie w kwestii podobieństwa towarów sygnowanych wcześniejszym oznaczeniem OPTEK (IR-933171) - również mogą się w nich zawierać wszystkie towary znaku przedmiotowego, bowiem są dla nich jednorodzajowe, komplementarne i służą do przetwarzania informacji. Znak wcześniejszy został zgłoszony w zakresie: urządzenia i przyrządy optyczne, a znak przedmiotowy dla zakresu: moduły optyczne do przełączników sieciowych. Zgłaszający wprawdzie zaznaczył, że towary dla których został zgłoszony przedmiotowy znak są towarami o wysokiej specjalizacji, ale nie zmienia to faktu, że zawierają się one w towarach z zakresu znaków wcześniejszych.
Zdaniem Urzędu Patentowego RP w przedmiotowej sprawie zachodzi także podobieństwo oznaczeń. Aby to stwierdzić znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dominującym. Oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej a do uznania znaków za podobne wystarczy podobieństwo w jednej z tych płaszczyzn.
Analizując podobieństwo oznaczeń wg. powyższych zasad Urząd Patentowy stwierdził, że przeciwstawione sobie znaki wcześniejsze: OPTEC FACTORY oraz OPTEK oraz przedmiotowy znak: OPTEC są bardzo do siebie podobne w warstwie słownej - mają podobny element dominujący optec/optek, którego wartość fonetyczna i znaczeniowa jest identyczna. Różnice graficzne we wszystkich trzech znakach są drugorzędne i nie przesądzają o braku podobieństwa między znakami, zaś element "factory" jednego ze znaków wcześniejszych, jest elementem o słabej zdolności odróżniającej.
W kwestii znaczenia dla oceny podobieństwa oznaczeń intensywnego kolor pomarańczowego pierwszej litery przedmiotowego znaku Z-401538 organ stwierdził, że wartość identyfikująca dla zgłoszonego oznaczenia pomimo zastosowania koloru pomarańczowego w pierwszej literze spornego oznaczenia "o", a także zastosowania czarnej pogrubionej czcionki, sprowadza się wyłącznie do silnie dystynktywnej wartości słownej znaku.
Zdaniem Urzędu Patentowego RP element słowny "optec/optek" jest składnikiem znaku, który będzie dla odbiorców główną informacją wskazującą na źródło pochodzenia towarów, dlatego też uzyskanie prawa ochronnego na zbieżne oznaczenie, w sytuacji, gdy podobna działalność sygnowana jest przez podobne znaki, nie jest możliwe. Takie oznaczenie może wprowadzać odbiorców w błąd, obejmujący w szczególności ryzyko skojarzenia ze znakami wcześniejszymi, a niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji znaku z wcześniejszym pierwszeństwem.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje znaczna zbieżność zarówno towarów, jak i porównywanych oznaczeń, dlatego też występuje duże prawdopodobieństwo, iż konsumenci widząc towary opatrzone porównywanymi znakami będą je utożsamiać jako pochodzące od tego samego podmiotu, względnie przedsiębiorców ze sobą ściśle powiązanych. Organ wskazał, że każda osoba nabywająca towary i/lub usługi, kieruje się utrwalonym w pamięci, niedoskonałym obrazem znanego znaku towarowego. Zapamiętuje ona elementy najbardziej charakterystyczne i w oparciu o nie dokonuje wyboru towaru/usługi, a w przedmiotowej sprawie wszystkie oznaczenia składają się z silnie analogicznych słów dominujących: "optec" i "optek". Organ podkreślił, że podstawową funkcją znaku towarowego jest zapewnienie przeciętnemu konsumentowi dostatecznego stopnia pewności, że oznaczany tym znakiem towar pochodzi od jednego, konkretnego producenta. Zdaniem Urzędu przedmiotowe oznaczenie, ze względu na bardzo znaczące podobieństwo do wcześniejszych przeciwstawionych znaków: "OPTEK" i "OPTEC factory", w związku z istnieniem wysokiego stopnia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów, funkcji takiej spełniać nie może.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] czerwca 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez niewłaściwą jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ocena podobieństwa między znakami towarowymi może ograniczać się do oceny jednego wspólnego dla obu znaków elementu, z pominięciem całościowego porównania znaków, czego wymaga prawidłowa wykładnia;
- art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pomiędzy znakiem towarowym słowno-graficznym nr Z-401538, a znakami: CTM-009495144 oraz IR-933171 zachodzi podobieństwo mogące wprowadzić ostrożnego, rozważnego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów;
2. przepisów postępowania, gdyż mogło mieć wpływ na wynika sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
- art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego, tj, poprzez pominięcie, iż porównywane znaki są wyłącznie niebieskie, mają różny zapis oraz dodatkową nazwę, jak również chronią inne towary.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego przedmiotowy znak OPTEC nie jest podobny do znaków wcześniejszych OPTEC FACTORY oraz OPTEK, różni się bowiem od nich czcionką, kolorystyką i został zgłoszony do oznaczania innych towarów, gdyż uprawniony z przedmiotowego znaku specjalizuje się w sprzedaży asortymentu światłowodowego, w związku z czym oznaczenia te nie są identyczne. Wcześniej zarejestrowane znaki uzyskały ochronę w bardzo szerokim zakresie, a przedmiotowe zgłoszenie dotyczy wyłącznie modułów optycznych - nie ma więc możliwości wprowadzenia konsumentów w błąd, co do pochodzenia towarów. W tym przypadku zdaniem skarżącego Urząd Patentowy RP naruszył również art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. m.in. poprzez pominięcie istotnych szczegółów dotyczących znaków kolizyjnych.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie doszło do naruszenia przez organ administracji przepisów prawa.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2015 r., którą organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OPTEC - zgłoszony w dniu 14 czerwca 2012 r. przez X. (dalej skarżący).
Urząd Patentowy oparł rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy na stwierdzeniu występowania względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego, o której mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W wyniku analizy podobieństwa towarów, jako jednej z przesłanek odmowy udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. organ uznał, że towary z klasy rodzajowej sygnowane tym oznaczeniem oraz towary ze znaków przeciwstawionych są do siebie podobne. Następnie organ stwierdził, że element słowny "OPTEC", występujący zarówno w zgłoszonym, jak i w oznaczeniach przeciwstawionych, przesądza o podobieństwie oznaczeń w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Podkreślił, iż wartość identyfikująca dla zgłoszonego oznaczenia, pomimo zastosowania koloru pomarańczowego na pierwszej literze oznaczenia, a także zastosowania czarnej pogrubionej czcionki, sprawdza się wyłącznie do silnie dystynktywnej wartości słownej znaku. Zwrócił także uwagę na fantazyjny charakter użytego elementu słownego.
Urząd Patentowy ocenił też trzecią z przesłanek odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, tj. istnienie ryzyka wyprowadzenia konsumenta w błąd co do pochodzenia towaru. Zdaniem organu oznaczenia przeciwstawione w przedmiotowej sprawie charakteryzują się tak wysokim stopniem podobieństwa, że nawet w przypadku konsumenta o wysokim stopniu uwagi (zorientowanego kręgu odbiorców), przedmiotowe oznaczenie może wprowadzać w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę powyższe okoliczności zostały w sposób wystarczający udowodnione.
W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp przesłankami ujemnymi udzielenia ochrony na zgłoszony znak towarowy (tzw. przeszkody względnie rejestracji) są – występujące łącznie – podobieństwo oznaczeń i towarów, którymi są sygnowane. Przyjmuje się w orzecznictwie, że analiza grup towarowych, do których oznaczania zgłoszono znak, winna poprzedzać ocenę podobieństwa samych oznaczeń.
Analiza porównawcza sygnowanych przez poszczególne znaki towarów nie budzi istotnych zastrzeżeń. Zauważyć trzeba, że kwestia podobieństwa towarów jest kluczowa dla oceny zarówno relewantnego kręgu odbiorców, jak i – w konsekwencji – oceny występowania (bądź niewystępowania) tzw. ryzyka konfuzji. Tego rodzaju analiza winna być poprzedzona dostatecznym wyjaśnieniem terminów składających się na wymienione w opisie znaków towary a następnie wyjaśnienie – z podaniem przyczyn uzasadniających stanowisko organu – co do ewentualnie zbieżnych kanałów dystrybucji tych towarów w odniesieniu do relewantnego kręgu odbiorców.
Końcowym elementem rozumowania i wywodu organu winno być stwierdzenie, czy i jaki związek zachodzi między porównywanymi grupami towarów. Rozumowanie to winno być podane w sposób jasny i czytelny, z uwzględnieniem orzecznictwa sądów krajowych i orzecznictwa europejskiego w zakresie różnych rodzajów mogącego zachodzić związku między nimi uzasadniającego ewentualne podobieństwo (jednorodność, komplementarności, etc.).
Przy ocenie podobieństwa towarów organ wziął pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują relacje pomiędzy tymi towarami, w tym takie jak ich rodzaj, przeznaczenie, sposób użytkowania, oraz to czy konkurują ze sobą lub są względem siebie komplementarne (tak też w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97 Canon). Organ uznał, że powyżej zestawione towary, do oznaczania, których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, adresowane są do tych samych nabywców, sprzedawane są w tych samych miejscach i zaspokajają te same potrzeby potencjalnych konsumentów. Produkowane są też w przedsiębiorstwach działających w tych samych branżach.
Do konkluzji tej organ doszedł kwalifikując towary objęte spornym oznaczeniem OPTEC jako jednorodzajowe i komplementarne względem towarów objętych wspólnotowym znakiem słowno-graficznym OPTEC Factory, jak również międzynarodowym znakiem słowno-graficznym OPTEK, które w swoim zbiorze zawierają wszystkie towary zgłoszone przez skarżącego. Nie można w tym przypadku uznać, iż udzielenie praw ochronnych na przeciwstawione wyżej znaki wyklucza uzyskanie ochrony dla podobnego znaku zgłoszonego przez innego przedsiębiorcę dla wybranych towarów w obrębie całej klasy 9, w przypadku gdy są towarami bardzo szczegółowo opisanymi dla wąskiej dziedziny działalności gospodarczej, przeznaczonymi dla konkretnej grupy odbiorców, co jak wywodzi skarżący stanowi wyraz dyskryminacji przedsiębiorców, którzy ze względu na akceptacje zgłoszonych oznaczeń w opisany sposób - nie będą mogli uzyskać ochrony na znak służący do oznaczenia wyspecjalizowanych towarów, skierowanych dla konkretnego grona odbiorców. Niewątpliwie udzielanie praw wyłącznych na jak to określił skarżący: "nagłówki klas" faworyzuje przedsiębiorców (posiadaczy takich oznaczeń), którzy nie wymienili szczegółowo towarów, które chcieliby chronić, jednakże odbywa się to z zachowaniem zasad dotyczących funkcji znaków towarowych indywidualizujących dany towar/usługę w obrocie gospodarczym poprzez ich oznaczenie. To właśnie oznaczenie decyduje o rozpoznawalności produktów danej marki (przedsiębiorcy) na rynku, uniemożliwiając uczestnictwo w nim podmiotów, które oferują takie same lub podobne towary lub usługi, pod zbliżoną nazwą mogącą wprowadzić nabywców w błąd, co do tożsamości źródła ich pochodzenia. Dotyczy to także towarów wyspecjalizowanych w danej klasie (w analizowanym przypadku w klasie 9), jeżeli ich oznaczenie może powodować taki skutek. Należy także mieć na uwadze fakt, iż klasyfikacja rodzajowa towarów ma tylko techniczny, a nie prawny walor w dokonywanej ocenie podobieństwa towarów. Zatem w sytuacji występującego podobieństwa towarów należących do zakresu objętego prawem ochronnym ze znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem i towarów objętych nowym oznaczeniem, do zgłaszającego znak towarowy należy dobór takiego oznaczenia, które będzie w wystarczający sposób indywidualizowało jego towary/usługi na rynku nie tylko jako produkty specjalistyczne, ale przede wszystkim jako towary/usługi dystrybuowane przez innego producenta.
W rozpatrywanej sprawie przeprowadzona analiza przez Urząd Patentowy podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń pod względem językowym, znaczeniowym oraz wizualnym doprowadziła organ do przekonania o ich mylącym podobieństwie. Analizą objęto zgłoszone oznaczenie oraz zarejestrowane z pierwszeństwem znaki: OPTEC Factory nr CTM-009495144 oraz OPTEK nr IR-933171, zawierające identycznie brzmiący element słowny.
W ocenie Sądu wywody organu w powyższym zakresie są spójne i oparte na prawidłowym zinterpretowaniu znajdującego się w aktach materiału dowodowego. Prawo materialne zostało właściwie zastosowane, z uwzględnieniem polskiego i europejskiego orzecznictwa dotyczącego tzw. mylącego podobieństwa oznaczeń. Właściwa jest też konkluzja organu, zgodnie z którą ani żywa kolorystyka pierwszej litery, ani fakt pogrubienia użytej czcionki, nie niwelują podobieństwa znaku do znaków przeciwstawionych, w których zdecydowanie dominującym elementem – tak jak i w znaku zgłoszonym – jest fantazyjny element słowny OPTEC. Organ przywołał przy tym orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, a także doktrynę prawa na poparcie swojego poglądu o mylącym podobieństwie oznaczeń, które cechują się wspólnym, dominującym elementem słownym. Podkreślił przy tym, iż zgłoszone oznaczenie jest nową – wzbogaconą o element graficzny – wersją znaku już istniejącego na rynku, zaś sama grafika nie ma istotnego znaczenia dla rozpoznawalności (odróżnialności) znaków na rynku.
Z powyższym należało się zgodzić, podobnie jak i z wynikającego z tego faktu wnioskami w zakresie wystąpienia ryzyka wprowadzenia w błąd nabywców towarów sygnowanych spornym oznaczeniem.
Ryzyko to należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wielu czynników, w szczególności stopnia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami, stopnia podobieństwa towarów i/lub usług, dla których zostały zgłoszone, stopnia dystynktywności porównywanych oznaczeń oraz wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z wyrokiem Trybunału w sprawie Lloyd, C-342/97, prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd jest tym większe im bardziej podobne są towary lub usługi dla których przeznaczone są znaki i im bardziej podobne do siebie są oznaczenia.
Ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów i/lub usług może przybierać dwie postaci. Po pierwsze, konsument może w ogóle nie dostrzec różnicy pomiędzy zapamiętanym, wcześniejszym znakiem towarowym a nowo napotkanym na rynku oznaczeniem i uznać, że ma do czynienia z towarem pochodzącym od uprawnionego do znaku wcześniejszego (bezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd). Po drugie zaś, odbiorca może, co prawda, dostrzec różnice pomiędzy znakami, jednak ze względu na stopień ich podobieństwa oraz stopień podobieństwa towarów, na których zostały umieszczone, może stwierdzić, że pochodzą od tego samego podmiotu lub podmiotów ze sobą powiązanych (niebezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd).
Z taką właśnie okolicznością należało liczyć się w przypadku spornego oznaczenia, dlatego też za zgodną z prawem Sąd uznał decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą skarżącemu udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony pod numerem Z-401538 znak słowno-graficzny OPTEC.
Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do wniosku, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego. Decyzja ta nie nosi cech dowolności, a organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło