VI SA/Wa 2017/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-14

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia radcy prawnego za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, uwzględniając jego wieloinstancyjność i stopień zawiłości sprawy?
Ratio decidendi
Sąd przyznał radcy prawnemu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu, uwzględniając stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, a także nakład pracy, charakter sprawy i jej wieloinstancyjność. W przypadku sprawy wielokrotnie rozpoznawanej przez sąd pierwszej instancji, po uchyleniach przez NSA, sąd uznał za zasadne przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej, powiększonej o podatek VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które miało charakter wieloinstancyjny i skomplikowany. Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a następnie przez pełnomocnika substytucyjnego. Po kilku wyrokach i uchyleniach przez Naczelny Sąd Administracyjny, sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę po raz kolejny, co doprowadziło do wydania postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 7.800 zł powiększone o 1.794 zł tytułem podatku VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. Z. działającej z substytucji A. W. pełnomocnika z urzędu skarżącego E. J. o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 7.800 zł (siedem tysięcy osiemset złotych) powiększone o kwotę 1.794 zł (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt cztery złote) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług tytułem opłaty za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego. Postanowieniem Sądu z dnia 15 grudnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 662/09) skarżący E. J. został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego A. W. jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Pełnomocnik z urzędu skarżącego radca prawny A. W. udzieliła [...] marca 2010 r. substytucji radcy prawnemu A. Z. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Pełnomocnik substytucyjny złożyła pismo procesowe z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2007 r. oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej, tj. w kwocie 3.600 zł + VAT na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu, powołując się na stopień zawiłości sprawy i wymagany nakład pracy. Jednocześnie oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Pełnomocnik substytucyjny stawiła się również na rozprawę przed Sądem w dniu [...] kwietnia 2010 r. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 662/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oraz zasądził ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. W. kwotę 2.400 zł, kwotę 528 zł podatku VAT oraz kwotę 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...] maja 2010 r. wpłynęła do Sądu wystawiona przez pełnomocnika skarżącego z urzędu radcę prawnego A. W. faktura VAT nr [...] obejmująca koszty pomocy prawnej z urzędu w sprawie VI SA/Wa 662/09 w kwocie 2.945 zł brutto. Pismem z [...] września 2010 r. pełnomocnik substytucyjny radca prawny A. Z. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku z 22 kwietnia 2010 r., w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej, które nie zostały zapłacone w całości ani w części. Przy piśmie z [...] listopada 2010 r. nadesłała pełnomocnictwo substytucyjne udzielone jej przez radcę prawnego A. W. w dniu [...] listopada 2010 r. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu zawisłym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym do wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentacji przed Sądem II Instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 stycznia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1405/10) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pełnomocnik substytucyjny stawiła się na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 608/12) uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. Postanowieniem z 5 grudnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 608/12) przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie: 1) 2.400 zł powiększonej o kwotę 552 zł stanowiącą 23% podatku VAT tytułem opłaty za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego, 2) 17 zł tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków. Powyższe orzeczenie referendarza sądowego nie zostało zaskarżone. Od wyroku Sądu z 2 sierpnia 2012 r. skargę kasacyjną wniósł organ, a pełnomocnik substytucyjny radca prawny A. Z. udzieliła odpowiedzi na skargę kasacyjną organu (pismem z [...] marca 2014 r., w którym wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości stawki minimalnej, oświadczając iż kosztów tych nie uiszczono w całości ani też w części), jak również stawiła się na rozprawę kasacyjną w dniu 3 kwietnia 2014 r. Wyrokiem z 3 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 76/13) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądził na rzecz skarżącego od organu 1.300 zł tytułem częściowego zwrotu postępowania kasacyjnego. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r., wyrokiem z 8 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 2017/14) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. Pełnomocnik substytucyjny radca prawny A. Z. w piśmie z [...] listopada 2014 r. wniosła o uchylenie decyzji pierwszo- i drugoinstancyjnej oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz wyznaczonego pełnomocnika z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej z uwagi na stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 listopada 2014 r. stawił się upoważniony przez pełnomocnika substytucyjnego aplikant radcowski M. B. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady przyznawania wynagrodzenia radcy prawnemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 (dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. Natomiast stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł, a według § 6 pkt 5 rozporządzenia stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 do 50.000 zł wynosi 2.400 zł. Podczas rozpoznawania niniejszej sprawy pod sygn. akt VI SA/Wa 662/09 skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Za czynności wykonane przed Sądem pierwszej instancji koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostały zasądzone postanowieniem referendarza sądowego z 5 grudnia 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 608/12), które jest prawomocne. Natomiast za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu kasacyjnym (prowadzonym pod. sygn. akt II GSK 1405/10) pełnomocnikowi z urzędu przysługuje – w myśl § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia - wynagrodzenie wynoszące 75% ww. stawki minimalnej, tj. 1.800 zł. Wprawdzie w skardze kasacyjnej wnoszono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej z uwagi na rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy, jednak w ocenie referendarza sądowego, na tym etapie sprawy przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy pod sygn. akt 608/12 pełnomocnik z urzędu wykonywała czynności z zakresu pomocy prawnej dopiero na etapie postępowania kasacyjnego (prowadzonego pod sygn. akt II GSK 76/13), udzielając odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz uczestnicząc w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 3 kwietnia 2014 r. W tym miejscu podnieść należy, iż w uchwale z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie ww.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna) jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, w tym okoliczność, iż pełnomocnik skarżącego z urzędu nie reprezentowała go w pierwszej instancji, za czynności wykonane w postępowaniu kasacyjnym (pod. sygn. akt II GSK 76/13) przysługuje pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie obejmujące 100% stawki minimalnej, tj. 2.400 zł (vide § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia). Natomiast podczas kolejnego rozpoznawania niniejszej sprawy pod sygn. akt VI SA/Wa 2017/14 pełnomocnik z urzędu reprezentowała skarżącego wyłącznie w pierwszej instancji. W piśmie procesowym z [...] listopada 2014 r. zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz wyznaczonego pełnomocnika z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej z uwagi na stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek ten należy uwzględnić w związku z tym, że sprawa była po raz trzeci rozpatrywana przez Sąd pierwszej instancji (po dwukrotnym uchyleniu orzeczeń pierwszoinstancyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny). Zatem wynagrodzenie przysługujące wyznaczonemu pełnomocnikowi z urzędu za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2017/14, należy obliczyć mając za podstawę 150% stawki minimalnej, o której mowa w § 6 pkt 5 rozporządzenia, tj. 150 % kwoty 2.400 zł, czyli 3.600 zł. Reasumując, łączna kwota należnego radcy prawnemu A. W. wynagrodzenia wynosi 7.800 zł, przy czym w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 1.794 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło