VI SA/Wa 202/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania złoża gazu ziemnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r. odrzucono skargę M. S. na na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania złoża gazu ziemnego M. S. w dniu 5 maja 2010 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z ww. skargi. W uzasadnieniu wniosku (rubryka 5 PPF) skarżący podał, że od 16 lat przebywał na rencie, obecnie z żoną pobierają niskie emerytury. Wskazał, iż jego córka jest bezrobotna, natomiast żona od września 2009 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie krawiectwa.. Podniósł, że nie posiada oszczędności, kont dewizowych, akcji, nie ma możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z żoną oraz bezrobotną córką bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazywał iż pobiera emeryturę w kwocie 1212,17 z ł brutto miesięcznie, natomiast jego żona pobiera emeryturę w kwocie 1548,07 zł brutto miesięcznie. Ponadto M. S. w rubryce 7 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podnosił, iż jest współwłaścicielem domu murowanego [...], domu drewnianego [...] oraz nieruchomości rolnej [...]. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2010 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego), b/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego), c/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej w 2010 r. – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec kwietnia br., d/ wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za okres ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają), e/ dokumentu potwierdzającego wskazany w rubryce 7 Formularza PPF areał gospodarstwa rolnego (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub kopii aktualnego zobowiązania podatkowego z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej), f/ wyjaśnienia, czy córka skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna (w takim przypadku Sąd wzywa do przedłożenia zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jego córki w ewidencji osób bezrobotnych). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i bezrobotną córką, a źródłem dochodów jego i jego rodziny są pobierane przez skarżącego oraz jego żonę emerytury w łącznej kwocie 2760,24 zł brutto miesięcznie oraz dochody związane z prowadzoną przez żonę działalnością gospodarczą. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających posiadany przez córkę skarżącego status osoby bezrobotnej, oraz potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego żonę dochodów, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.