VI SA/Wa 2008/13

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-31

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien być rozpatrywany pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Tak, w sytuacji gdy strona składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie kwalifikowanego zastępstwa procesowego, wniosek ten należy rozpatrywać pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a przyznawane jest osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, pogorszenie sytuacji materialnej skarżącej uzasadniało ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego, została zwolniona od kosztów sądowych. Wyrokiem sądu skarga została oddalona. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu, nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej K. S. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącej K. S. radcę prawnego. K. S. (dalej też jako skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2013 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, a następnie wyrokiem Sądu z dnia [...] listopada 2014 r. oddalono przedmiotową skargę. Następnie skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wydane w niniejszej sprawie w dniu [...] grudnia 2013 r. postanowienie referendarza sądowego ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało również skarżącej cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżąca zwolniona jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Jednocześnie w sytuacji, gdy strona składa kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego, jej kolejny wniosek należy już rozpatrywać pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pod kątem wystąpienia więc tych przesłanek rozpoznawany będzie aktualny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym przyznanie radcy prawnego, skoro skarżąca została już zwolniona od kosztów sądowych. Z informacji podanych uprzednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2013 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, wynikało, iż skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe posiadając spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania o powierzchni [...] m2. Skarżąca prowadziła wówczas działalność gospodarczą. Z przedstawionych kopii deklaracji dla podatków od towarów i usług VAT-7 za drugi kwartał i trzeci kwartał 2013 roku wynikało, iż miesięczna podstawa opodatkowania (w zakresie świadczenia usług na terenie kraju opodatkowanych odpowiednio stawką 22% albo 23%) wynosiła odpowiednio w pierwszym kwartale 1750 złotych oraz 0 złotych w drugim. Skarżąca oświadczyła przy tym, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. O przyznaniu skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych zdecydował fakt, że skala dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z prowadzonej działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, nie pozwalała jej na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z kolei z informacji podanych w aktualnym wniosku oraz przedłożonych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnień wynika, iż skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada też żadnych rachunków bankowych i oszczędności. Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zasadnym jest wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. Przede wszystkim na aktualnym etapie postępowania skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, a koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać możliwości finansowe skarżącej. Sytuacja materialna skarżącej pogorszyła się bowiem w stosunku do poprzedniego stanu, na podstawie którego zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. Przede wszystkim skarżąca aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów. W sytuacji, w której znajduje się skarżąca nie jest więc możliwe poczynienie przez nią oszczędności w stopniu umożliwiającym pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Tym samym uznać należy, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie ustanowienie dla niej radcy prawnego, co stanowić będzie przyznanie skarżącej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło