VI SA/Wa 201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], pismem z dnia [...] marca 2012 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozstrzygniecie o obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez G. K., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie: od 31 grudnia 1998 r. do nadal. W treści wniosku wskazano że G. K. w ww. okresie prowadziła pozarolniczą działalność oraz była wspólnikiem w spółce cywilnej. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził że G. K., jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2011 r. oraz od [...] lutego 2012 r. W dniu [...] listopada 2013 r pełnomocnik ubezpieczonej wniósł do Prezesa NFZ odwołanie od ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, że G. K. jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2011 r, i od dnia od [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w ramach spółki cywilnej oraz od dnia [...] września 2000 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. i od dnia [...] stycznia 2013 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2016 r., poz. 963, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie" obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie". W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie, za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U . Nr 101 poz. 1178, ze zm.), zwanej dalej "ustawą prawo działalności" , uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 poz. 584, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie", w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzonej w formie elektronicznej przez Ministra Gospodarki albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zatem w celu określenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego znaczenie prawne należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreśleniu z tej ewidencji z wyłączeniem okresu, w którym działalność pozarolniczą została zawieszona. Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym po dniu 20 września 2008 r., o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność czy faktycznie prowadzona jest działalność wpisana do takiej ewidencji. W stanie prawnym przed 20 września 2008 r., nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału organ wskazał, że zarówno dokumenty przedstawione przez ubezpieczoną, nadesłane przez Urząd Miejski w [...] jaki i informacje zawarte na stronie internetowej [...], dowodzą że G. K. po dniu [...] stycznia 1999 r. prowadziła działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2011 r, oraz od dnia od [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. w ramach spółki cywilnej oraz od dnia [...] września 2000 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] stycznia 2013 r. jako osoba fizyczna. Prezes NFZ wskazał, że organ I instancji w sentencji skarżonej decyzji nie wskazał okresów ubezpieczenia z wyszczególnieniem prowadzonej działalności gospodarczej oraz prowadzenia spółki cywilnej. Jednocześnie należy wskazać, że w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] stycznia 2013 r. we znajdującym się w CEIDG wpisie do działalności gospodarczej figuruje wpis - "Działalność jest prowadzona wyłącznie w formie spółki/spółek cywilnych" co daje podstawę do uznania, ze w tym okresie indywidualna działalność gospodarcza nie była prowadzona. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. G. K. reprezentowana przez radcę prawnego L. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów: 1.art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 2. art.8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania strony do władzy publicznej, 3. art. 12 § 1 w zw. art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób wyjątkowo opieszały i powstanie nieuzasadnionej zwłoki w rozstrzygnięciu sprawy. W uzasadnieniu strona rozwinęła zarzuty podnosząc, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją gdy konsekwencje błędnego działania organów publicznych począwszy o Prezydenta Miasta [...] poprzez organy Funduszu Zdrowia przerzucane są na stronę. Strona przeanalizowała wydane w sprawie zaświadczenia i doszła do wniosku, że organ dokonał błędnej ich analizy. Ponadto zdaniem strony skarżącej mamy do czynienia z zupełną dowolnością w formułowaniu treści zaświadczeń przez organ administracji publicznej. Strona w tych ramach czasowych nie dokonywała sama z siebie żadnych zmian w nazwie swojego przedsiębiorstwa. Zrobił to organ "sam z siebie" czyli dalej możemy mówić o dowolności działania organ graniczącej z niedbalstwem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane przepisy Sąd stwierdził, że organ nie naruszył prawa wydając zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2016 r., poz. 963, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie" obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, ze zm.), zwanej dalej " ustawą o swobodzie ". Stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie, za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Podstawę i zasady rozpoczęcia działalności gospodarczej regulowały kolejno: ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U . Nr 101 poz. 1178, ze zm.), zwana dalej " ustawą prawo działalności" , uchylona z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, ze. zm.), a następnie ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 poz. 584, ze zm.), zwana dalej "ustawą o swobodzie". Przedmiotem sporu jest kwestia podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych. Skarżąca podnosi, że od roku 1996 działalność gospodarczą prowadziła zawsze w formie spółki cywilnej i nigdy nie były to dwie odrębne działalności. Wyjaśniła również, że zmiana treści zaświadczeń o wpisie do działalności gospodarczej, która pojawiła się w 2001 roku wynikała ze zmiany ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej. Zgodnie z art.2 ust. 3 tej ustawy, wskazała ubezpieczona, za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej, a nie samą spółkę. Wyjaśniła, że od 2000 r. działając z mężem L. K. w Spółce cywilnej "[...] " rozszerzyła zakres działalności o usługi oświatowe. Ale było to rozszerzenie a nie podjęcie nowej działalności gospodarczej jak to twierdzi Urząd Miejski w [...]. Zdaniem Sądu jednak zebrany przez organ materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że skarżąca prowadziła dwa niezależne rodzaje działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej i osoba fizyczna. Wydział Spraw Obywatelskich i Handlu Urzędu Miejskiego w [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., poinformował, że G. K. została wspólnikiem spółki cywilnej [...] S.C. [...] dnia [...] kwietnia 1996 r. Jednocześnie dnia [...] września 2000 r. rozpoczęła działalność indywidualną, "[...] ". Organ wskazał również, że zgodnie z wnioskiem złożonym w Urzędzie Miejskim w [...] G. K. dokonała zawieszenia swojej działalności indywidualnej i spółki cywilnej w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] lutego 2012 r. Następnie w dniu [...] lutego 2012 r. złożyła wniosek o wznowienie działalności w formie spółki cywilnej z jednoczesnym dokonaniem zmiany poprzez wykreślenie działalności indywidualnej "[...] ". Kolejna zmiana została zgłoszona przez G. K. w dniu [...] kwietnia 2012 r. Ubezpieczona złożyła wówczas wniosek o zmianę wpisu w CEIDG poprzez dopisanie z dniem [...] kwietnia 2012 r. indywidualnej działalności "[...] " G. K.. Ponadto w dniu [...] stycznia 2013 r. została dokonana zmiana we wpisie poprzez wykreślenie spółki cywilnej. Ostatnim dniem prowadzenia spółki był [...] grudnia 2012 r. Do pisma załączone zostały Zaświadczenia, wydane przez Urząd Miejski w [...] w dniu [...] listopada 1993 r. oraz w dniu [...] kwietnia 1996 r., dotyczące podmiotu gospodarczego "[...] " s.c. [...] działającego na podstawie wpisu dokonanego w dniu [...] listopada 1993 r., pod numerem [...]. G. K. zaprzestała wykonywania działalności w formie spółki cywilnej z dniem [...] grudnia 2012 r. Z zebranych dokumentów wynika, że w okresie prowadzenia przez G. K. i Pana L. K. spółki cywilnej "[...]" zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] pod nr [...] i wykreślonej z tejże ewidencji w dniu [...] stycznia 2001 r., skarżąca zaczęła prowadzić drugą działalność gospodarcza w dniu 8 września 2000r. Powyższe znajduje potwierdzenie zarówno w pismach Urzędu Miasta [...] jak również w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Gdyby bowiem jak zauważył organ prowadzenie działalności oświatowej miało polegać na rozszerzeniu prowadzonej przez ubezpieczoną wraz z małżonkiem działalności w ramach spółki cywilnej, to zapis o prowadzeniu usług oświatowych znalazłby się w treści decyzji nr ewid. [...] o wykreśleniu od dnia [...] stycznia 2001r. tejże spółki z ewidencji działalności gospodarczej. Jednak zamiast rozszerzenia działalności gospodarczej prowadzonej już spółki cywilnej w dniu [...] września 2000 r. pojawia się w obrocie gospodarczym podmiot prowadzony przez G. K. którego przedmiotem działalności były usługi oświatowe. W dniu [...] stycznia 2001 r. Prezydent Miasta [...] wykreślił z ewidencji prowadzoną przez G. K. i L. K. spółkę cywilną "[...] ", gdyż zgodnie z art. la ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 i z 2000 r. Nr 114, poz. 1194) osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, są obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów tej ustawy, co w praktyce oznaczało, że od osób fizycznych prowadzących do tej pory działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej wymaga się wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. G. K. zgłosiła prowadzenie działalności w dniu [...] września 2000 r. W [...] znajduje się wpis działalności gospodarczej L. K.: "[...] " [...] SPÓŁKA CYWILNA G. K.,L. K. z datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej w dniu [...] stycznia 2001r. oraz z datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej w dniu [...] grudnia 2012 r. Jednocześnie historia wpisu ww. przedsiębiorcy nie wskazuje aby kiedykolwiek w nazwie czy też przedmiocie działalności gospodarczej znajdowały się usługi oświatowe. Porównując wpisy do ewidencji działalności gospodarczej (i historię zmian) znajdujące się w [...] dotyczące wspólników spółki cywilnej, G. K. i L. K. należy zauważyć, że we wpisie L. K. nie figurują w działalności usługi oświatowe natomiast we wpisie G. K. w nazwie działalności jak również w powoływanych w treści odwołania przez pełnomocnika skarżącej kserokopiach zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, (m.in. zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2001 r. nr. ew. [...]) G. K. określeniem przedmiotu działalności gospodarczej są m. in. usługi oświatowe. Ponadto w figurującym w [...] wpisie G. K. w rubryce: statut działalności, jedynie w okresie od dnia [...] lutego 2012 r., a więc od dnia wznowienia zawieszonej działalności gospodarczej, do dnia [...] stycznia 2013 r. czyli do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej figuruje wpis - "Działalność jest prowadzona wyłącznie w formie spółki/spółek cywilnych". W pozostałych okresach, zarówno wcześniejszym jak i po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej w rubryce: statut działalności - "Aktywny". Powyższe pozwala na przyjęcie, że w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. nie była prowadzona działalność gospodarcza w zakresie nie mieszczącym się w zakresie działalności spółki cywilnej. Zebrane przez organ dokumenty stanowią spójną logiczną całość i tym samym oświadczenie skarżącej, że nigdy nie prowadziła indywidualnej działalności gospodarczej a usługi oświatowe świadczyła w ramach prowadzonej spółki cywilnej nie mogło stanowić skutecznej przeciwwagi dla złożonych do akt dokumentów. Ponadto jak słusznie zauważył organ strona działająca poprzez profesjonalnego pełnomocnika winna dążyć do przedstawienia jak największej liczby dowodów potwierdzających jej stanowisko, a w szczególności uprawdopodobniających, że G. K. nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej poprzez przedstawienie dowodów księgowych, np. faktur wystawionych za usługi oświatowe przez spółkę cywilną lub też zaświadczenia z urzędu skarbowego w którym zostaną wyszczególnione wszystkie tytuły przychodów od których odprowadzała podatki G. K.. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zauważył, że nie ma instrumentów prawnych do uzyskania dokumentów z urzędów skarbowych w zakresie składanych zeznań podatkowych. Skarżąca takich dowodów jednak nie złożyła. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.