VI SA/Wa 2010/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji, uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. cofającą A. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] maja 1993 r. (pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych Dz. U. nr 6 z 1983 r. poz. 35 z późn. zmianami) A. B. wydano pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. Pismem z dnia [...] października 2007 r. pracownik Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przypomniał A. B., że zgodnie z nową ustawą o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999r. (Dz.U. nr 52 z 2004 r. poz. 525, dalej zwana u.b.a.) spoczywa na nim obowiązek przedstawiania, co 5 lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydanych przez upoważnionego lekarza i psychologa, a w dniu [...] marca 2005 r. minęło 5 lat od wejścia w życie powołanych przepisów. A. B. dnia [...] października 2007 r. powiadomił organ, że rewolwer został mu skradziony w nieznanych okolicznościach, co stwierdził w ostatnich dwóch tygodniach i rezygnuje z posiadania broni. W drugim oświadczeniu z tej samej daty wyjaśnił także, że poddał się już badaniom psychologicznym i przedstawił je organowi wraz z wynikami badań ogólnolekarskich. Przedstawił także okoliczności licznych kradzieży dokonywanych w jego mieszkaniu podnosząc, że zależy mu, aby Policja zajęła się ich wyjaśnieniem. Powołanych przez A. B. wyników badań nie było w aktach policyjnych. Dnia [...] marca 2008 r. A. B. przekazał odnaleziony przez siebie rewolwer organowi Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] dnia [...] marca 2008 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia A. B. pozwolenia na broń palną gazową z powodu niedostarczenia wymaganych wyników badań lekarskich i psychologicznych. A. B. oświadczył w toku postępowania, że cofa swoją rezygnację z broni gazowej i wskazał, że brak podstaw do obligatoryjnego lub fakultatywnego cofnięcia mu pozwolenia na broń, gdyż przedstawił już wyniki badań psychologicznych i wyniki badań lekarskich zawarte w wypisie ze szpitala. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] powołując się na art.18 ust.1 p. 3, art. 18 ust. 5 p. 2 i p. 4 oraz art. 20 u.b.a. cofnął A. B. pozwolenie na posiadanie bron palnej gazowej. W uzasadnieniu powołał aż trzy przyczyny cofnięcia pozwolenia na broń. Po pierwsze wskazał, że A. B. naruszył obowiązek wynikający z art. 25 u.b.a. nakazujący niezwłoczne powiadomienie organu o utracie broni, o czym świadczy jego własne oświadczenie z dnia [...] października 2007 r., w którym wyjaśnił, że utratę broni stwierdził w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Dalej organ wskazał, że broń nie była przechowywana zgodnie z wymogami art. 32 ust.1 u.b.a., gdyż uprawniony przechowywał ją w szafce wnęki kuchennej. Uprawniony nie przedstawił ponadto wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, czym naruszył obowiązek z art. 15 ust 4 u.b.a. Wskazane okoliczności uzasadniają cofnięcie pozwolenia na broń. Odwołanie od powyższej decyzji złożył do Komendanta Głównego Policji A. B. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyjaśnił, że po pierwszym wezwaniu organu poddał się badaniom psychologicznym i przekazał organowi wynik tych badań oraz wyniki badań lekarskich przeprowadzonych w szpitalu. Po przedłożeniu tych dokumentów organ nie udzielił żadnej odpowiedzi, zatem skarżący uznał, że sprawa jest załatwiona. Tych dokumentów nie ma w aktach. Wezwanie z [...] października 2007 r. było wezwaniem powtórnym. A. B. przedstawił szczegółowo okoliczności zaginięcia i odnalezienia broni i wyjaśnił, że w jego mieszkaniu nieznani sprawcy kradną rzeczy. Wskazał, że nie zaniechał obowiązku powiadomienia organu o utracie broni, gdyż wcześniej szukał broni i dopiero, gdy stwierdził jej niewątpliwy brak powiadomił o tym organ. Broń jest dobrze przechowywana w mieszkaniu zaopatrzonym w drzwi antywłamaniowe, zatem metalowa kaseta przymocowana do elementów konstrukcyjnych jest zbędna. Obostrzona regulacja związana z przechowywaniem wszelkiej broni (także gazowej metalowej) jest zupełnie nieuzasadniona i kosztowna. Organ nie czytał oświadczeń strony składanych w trybie art. 10 § 1 kpa, nie przesłuchał strony i nie wezwał do dodatkowych wyjaśnień i dlatego uznał, że strona nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na jej interes indywidualny. Komendant Główny Policji uzupełnił materiał dowodowy w ten sposób, że zwrócił się do skarżącego i organu o nadesłanie wyników badań, do których skarżący odwoływał się w swoich pismach, a których nie było w aktach. Organ wyjaśnił, że przesłał pełną dokumentację, a A. B. nadesłał kopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego [...], z dnia [...] czerwca 2008 r. potwierdzające, że w dniu [...] marca 2005 r. przeszedł badania psychologiczne z wynikiem pozytywnym. Nie było to jednak zaświadczenie wystawione przez psychologa, który przeprowadzał badania. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji, uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. cofającą A. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 2 kpa i art. 18 ust.1 p. 3 oraz art. 18 ust. 5 p. 2 i p. 4 u.b.a. W uzasadnieniu wskazał, że organ naruszył art.10 § 1 kpa, gdyż skarżący nie znał całego zakresu postępowania. Postępowanie zostało bowiem wszczęte w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń z powodu nieprzedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń wydana została także na podstawie innych przesłanek z art. 18 ust. 1 p. 3 u.b.a. (niezawiadomienie o utracie broni) oraz art. 18 ust. 5 p. 4 u.b.a. (naruszenie zasad przechowywania broni). Strona nie miała więc możliwości odniesienia się do tych okoliczności przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło należytą ochronę jej słusznego interesu. Organ wskazał, że strona broni nie utraciła, tylko nie pamiętała gdzie ją pozostawiła, zatem brak podstaw do zastosowania art. 25 u.b.a. Materiał dowodowy dotyczący orzeczeń lekarskiego i psychologicznego jest niekompletny. Konieczne jest uzyskanie kopii właściwego orzeczenia psychologicznego z 2005 r. i orzeczenia lekarskiego zgodnego z wymaganiami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. nr 79 z 2000r. poz. 898 z późniejszymi zmianami). Organ I instancji musi też rozważyć racje interesu społecznego i interesu indywidualnego mając na względzie, że cofnięcie pozwolenia na broń z przyczyn zawartych w art. 18 ust. 2 p. 2 i p. 4 u.b.a. jest fakultatywne. Organ powinien też poinformować stronę, co do możliwości posiadania broni w celach pamiątkowych. Niewyjaśnienie wskazanych okoliczności narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa i uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego ropzpoznania. Organ II instancji wskazał także, że brak podstaw do uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania, bowiem postępowanie wszczęte zostało z urzędu i nie jest bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł na powyższą decyzję A. B. domagając się jej uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucał naruszenie art. 6-10 kpa, art. 61 § 4 kpa, art.105 § 1 kpa, art. 136 i 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że nie było podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art.138 § 2 kpa, gdyż nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Zakwestionował zgodność z prawem (z art. 6 kpa) pisma organu wzywającego do przedstawienia wymaganych orzeczeń, skierowanego do strony jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Zaprzeczył, aby zapomniał gdzie pozostawił broń i stwierdził, że została mu ona skradziona, a następnie podrzucona, co powinno zostać zbadane przez Policję. Orzeczenie o cofnięciu pozwolenia na broń w jego przypadku jest fakultatywne, zatem gdy organ nie wyda decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń powinien postępowanie umorzyć, bowiem zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie bezprzedmiotowe umarza się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, bowiem uprawnienie podlegające ocenie istniało. W sprawie istniały uchybienia formalne powodujące konieczność uchylenia orzeczenia a ponadto konieczne było przeprowadzenie dodatkowych czynności wyjaśniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że decyzja I instancji została uchylona przez organ II instancji ze względu na uchybienia procesowe organu I instancji powodujące konieczność powtórzenia postępowania przed tym organem, z uwagi na fakt, że wadliwości skutkowały naruszeniem praw strony do czynnego udziału w postępowaniu. Te uchybienia procesowe polegały na niepowiadomieniu strony, iż przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń może być nie tylko nieprzedstawienie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, ale także wadliwe przechowywanie broni oraz niepowiadomienie w terminie o jej utracie. Strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń z powodu nieprzedstawienia wymaganych badań, zaś organ cofnął pozwolenie z innych jeszcze przyczyn, co do których strona nie wypowiadała się w toku postępowania nie wiedząc, że są rozważane przez organ i mogą być przyczyną cofnięcia. Takie działanie organu było wadliwe i naruszało zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art. 10 kpa. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu polega m.in. na tym, że jest ona należycie powiadomiona, czego postępowanie dotyczy i poinformowana jakie będą skutki jej działań lub zaniechań, co umożliwia jej zajęcie stanowiska i ewentualną obronę przed zarzutami. Wskazana wadliwość wystarczała do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z zapewnieniem stronie czynnego w nim udziału. Wskazać także należy, że okoliczności związane z żadną z trzech, powołanych przez organ I instancji, przyczyn cofnięcia pozwolenia na broń nie zostały wyjaśnione. W aktach brak było orzeczenia psychologicznego, którego to orzeczenia nie mogła zastąpić informacja, że badanie wykonano z pozytywnym rezultatem. Strona nie była nigdy powiadomiona, że przedłożone (dopiero organowi II instancji) badanie lekarskie nie jest wystarczające. Nie dokonano ustaleń (kontroli), co do sposobu przechowywania broni, a także nie ustalono, w szczególności przez przesłuchanie strony, okoliczności jej utraty i odzyskania. W tym stanie rzeczy organ II instancji nie naruszył art. 138 § 2 kpa i zasadnie uznał, że braki postępowania dowodowego są tak znaczne, iż konieczne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności wobec faktu, że czynności procesowe w znacznym zakresie powinny być prowadzone w miejscu zamieszkania strony. Wobec wskazanych wyżej wadliwości postępowania i braków postępowania dowodowego, sprawa nie była gotowa do zakończenia przez organ II instancji, w szczególności poprzez umorzenie postępowania. Rację ma skarżący, że jeżeli po przeprowadzonym postępowaniu w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, organ stwierdza, że brak podstaw do cofnięcia pozwolenia, postępowanie zostaje umorzone z powodu bezprzedmiotowości. Przedmiotem postępowania jest cofnięcie pozwolenia na broń, a nie samo pozwolenie na broń. Zatem, gdy brak podstaw do cofnięcia, postępowanie w sprawie cofnięcia staje się bezprzedmiotowe i organ umarza je na podstawie art. 105 § 1 kpa. Jednak, aby rozstrzygnięcie takie mogło zostać podjęte, sprawa musi być należycie wyjaśniona z udziałem strony i organ musi mieć pewność, że brak podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń. W sprawie niniejszej organ właściwie ocenił, że postępowanie było prowadzone wadliwie, sprawa nie była należycie wyjaśniona, zatem żądanie jej umorzenia było nieuzasadnione. Na zakończenie wskazać należy, że nie jest zasadny postawiony przez skarżącego zarzut bezprawnego, w jego ocenie, powiadomienia przez organ o konieczności przedstawienia badań. Uprawnienie do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym i przepisu u.b.a. zobowiązują organ do monitorowania przestrzegania przez uprawnionych przepisów regulujących jej posiadanie. W szczególności organ czuwa nad przedstawieniem badań potwierdzających fizyczną i psychiczną zdolność do dysponowania bronią. Obowiązek przedstawiania badań w określonych terminach wynika wprost z ustawy (art.15 ust. 4 u.b.a.). Przypomnienie ze strony organu o tym obowiązku, w szczególności jeszcze przed upływem terminu, musi być ocenione pozytywnie i w żadnym razie nie może być uznane za bezprawne. Z żadnych przepisów k.p.a. nie wynika, bowiem zakaz zwracania się organu administracji do obywatela z informacją o spoczywających na nim obowiązkach, także wtedy, gdy żadne postępowanie administracyjne jeszcze nie toczy się. Właśnie po to organ przypomina o ustawowym obowiązku, aby strona nie uchybiła terminowi, dopełniła obowiązku i aby organ nie musiał z powodu braku badań cofać jej uprawnienia. Omawiany zarzut nie miał jednak wpływu ani na treść decyzji, ani na treść wyroku, bowiem przedmiotem oceny było postępowanie toczące się z urzędu po jego wszczęciu przez organ i wydane w tym postępowaniu decyzje. W tym stanie rzeczy brak podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i uchylenia decyzji, bowiem w świetle dokonanych ustaleń jest ona prawidłowa. Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji i skargę oddalił jako nieuzasadnioną.