VI SA/Wa 2005/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. S. karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe naruszenie przepisów zostało stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2004 r., podczas której okazano kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych niezawierającą wymaganych wpisów dotyczących ważności tego dokumentu oraz numeru rejestracyjnego pojazdu. W ocenie organu karta zawierająca powyższe braki nie może być uznana jako dowód potwierdzający wniesienie opłaty. Po rozpoznaniu wniosku R. S. o uzupełnienie decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzupełnił rozstrzygnięcie z dnia [...] października 2004 r. w zakresie uzasadnienia, wskazując na obowiązek wypełnienia karty opłaty przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty. R. S. odwołał się od powyższej decyzji i w wyniku rozpoznania jego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazano, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Okazana karta opłaty nie została wypełniona w polu określającym numer pojazdu rejestracyjnego oraz godziny ważności i dlatego też nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych karta opłaty wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5 nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Jednocześnie odnosząc się do przedstawionych zarzutów wskazano, iż nie można utożsamiać faktu zakupu niewypełnionego druku z uiszczeniem opłaty za przejazd. Ważność karty opłaty nie zależy wyłącznie od określenia prawidłowego terminu ważności, lecz także od wskazania pojazdu, na który został wykupiony przejazd po drodze krajowej. Brak tego istotnego elementu powoduje niemożność legitymowania się kartą jako dowodem. W skardze na powyższą decyzję R. S. (dalej skarżący) wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że skarżący nie wniósł opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podniósł, iż karta nie zawierała żadnych poprawek, zaś brak numeru rejestracyjnego stanowił jedynie brak formalny, który po kontroli został przez kontrolowanego niezwłocznie usunięty. Wskazał, iż wypełniając kartę opłaty drogowej od [...].10.2004 r. do [...].10.2004 r. określono jej ważność jako siedem dni kalendarzowych, a zatem nie można stwierdzić, że okazana karta nie zawierała wymaganych wpisów dotyczących okresu ważności tego dokumentu. W ocenie skarżącego wpisywanie godzin i minut przy zakupie karty siedmiodniowej nie jest wymagane analogicznie jak przy wypełnieniu karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej. Zdaniem skarżącego sam fakt zakupu karty potwierdza wniesienie opłaty, gdyż emisję spalin i datę wydania karty oznacza jednostka wydająca kartę. Ustawa o transporcie drogowym w art. 42 ust. 3 wskazuje, iż opłata jest wnoszona w jednostce wydającej kartę. Zwrócił uwagę na występujące w załączniku do ustawy o transporcie drogowym rozróżnienie naruszeń. Inna jest kara za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty, a inna gdy karta jest nieprawidłowo wypełniona. Główny Inspektor podtrzymał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu, ale przyjął, iż został naruszony przepis lp. 1.4.4. a nie lp. 1.4.1. W związku z powyższym winien nałożoną karę w wysokości 3.000 złotych obniżyć do kwoty 500 złotych wynikającej z lp. 1.4.4. Wskazał również, że w protokole kontroli w liście stwierdzonych naruszeń podano wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi kiedy decyzje lub postanowienia ulegają uchyleniu. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uznanie, albowiem w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Minister Infrastruktury działając na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w rozporządzeniu z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w § 5 ust. 6 określił w jakich sytuacjach karta drogowa nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienia opłaty. Jedną z nich jest wypełnienie karty w inny sposób niż określony w ust. 1 i w ust. 3-5. Ust. 3 § 5 stanowi, iż kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu m.in. numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty. Konsekwencją naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym jest nałożenie kary pieniężnej , której wysokość zgodnie z lp. 1.4.1. załącznika do tejże ustawy w przypadku nieuiszczenia opłaty drogowej wynosi 3.000 złotych. Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem, tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu każde uchybienie należy oceniać indywidualnie, kierując się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd, tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie (dla innego pojazdu, w innym dniu itd.) uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań lp. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Gdy zaś karta jest wypełniona wadliwie w sposób, który umożliwia jej ponowne użycie lub nie pozwala na ustalenie, za który przejazd opłatę uiszczono, a więc ma na celu uniknięcie opłaty (np. brak numeru pojazdu, całkowity brak daty), a także, gdy karta została wypełniona po rozpoczęciu przejazdu, należy uznać, że opłata nie została uiszczona i karać za jej brak. W ocenie Sądu przy braku wpisu w polach dotyczących godzin ważności karty, w istniejącym stanie faktycznym tj. przy pieczątce organu wydającego kartę wskazującej godzinę zakupu karty i datach wpisanych w tejże karcie, można byłoby rozważać czy uchybienia tego nie należy zakwalifikować jako nieprawidłowe wypełnienie karty. Jednak skoro przedstawiona w dniu [...] października 2004 r. do kontroli karta opłaty nie zawierała wpisu w rubryce numer rejestracyjny uznać należy – zdaniem Sądu – iż organ prawidłowo ocenił, że taki brak tego dokumentu powoduje niemożność uznania go za potwierdzający wniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zasadnie zatem organ przyjął, że przejazd odbywał się bez uiszczenia opłaty, do ponoszenia której przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy są obowiązani na mocy art. 42 ust. 1 w/w ustawy. Dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej nie ma znaczenia przyczyna braku wymaganego wpisu i dlatego też nieuwaga kierowcy nie może stanowić usprawiedliwienia dla stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż sam fakt zakupu karty potwierdza wniesienie opłaty, gdyż emisję spalin i datę wydania karty oznacza jednostka wydająca kartę, wskazać należy, iż cytowane wcześniej rozporządzenie Ministra Infrastruktury w § 5 ust. 6 określa w jakich sytuacjach karta opłaty nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. A contrario karta opłaty stanowi taki dokument tylko wtedy, gdy jest w sposób prawidłowy wypełniona we wszystkich jej częściach. A zatem fakt zakupienia karty i jej niewypełnienie nie potwierdza wniesienia opłaty. Ma rację skarżący wskazując, iż w protokole kontroli podano jako podstawę prawną lp. 1.4.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który określa wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Jednak już w decyzji z dnia [...] października 2004 r. organ prawidłowo ustalając stan faktyczny, dokonał właściwej jego subsumcji, a następnie wymierzył przewidzianą przepisami prawa karę pieniężną. Do wskazania błędnej podstawy prawnej doszło również w decyzji organu II instancji, leczy uchybienie to – w ocenie Sądu – nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne powołanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji, jeżeli podstawa taka istnieje. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, a zatem nie dopatrzył się w tej decyzji naruszenia prawa, w tym przyporządkowania ustalonego stanu faktycznego określonej normie prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ uznał, iż karta nie zawierająca numeru rejestracyjnego pojazdu oraz godzin ważności karty nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Za tak określone uchybienie ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych (lp. 1.4.1. załącznika do w/w ustawy.) Uznać więc należy, że błędne powołanie lp. 1.4.4. załącznika do cyt. ustawy nie stanowi istotnego uchybienia mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.