VI SA/Wa 2018/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego sprzeciwem wobec prowadzenia kontroli p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu M. M. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 grudnia 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony przez M. M. na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego sprzeciwem wobec prowadzenia kontroli. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną oraz dwójką dzieci. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m2, budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,50 ha.. Podniósł, że uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 1150,05 zł brutto miesięcznie, natomiast jego żona z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (w tym prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej) uzyskuje dochody w kwocie 1153,32 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, iż na jego utrzymaniu są dwie uczące się córki. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2010 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2008, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku 2009 oraz w roku bieżącym (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów) przez skarżącego i jego żonę, c) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości) d) oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości, e) dokumentów potwierdzających pobieranie przez dzieci skarżącego nauki – zaświadczenia szkoły/uczelni, f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń Skarżący na wezwanie Sądu nadesłał kopię PIT-36 za rok 2008, z którego wynika, iż w roku tym skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przy przychodzie w kwocie 226.287,85 zł uzyskał dochód w kwocie 13.800,65 zł, natomiast jego żona z tytułu prowadzenia działalności rolniczej (działy specjalne) uzyskała dochód w kwocie 7040 zł.. Przesłał także kopię decyzji Wójta Gminy [...] z której wynikało że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 4,52 ha. Dołączył zaświadczenia, iż jedna z jego córek jest uczennicą liceum ogólnokształcącego, oraz kopie faktur VAT za telefon i energię elektryczną. Oświadczył ponadto iż otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej w kwocie 4600 zł.. Odnosząc się do pozostałej treści wezwania Sądu, skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów poziom dochodów wnioskodawcy i jego żony w roku 2009 i 2010, brak było możliwości ustalenia, czy M. M. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.