VI SA/Wa 2005/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-27

Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś - Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej została prawidłowo nałożona, jeśli kierowca twierdził, że urządzenie do poboru opłat zostało przeniesione z innego pojazdu z powodu awarii, a bateria urządzenia była rozładowana?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty elektronicznej została prawidłowo nałożona, ponieważ brak jest dowodów na prawidłowe zainstalowanie urządzenia do poboru opłat w pojeździe, a strona nie zareagowała niezwłocznie na brak sygnałów dźwiękowych urządzenia. Okoliczności wskazujące na awarię urządzenia lub przeniesienie go z innego pojazdu nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, która jest nakładana na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 1500 zł za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd zespołem pojazdów (samochód ciężarowy z przyczepą) po płatnym odcinku autostrady A4. Spółka twierdziła, że urządzenie do poboru opłat zostało przeniesione z innego pojazdu z powodu awarii, a bateria urządzenia była rozładowana. Organ administracji uznał, że brak jest dowodów na prawidłowe zainstalowanie urządzenia i niezwłoczną reakcję strony na jego ewentualne wadliwe działanie, a także na brak umowy z operatorem systemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu 23 lipca 2015 r. o godzinie 15:48:09 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady A4, [...], zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 23 lipca 2015 r., został wyszczególniony w zał. 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, tj. autostrada A4, na odcinku [...]. Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że korzystająca z drogi publicznej w dniu 23 lipca 2015 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem w chwili powstania naruszenia była W. sp. z o.o. Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Pismem z dnia 8 września 2015 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd ww. zespołem pojazdów w dniu 23 lipca 2015 r. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 11 września 2015 r. Pismem, które wpłynęło do siedziby organu w dniu 21 września 2015 r. strona złożyła wyjaśnienia w sprawie. Strona wskazała, że posiada urządzenie do poboru opłaty elektronicznej przypisane do pojazdu o nr. rej. [...]. W dniu 23 lipca 2015 r. urządzenie zostało przeniesione do pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] celem uiszczenia opłat podczas przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej. Przejazd pojazdem o nr. rej. [...] spowodowany był awarią pojazdu, do którego przypisane było urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. Według stanowiska strony, po zainstalowaniu urządzenia w pojeździe o nr. rej. [...] została zadeklarowana przyczepa, poprzez wciśnięcie odpowiedniego przycisku na urządzeniu. Celem wszechstronnego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał K. Sp. z o. o., obsługującą system elektronicznego poboru opłat, działającą w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, do złożenia wyjaśnień w przedmiocie zarejestrowanych naruszeń. W odpowiedzi operator oświadczył, że w dniu naruszenia nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu elektronicznego poboru opłat oraz bramownic. Z załączonego wykazu transakcji wynika, iż w dniu naruszenia tj. 23 lipca 2015 r. o godzinie 15:48:09 na odcinku drogi A4 [...], za pomocą urządzenia przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] opłata nie została uiszczona. Ponadto ostatnia zarejestrowana transakcja miała miejsce w dniu 6 lipca 2014 r. i do dnia wystawienia pisma nie odnotowano kolejnych operacji na koncie użytkownika. Ponadto wskazano, że w dniu 16 września 2015 r. użytkownik wymienił urządzenie viabox na nowe, a przy wymianie zostało ono sklasyfikowane jako "funkcjonalne". Pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone stronie w trybie art. 45 kpa w dniu 18 stycznia 2016 r. W odpowiedzi w dniu 25 stycznia 2016 r. do tutejszego organu wpłynęło pismo strony postępowania w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto podkreśliła, że z informacji jakie uzyskała, urządzenie viabox podczas składania reklamacji miało wyczerpaną baterię, a informacja dotycząca "sprawności" dotyczy stanu nienaruszenia, oraz braku oznak uszkodzenia mechanicznego. Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, że organ rozpatrzył sprawę bardzo wybiórczo. Wnoszący podniósł, że gdyby na drodze, na której doszło do awarii pojazdu wyposażonego w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, możliwe było zawarcie umowy z operatorem systemu elektronicznego poboru opłat to taka umowa zostałaby zawarta. Zdaniem strony nagła potrzeba doprowadziła do podjęcia decyzji o przełożeniu urządzenia do poboru opłaty elektronicznej z pojazdu, który uległ awarii (nr rej. [...]) do innego pojazdu (o nr. rej. [...]) w celu dostosowania się do wymogów uiszczania opłat zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Strona wskazała, że nie przypuszczała, że urządzenie nie zadziała prawidłowo. Zdaniem strony, gdyby urządzenie działało prawidłowo to opłata została by uiszczona. W związku z powyższym strona wniosła o ponowną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 136 kpa. Organ pismem z dnia 5 lipca 2016 r. wezwał ponownie K. Sp. z o. o. do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, poprzez ustosunkowanie się do przesłanego przez stronę dowodu wymiany urządzenia viabox zawierającego notatkę pracownika stacji paliw, na której dokonana została wymiana urządzenia w dniu 16 września 2015 r. W odpowiedzi K. Sp. z o. o wskazał, że pracownicy punktów obsługi klienta nie mają uprawnień do wydawania, podpisywania żadnych oświadczeń użytkownikom systemu elektronicznego poboru opłat. W przypadku jakichkolwiek nieścisłości oraz reklamacji użytkownik powinien kontaktować się z operatorem systemu telefonicznie, bądź złożyć formularz reklamacyjny. Dodatkowo na podstawie pisma z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., organ stwierdził, że wskazany odcinek autostrady A4 został prawidłowo oznakowany a w czasie kontroli nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej. Decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej kpa), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm., zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, ze zm. zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez stronę od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o mchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Jednocześnie przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Ponadto w przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp wyraźnie zaznaczono, że obowiązek dotyczy pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 prawa o ruchu drogowym dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. Za naruszenie obowiązku uiszczenia obowiązku opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1 500 zł - w pozostałych przypadkach. W rozpoznawanej sprawie na podstawie danych znajdujących się w CEPiK ustalono, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy i dlatego właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp tj. w wysokości 1 500 zł. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z informacji zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat, bezsprzecznie wynika, że korzystający z drogi nie zawarł umowy z pobierającym opłatę elektroniczną na poddany kontroli pojazd. Zawarcie umowy powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych. W tym miejscu należy wskazać, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Warunkiem koniecznym dla nabycia urządzenia viabox jest zawarcie stosownej umowy z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną. Jak wskazano wyżej, strona postępowania takowej umowy nie zawarła, czego następstwem było niewyposażenie pojazdu w wymagane urządzenie viabox, co w konsekwencji skutkowało nieuiszczeniem opłaty elektronicznej. Organ, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W pierwszej kolejności organ wskazał, że urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które zdaniem strony wyposażony był pojazd samochodowy o nr. rej. [...], zostało przypisane do innego pojazdu samochodowego, tj. samochodu osobowego marki Jeep o dopuszczalnej masie całkowitej 2320 kg, klasie emisji spalin EURO 4. Zatem sam pojazd nie podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej, bowiem nie posiada on dopuszczalnej masy całkowitej przekraczającej 3,5 t (3500 kg). Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej powstaje m.in. w przypadku poruszania się pojazdu samochodowego w zespole pojazdów (tj. wraz z przyczepą), przekraczającym 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej. W takim przypadku, kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ wskazał, że za przejazd zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego o nr. rej. [...] oraz przyczepy o nr. rej. [...] nie została uiszczona opłata elektroniczna. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. W zebranym materiale dowodowym nie znajduje się także potwierdzenie na twierdzenie strony o wyposażeniu ww. pojazdu samochodowego w urządzenie do opłaty elektronicznej przypisane do innego pojazdu. Gdyby do takiej sytuacji doszło w rzeczywistości w czasie kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zostałby wygenerowany incydent "Niewłaściwe OBU w pojeździe", nie zaś incydent "Brak umowy - Brak kontraktu", co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie do poboru opłaty elektronicznej informuje kierującego, czy doszło do komunikacji z infrastrukturą przydrożną oraz, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych. Urządzenie viaBOX wydaje sygnały dźwiękowe, w momencie gdy pojazd przejeżdża pod bramownicą, czyli punktem poboru opłat. Pojedynczy sygnał dźwiękowy oznacza, że użytkownik ma wystarczające środki na koncie i opłata została pobrana, a tym samym przejazd jest dozwolony. Dwa sygnały dźwiękowe informują, że opłata została pobrana, przejazd jest dozwolony, jednakże posiadane środki pieniężne na koncie użytkownika są bliskie wyczerpania i należy niezwłocznie doładować konto lub zjechać z drogi płatnej. Cztery sygnały dźwiękowe wskazują brak środków na koncie lub wadliwe działanie urządzenia viaBOX, jak również wskazują, iż opłata za przejazd nic została pobrana i dalszy przejazd nie jest dozwolony. Brak sygnału dźwiękowego w trakcie przejazdu pod infrastrukturą przydrożną również oznacza wadliwe działanie urządzenia i brak skomunikowania z systemem elektronicznego poboru opłat. W takiej sytuacji, urządzenie nie działa prawidłowo, więc użytkownik powinien udać się do najbliższego punktu obsługi klienta, zgłosić reklamację i dokonać wymiany urządzenia viaBOX. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona zaniechała takiego zachowania i zgłosiła domniemaną niefunkcjonalność urządzenia dopiero w dniu 16 września 2015 r., tj. ok 2 miesięcy od daty dokonanego przejazdu. Odnosząc się do notatki sporządzonej przez pracownika stacji paliw, na której dokonano reklamacji urządzenia do poboru opłat o nr. rej. [...] należy wskazać, że nie przyczynia się ona do wyjaśnienia sprawy. Dotyczy ona bowiem okoliczności umożliwiającej zwrot stronie wniesionej przez nią kaucji za urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. Ponadto organ wskazał, że integralną częścią zapisu ewidencyjnego o nr. [...] jest obraz pojazdu, utrwalony przez urządzenie kontrolne zgodnie z §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej z dnia 23 czerwca 2011 r. (Dz.U. nr 133, poz. 773) obowiązującego w trakcie zarejestrowania naruszenia. Na tymże obrazie nie jest widoczne prawidłowo zamontowane w przejeżdżającym pojeździe urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. Organ zauważył, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu ani od motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności czy przejazd był wykonywany w celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pozbawiony znaczenia prawnego jest także fakt załadowania pojazdu, przyczepy, czy wykonywania przejazdu bez ładunku. Pismem z dnia 20 sierpnia 2017r. skarżąca W. spółka z o.o. wniosła na powyższa decyzję skargę do Sądu, z której wynika że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy własną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Bezspornie zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o mchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Konsekwencją nieuiszczenia opłaty jest nałożenie na stronę kary pieniężnej, której wysokość stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. Za naruszenie obowiązku uiszczenia obowiązku opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu. Jak wynika z akt sprawy w dniu 23 lipca 2015 r. o godzinie 15:48:09 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady A4, [...], zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Nie budzi wątpliwości, że popłata za wskazany przejazd nie została uiszczona, a zatem istniała podstawa do nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej. Skarżący w toku postępowania podnosił, że w pojeździe znajdowało się urządzenie viabox przełożone z innego pojazdu. Zdaniem skarżącego przyczyną nieuiszczenia opłaty była usterka urządzenie tj. rozładowana bateria. W ocenie Sądu wyjaśnienia strony nie mogły wpłynąć na uchylenie decyzji, a organ podjął wszystkie działania mające na celu wyjaśnienie sprawy. W toku postępowania ustalono, że za przejazd zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego o nr. rej. [...] oraz przyczepy o nr. rej. [...] nie została uiszczona opłata elektroniczna, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. W zebranym materiale dowodowym nie znajduje się także potwierdzenie na twierdzenie strony o wyposażeniu ww. pojazdu samochodowego w urządzenie do opłaty elektronicznej przypisane do innego pojazdu. Gdyby do takiej sytuacji doszło w rzeczywistości w czasie kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zostałby wygenerowany incydent "Niewłaściwe OBU w pojeździe", nie zaś incydent "Brak umowy - Brak kontraktu", co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie do poboru opłaty elektronicznej informuje kierującego, czy doszło do komunikacji z infrastrukturą przydrożną oraz, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych. Urządzenie viaBOX wydaje sygnały dźwiękowe, w momencie gdy pojazd przejeżdża pod bramownicą, czyli punktem poboru opłat. Pojedynczy sygnał dźwiękowy oznacza, że użytkownik ma wystarczające środki na koncie i opłata została pobrana, a tym samym przejazd jest dozwolony. Dwa sygnały dźwiękowe informują, że opłata została pobrana, przejazd jest dozwolony, jednakże posiadane środki pieniężne na koncie użytkownika są bliskie wyczerpania i należy niezwłocznie doładować konto lub zjechać z drogi płatnej. Cztery sygnały dźwiękowe wskazują brak środków na koncie lub wadliwe działanie urządzenia viaBOX, jak również wskazują, iż opłata za przejazd nic została pobrana i dalszy przejazd nie jest dozwolony. Brak sygnału dźwiękowego w trakcie przejazdu pod infrastrukturą przydrożną również oznacza wadliwe działanie urządzenia i brak skomunikowania z systemem elektronicznego poboru opłat. W takiej sytuacji, urządzenie nie działa prawidłowo, więc użytkownik powinien udać się do najbliższego punktu obsługi klienta, zgłosić reklamację i dokonać wymiany urządzenia viaBOX. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona zaniechała takiego zachowania i zgłosiła domniemaną niefunkcjonalność urządzenia dopiero w dniu 16 września 2015 r., tj. ok 2 miesięcy od daty dokonanego przejazdu. Do każdego urządzenia viaBOX dołączona jest wiążąca użytkowników instrukcja obsługi, której szczegółowo opisany jest proces instalacji urządzenia w pojeździe. W punkcie B2 tejże instrukcji wskazane jest, że urządzenie powinno być zainstalowane na wewnętrznej powierzchni szyby przedniej, w jej górnej części za lusterkiem wstecznym. Do zainstalowania urządzenia w prawidłowy sposób należy użyć taśmy dwustronnie klejącej z rzepem po jednej stronie, dołączonej do urządzenia. Skoro zatem jak twierdzi skarżąca spółka w pojeździe było zainstalowane urządzenie viaBOX, strona powinna zareagować niezwłocznie, gdy urządzenie nie emitowało żadnego dźwięku, a nie dopiero w dniu 16 września 2015 r., tj. ok 2 miesięcy od daty dokonanego przejazdu. Ponadto organ wskazał, że integralną częścią zapisu ewidencyjnego o nr. [...] jest obraz pojazdu, utrwalony przez urządzenie kontrolne zgodnie z §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej z dnia 23 czerwca 2011 r. (Dz.U. nr 133, poz. 773) obowiązującego w trakcie zarejestrowania naruszenia. Na tymże obrazie nie jest widoczne prawidłowo zamontowane w przejeżdżającym pojeździe urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło