VI SA/Wa 2021/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-16

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zdzisław Romanowski, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, powołując kandydata na stanowisko komornika sądowego, prawidłowo zastosował uznanie administracyjne, biorąc pod uwagę kwalifikacje i doświadczenie zawodowe kandydatów, w tym osoby posiadającej uprawnienia adwokata?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, działając w ramach uznania administracyjnego, ma prawo wybrać kandydata na stanowisko komornika sądowego spośród osób spełniających wymogi formalne, kierując się oceną jego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Sąd administracyjny nie może uchylić takiej decyzji, jeśli organ prawidłowo uzasadnił swój wybór, wskazując kryteria decydujące o powołaniu konkretnej osoby i nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy decyzję o powołaniu T. L. na stanowisko komornika sądowego i odmowie powołania M. C. oraz B. P. M. C. zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędną wykładnię art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, twierdząc, że posiada najwyższe kwalifikacje i najdłuższy staż pracy. Minister Sprawiedliwości uznał, że T. L. jest najlepiej przygotowanym kandydatem, biorąc pod uwagę jego wykształcenie, wyniki egzaminu komorniczego, doświadczenie zawodowe oraz rekomendację Rady Izby Komorniczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. dalej: k.p.a.) oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376 dalej: u.k.s.e.), po rozpoznaniu wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w pkt 1 utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2013 r. w części dotyczącej powołania T. L. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku J. B. oraz odmowy powołania na ww. stanowisko M. C. i B. P., w pkt 2 uchylił ww. decyzję w części dotyczącej wniosku E. B., R. C., J. K. J. T., B. S., P. S. oraz M. P. i w tym zakresie umorzył postepowanie w pierwszej instancji. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W Monitorze Polskim z [...] września 2012 r. pod poz. [...], ukazało się obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2012 r. o wolnym stanowisku komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku J. B. Wnioski o powołanie na ww. stanowisko złożyli w terminie - za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. – T. L., E. B., R. C., M. C., J. K., B. P., P. S., B. S., J. T., M. P. T. L. w 2005 r. ukończył na [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Ukończył również na P. studia podyplomowe z zakresu wyceny nieruchomości. Od [...] sierpnia 2005 r. do [...] września 2010 r. był zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w J., a od [...] września 2010 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2008 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę celującą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. z [...] lutego 2009 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od [...] grudnia 2009 r. do [...] września 2010 r. pełnił obowiązki zmarłego komornika. Przedłożył dokumenty potwierdzające krótkoterminowe pełnienie obowiązków zastępcy komornika łącznie przez 96 dni. E. B. w 2007 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w L. wyższe studia administracyjne z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując tytuł magistra, a następnie w 2010 r. wyższe studia prawnicze. [...] września 2012 r. uzyskała tytuł magistra prawa. Od maja 2005 r. jest zatrudniona w kancelariach komorników sądowych, obecnie przy Sądzie Rejonowym w K. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2009 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] lutego 2010 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. R. C. w 2007 r. ukończył na Uniwersytecie [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując tytuł magistra. Od [...] maja 2007 r. jest zatrudniony w kancelariach komorników sądowych, obecnie przy Sądzie Rejonowym w J. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2009 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] lutego 2010 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Przedłożył dokumenty potwierdzające krótkotrwałe pełnienie obowiązków zastępcy komornika sądowego, łącznie przez 93 dni. M. C. w 1997 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym, uzyskując tytuł magistra. Podała, że ukończyła podyplomowe studia z zakresu prawa europejskiego i przygotowania i zarządzania projektami UE. Po odbyciu aplikacji sądowej, w 2000 r. zdała egzamin sędziowski. Od [...] lipca 2000 r. do [...] listopada 2007 r. była zatrudniona w Sądzie Rejonowym w K. na stanowisku referendarza sądowego. Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2007 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych została wpisana na listę radców prawnych w W. Następnie, uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] stycznia 2009 r. została wpisana na listę adwokatów. J. K. w 2002 r. ukończył na Uniwersytecie [...] wyższe studia administracyjne z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Obecnie jest studentem V roku prawa w Wyższej [...] w K. oraz słuchaczem studiów podyplomowych w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi na tejże uczelni. Od 2003 r. jest zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Po odbyciu aplikacji komorniczej 2005 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] marca 2006 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od [...] października 2012 r. pełni obowiązki odwołanego komornika sądowego. Przedłożył dokumenty potwierdzające krótkoterminowe pełnienie obowiązków zastępcy trzech komorników łącznie przez 126 dni. B. P. w 2004 r. ukończyła w Wyższej [...] w K. zawodowe studia administracyjne z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując tytuł licencjata. Posiada również tytuł magistra ekonomii i licencjata z finansów i bankowości. Od 1994 r. jest zatrudniona w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2007 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] grudnia 2007 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Przedłożyła dokumenty potwierdzające krótkoterminowe pełnienie obowiązków zastępcy komornika łącznie przez 124 dni. P. S. w 2005 r. ukończył na [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Od [...] lipca 2005 r. jest zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2008 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę celującą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. z [...] stycznia 2009 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Przedłożył dokumenty potwierdzające pełnienie obowiązków zastępcy komornika łącznie przez 76 dni. B. S. w 2002 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w K. wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Od [...] sierpnia 2005 r. jest zatrudniona w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2007 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] grudnia 2007 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. J. T. w 2004 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w K. wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym plus, uzyskując tytuł magistra. Od października 2011 r. rozpoczęła studia doktoranckie na Wydziale [...] w K. Od [...] grudnia 2004 r. jest zatrudniona w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. Od 2003 r. pełni funkcję społecznego kuratora sądowego dla dorosłych przy Sądzie Rejonowym w J. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2007 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] grudnia 2007 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Przedłożyła dokumenty potwierdzające krótkoterminowe pełnienie obowiązków zastępcy komornika łącznie przez 78 dni. M. P. w 2002 r. ukończył na Uniwersytecie [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra, w 2004 r. wyższe studia administracyjne z wynikiem dobrym plus, uzyskując tytuł magistra. Obecnie jest aplikantem III roku aplikacji adwokackiej. Od [...] września 2005 r. jest zatrudniony w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2009 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z [...] lutego 2010 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Rada Izby Komorniczej w K. uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2012 r. zarekomendowała kandydaturę T. L. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Pismem z [...] stycznia 2013 r. M. C. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Nie zgadzając się z rekomendacją Rady Izby Komorniczej w K. podkreśliła, że od 2000 r. pracując w zawodach stricte prawniczych, posiada najszersze spektrum wiedzy prawniczej, co skutkować będzie podejmowaniem działań "w optyce interesu wierzyciela", oraz że zna działanie profesjonalnych pełnomocników w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto stwierdziła, że "optymalny interes społeczny przemawia za powołaniem na stanowisko komornika sądowego jedynego kandydata, który zdał egzamin sędziowski, obejmujący znacznie szerszy zakres materiału niż egzamin komorniczy, legitymuje się doświadczeniem w różnych zawodach prawniczych oraz posiada wizję nowoczesnego rozwoju kancelarii komorniczej w związku z wszechstronnym doświadczeniem zawodowym". Swoje stanowisko w sprawie przedstawili również: R. C. (pismo z [...] stycznia 2013 r.), T. L. (pismo z [...] stycznia 2013 r.), P. S. (pismo z [...] stycznia 2013 r.), J. T. (pismo z [...] lutego 2013 r.), J. K. (pisma z [...] stycznia 2013 r. i[...]lutego 2013 r.). Decyzją z [...] marca 2013 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości w pkt 1 powołał na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. T. L., w pkt 2 odmówił powołania na to stanowisko E. B., R. C., M. C., J. K., B. P., P. S., B. S., J. T., M. P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na uznaniowy charakter decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego. Podkreślił, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że wszyscy kandydaci spełniają wymagania formalne niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego, określone w art. 10 u.k.s.e. Powyższe organ ustalił na postawie złożonych przez kandydatów dokumentów, w tym: dyplomów, świadectw, zaświadczeń, oświadczeń i opinii, z których wynika, że najwyższą ocenę - bardzo dobrą i tytuł magistra prawa - uzyskał R. C., a ocenę bardzo dobrą i tytuł magistra administracji – E. B., natomiast ocenę dobrą i tytuł magistra prawa – T. L., P. S., B. S. i M. P.. Wyższe studia prawnicze ukończyła również J. T. z oceną końcową dostateczną plus, M. C. z oceną dostateczną i E. B. (brak danych odnośnie uzyskanej oceny końcowej). Wyższe studia administracyjne ukończyli również M. P. z oceną dobrą plus i J. K. z oceną dobrą, uzyskując tytuł magistra administracji i B. P. z oceną bardzo dobrą uzyskując tytuł licencjata. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, to jednak studia prawnicze w optymalnym stopniu przygotowują do zawodu komornika sądowego (zawodu prawniczego), ich program zawiera m.in. cale prawo cywilne i postępowanie cywilne - niezbędne w pracy komornika sądowego. Z egzaminu składanego po ukończeniu aplikacji komorniczej najwyższą możliwą - ocenę celującą - otrzymali T. L. i P. S., ocenę bardzo dobrą – E. B. i R. C., ocenę dobrą – J. K., J. T.i M. P., natomiast ocenę dostateczną – B. P. i B. S. M. C. po odbyciu aplikacji sądowej zdała egzamin sędziowski. W ocenie organu, zakresy merytoryczne aplikacji sądowej i komorniczej różnią się od siebie, bowiem każda z nich przygotowuje do objęcia różnych stanowisk. Jednakże, w opinii Ministra Sprawiedliwości, ukończenie aplikacji sądowej przez kandydata na komornika sądowego w żadnym wypadku nie przesądza o wyższości jego kwalifikacji w stosunku do kandydatów, którzy ukończyli kierunkową aplikację komorniczą a z egzaminu zawodowego uzyskali najwyższe możliwe do uzyskania oceny. Dokonując porównania doświadczenia zawodowego kandydatów organ stwierdził, iż najdłuższym okresem pracy w charakterze asesora komorniczego legitymuje się J. K., który pracuje na tym stanowisku od 7 lat. Uzyskał on jednakże z egzaminu komorniczego notę o dwa stopnie niższą od powołanego kandydata, który jest asesorem od 4 lat. Porównywalny do T. L. staż asesorski posiadają P. S. (4 lata) oraz B. P., B. S. i J. T. (5 lat i 2 miesiące) - kandydatki te legitymują się jednakże zdecydowanie niższymi od powołanego kandydata ocenami z egzaminu zawodowego. Najkrócej jako asesorzy komorniczy pracują E. B., R. C. i M. P., ich staż na tym stanowisku wynosi 3 lata. Natomiast M. C. nie posiada doświadczenia w pracy w kancelarii komorniczej. Organ podkreślił jednak, iż zgodnie z art. 10 ust. 4 u.k.s.e. będąc adwokatem, nie musi ona spełniać przesłanki w postaci co najmniej dwuletniego okresu pracy w charakterze asesora komorniczego, jednakże w kontekście interesu społecznego, który sprowadza się w tym przypadku do wyboru kandydata najlepiej, zarówno pod względem wiedzy teoretycznej, jak i umiejętności praktycznych, przygotowanego do pełnienia obowiązków komornika sądowego powyższa okoliczność nie może ujść uwadze organu. Organ nadmienił, iż niezależnie od uregulowań ustawowych, kandydatka, powołując się na doświadczenie zawodowe zdobyte w innych zawodach prawniczych, nie przedłożyła dokumentów wskazujących jakiego rodzaju sprawy prowadziła, czy i w jakich dziedzinach prawa się specjalizuje, wykonując zawód adwokata, a wcześniej radcy prawnego. Odnosząc się do załączonych do wniosków większości kandydatów dokumentów potwierdzających pełnienie krótkoterminowych obowiązków zastępcy komornika sądowego [J. K. (126 dni) - od [...] października 2012 r. jest zastępcą odwołanego komornika, T. L. (96 dni) - od [...] grudnia 2009 r. do [...] września 2010 r. był zastępcą zmarłego komornika, R. C. (93 dni), B. P. (124 dni), P. S.(76 dni) i J. T. (78 dni)] organ podkreślił, iż umiejętności praktyczne zdobyte przez kandydatów w trakcie pełnienia zastępstw potwierdzają, że kandydaci dysponują doświadczeniem pozwalającym na samodzielne wykonywanie funkcji komornika sądowego. Organ nadmienił, iż powierzenie asesorowi pełnienia funkcji zastępcy komornika w dużej mierze uwarunkowane jest względami niezależnymi od zainteresowanego. Jednak w sytuacji, gdy kandydaci w podobny sposób wypełniają inne przesłanki z art. 10 u.k.s.e., fakt samodzielnego prowadzenia kancelarii komorniczej przez T. L. miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia - w związku z oceną jego dotychczasowej praktyki zawodowej. Akceptując stanowisko Rady Izby Komorniczej w K., zawierające rekomendację dla T. L. organ podniósł, iż jest to kolejny, obok oceny celującej z egzaminu zawodowego, element stanu faktycznego przemawiający za powołaniem tego kandydata na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Reasumując organ wskazał, iż w porównaniu z R. C., E. B., którzy uzyskali wyższy wynik ze studiów, powołany kandydat legitymuje się wyższą oceną z egzaminu komorniczego oraz dłuższym stażem pracy w charakterze asesora komorniczego. Z kolei w porównaniu z J. K., który najdłużej pracuje na stanowisku asesora komorniczego, T. L. legitymuje się ukończeniem studiów prawniczych i wyższą oceną z egzaminu komorniczego. Natomiast w porównaniu z P. S., powołanego kandydata wyróżnia uzyskanie rekomendacji Rady Izby Komorniczej w K. i samodzielne prowadzenie kancelarii komorniczej jako zastępca zmarłego komornika. Pismem z [...] marca 2013 r. M. C. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] marca 2013 r. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez kwestionowanie norm zawartych w obowiązujących na dzień wydawania decyzji przepisach prawa, - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niedokonanie rozważań umożliwiających pełne odniesienie się do wydanej decyzji, która nie została zdaniem skarżącej uzasadniona w przekonujący sposób, - art. 10 u.k.s.e. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przypisaniu przesłankom "względnym" rangi nieprzewidzianej przez ustawodawcę oraz przyjęciu, wbrew wyrażonej expressis verbis w ust. 4 zasadzie zwolnienia z wymogów przewidzianych w ust. 1 pkt. 8 - 10 określonych osób, iż wykonywanie zawodu adwokata, nie oznacza legitymowania się uprawnieniami do pełnienia obowiązków komornika sądowego w stopniu co najmniej równym asesorom komorniczym posiadającym dwuletni staż pracy. Pismami: z [...] marca 2013 r. E. B., z [...] marca 2013 r. R. C., z [...] marca 2013 r. J. K., z [...] marca 2013 r. J. T., z [...] kwietnia 2013 r. P. S., z [...] kwietnia 2013 r. M. P. i z [...] kwietnia 2013 r. B. S. wycofali swoje wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego po odwołanym komorniku J. B. Pismem z [...] kwietnia 2013 r. Minister Sprawiedliwości zawiadomił strony postępowania o wniesionym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prosząc o ewentualne zajęcie stanowiska w terminie 7 dni od otrzymania pisma. W dniu [...] kwietnia 2013 r. do organu wpłynęło pismo T. L., w którym zgodził się z decyzją Ministra Sprawiedliwości. Stwierdził ponadto, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała na czym miałoby polegać złamanie przez organ obowiązujących przepisów oraz nie wyjaśniła który dowód został pominięty. Wnioskodawczyni B. P. nie wypowiedziała się w sprawie. Decyzją z [...] maja 2013 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości w pkt. 1 utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2013 r. w części dotyczącej powołania T. L. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku J. B. oraz odmowy powołania na ww. stanowisko M. C. i B. P., w pkt 2 uchylił ww. decyzję w części dotyczącej wniosku E. B., R. C., J. K., J. T., B. S., P. S. oraz M. P. i w tym zakresie umorzył postepowanie w pierwszej instancji. Odnosząc się do treści wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podkreślił, iż przy wydawaniu decyzji w sposób wyczerpujący i wszechstronny zbadano cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, czego wyrazem jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym to w sposób szczegółowy zaprezentowano informacje o spełnianiu przez kandydatów wymogów niezbędnych do wykonywania zawodu komornika sądowego. Wskazano posiadane przez nich wykształcenie, ukończone uczelnie i wynik uzyskany ze studiów, odbycie wymaganych przepisami aplikacji (komorniczej lub jak w przypadku skarżącej sędziowskiej). Wskazano uzyskane wyniki z egzaminów zawodowych i powołanie na stanowisko asesora komorniczego lub uzyskanie wpisu na listę radców prawnych czy też adwokatów. Szczegółowej analizie poddano doświadczenie zawodowe kandydatów oraz przedłożone przez nich opinie z miejsc pracy. Ponadto dokonano porównania kandydatów między sobą. Zebrany materiał dowodowy oceniono opierając się na przejrzystych kryteriach natomiast wybór T. L. uzasadniono w sposób wnikliwy i dokładny. Organ potwierdził, iż za wyborem powołanego kandydata przemawiały uzyskane oceny końcowe ze studiów prawniczych, ocena z egzaminu zawodowego oraz posiadane przez niego doświadczenie zawodowe. Wskazując na treść art. 12 ust. 1 u.k.s.e organ nadmienił, iż w interesie kandydata na stanowisko komornika sądowego jest przedstawienie wszystkich, z jego punktu widzenia istotnych dokumentów, dzięki którym organ będzie mógł wnikliwie ocenić m.in. doświadczenie zawodowe. W przypadku kandydata, który jest asesorem komorniczym istnieje ustawowy katalog jego uprawnień. Tak więc asesor komorniczy może być zastępcą komornika i w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 2 u.k.s.e., asesorowi komorniczemu pełniącemu funkcję zastępcy komornika przysługują prawa i obowiązki komornika (art. 26 ust. 2 i 3 u.k.s.e). Komornik może nadto zlecić asesorowi komorniczemu przeprowadzenie egzekucji w sprawach o świadczenie pieniężne oraz w sprawach o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, z wyłączeniem egzekucji z nieruchomości (art. 33 ust. 1 u.k.s.e). Komornik może także zlecić asesorowi komorniczemu dokonanie określonych czynności w innych sprawach (z włączeniami, o których mowa w art. 33 ust. 2 u.k.s.e). W przypadku M. C., która zgodnie z art. 10 ust. 4 u.k.s.e. będąc adwokatem, nie musi spełniać przesłanki w postaci co najmniej dwuletniego okresu pracy w charakterze asesora komorniczego, organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenił że posiada ona mniejsze doświadczenie w zakresie problematyki egzekucyjnej niż T. L., bowiem nie wskazała jakimi sprawami w swojej praktyce się zajmowała, jaka była ilość spraw które prowadziła, czy też ile z nich zostało skierowane do postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił ponadto, że zakresy szkolenia w ramach aplikacji sądowej i komorniczej różnią się od siebie, bowiem każda z nich przygotowuje do objęcia różnych stanowisk. Ukończenie aplikacji sądowej przez kandydata na komornika sądowego w żadnym wypadku a priori nie przesądza o wyższości jego kwalifikacji w stosunku do kandydatów, którzy ukończyli kierunkową aplikację komorniczą, a z egzaminu zawodowego uzyskali najwyższe możliwe do uzyskania oceny W ocenie organu, spośród zgłoszonych kandydatów, T. L. posiada przygotowanie zarówno merytoryczne, jak i praktyczne do pełnienia funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., jak również daje on najlepszą spośród wszystkich kandydatów rękojmię należytego wykonywania obowiązków komornika sądowego. Organ dodał, iż opinie samorządu komorniczego nie mają dla niego charakteru wiążącego, niemniej podlegają ocenie tak jak pozostałe dowody w sprawie. W skardze na decyzję z [...] maja 2013 r., zawierającej w dużej mierze obszerne wywody doktrynalne, skarżąca wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy powołanie T. L. na stanowisko komornika sądowego po odwołanym komorniku J. B. zarzuciła organowi: 1. naruszenie przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez kwestionowanie norm zawartych w przepisach prawa obowiązujących na dzień wydawania decyzji, co stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady praworządności, gdyż postępowanie administracyjne nie odpowiadało wymogom praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, jak również nierozpatrzenie stanu faktycznego w świetle wszystkich obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niedokonanie rozważań umożliwiających pełne odniesienie się do wydanej decyzji, która nie została uzasadniona w sposób mogący przekonać, że optymalny interes społeczny i słuszny interes stron przemawia za niepowoływaniem na stanowisko komornika sądowego skarżącej jako kandydata o najwyższych kwalifikacjach i najdłuższym stażu pracy w zawodzie prawniczym, 2. naruszenie przepisów art. 10 u.k.s.e. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przypisaniu przesłankom względnym rangi nieprzewidzianej przez ustawodawcę oraz przyjęciu, wbrew wyrażonej expressis verbis w ust. 4 zasadzie zwolnienia z wymogów przewidzianych w ust. 1 pkt 8-10 określonych osób, iż wykonywanie zawodu adwokata, nie oznacza legitymowania się uprawnieniami do pełnienia obowiązków komornika sądowego w stopniu co najmniej równym asesorom komorniczym posiadającym dwuletni staż pracy i nie uzasadnia powołania skarżącego jako jedynego kandydata o tak wysokich kwalifikacjach, po zdanym egzaminie sędziowskim i najdłużej wykonującego zawód prawniczy, na stanowisko komornika sądowego, zarówno ze względu na optymalny interes społeczny, jak i słuszny interes stron. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] marca 2013 r. w części dotyczącej powołania T. L. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku J. B. oraz odmowy powołania na ww. stanowisko M. C. i B. P. Zastosowanie w sprawie art. 62 k.p.a., czyli połączenie do wspólnego rozpoznania wniosków kandydatów zgłoszonych w związku z obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2012 r., skutkowało tym, że uwzględnienie przez organ jednego z nich i powołanie na stanowisko komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w S. T. L., spowodowało równoczesną odmowę powołania na ww. stanowisko skarżącej M. C. oraz drugiego uczestnika postępowania B. P. Mając na względzie prezentowe powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko podkreślić należy, iż: "sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego pozostałych zainteresowanych" (NSA [w:] wyrok NSA z 20 września 2006 r., II GSK 81/06, LEX nr 272189). Kontrola ta dotyczy w szczególności przestrzegania przez organ ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych m.in. w art. 6, 7, 8 k.p.a., zbadania w oparciu o art. 77 § 1 k.p.a., czy podejmując decyzję organ dysponował dowodami uzasadniającymi dokonany przez siebie wybór i czy dokonał – w myśl art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. – wyczerpującej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla tego wyboru oraz uzasadnił go na zasadach określonych w art. 107 § 3 k.p.a., przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Decyzje w sprawie powołania komornika sądowego są decyzjami podejmowanymi w sferze uznania administracyjnego. Świadczy o tym brzmienie przepisów art. 10 u.k.s.e., stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, który w ust. 1 stanowi, że "na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która (...)", a następnie wymienia w punktach 1-11 warunki formalne powołania oraz art. 11 ust. 1 u.k.s.e., zgodnie z którym komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Uznanie administracyjne definiowane jest jako przyznanie organowi, w określonym stanie faktycznym, pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór jednego z prawnie dopuszczanych wariantów rozstrzygnięcia – takiego, który organ uważa za najwłaściwszy. Jednak wybór ten musi być realizowany zgodnie z zasadami państwa prawa wyrażonymi w Konstytucji oraz w ogólnych zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego. Niezależnie bowiem od wzmiankowanej reguły wyboru rozstrzygnięcia, której podlegają decyzje uznaniowe, pozostają one decyzjami administracyjnymi, do wydania których zasady te mają pełne zastosowanie. W szczególności, w myśl tych zasad organ obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić, dlaczego uczynił ze swego uprawnienia, mającego źródło w przepisach prawa materialnego, taki a nie inny użytek. Zwłaszcza w sytuacji, gdy o jedno stanowisko ubiega się kilku kandydatów, spełniających formalne i merytoryczne kryteria powołania, organ winien wykonać ten obowiązek w sposób szczególnie dokładny i czytelny, tak żeby uniknąć zarzutu dowolności działania. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny w wypadku stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił dostatecznie swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe. W ocenie Sądu takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na udział wielu stron ubiegających się o powołanie w jednym rewirze komorniczym, ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania powierzonej funkcji. Zgodnie z art. 10 u.k.s.e. na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie; 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych; 3) posiada nieposzlakowaną opinię; 4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; 7) posiada zdolność psychiczną i fizyczną pozwalającą na pełnienie obowiązków komornika, którą ustala lekarz medycyny pracy; 8) odbyła aplikację komorniczą; 9) złożyła egzamin komorniczy; 10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata; 11) ukończyła 26 lat. Z wymogu odbycia aplikacji komorniczej, złożenia egzaminu komorniczego oraz obowiązku zatrudnienia w charakterze asesora komorniczego przez co najmniej 2 lata ustawodawca zwolnił sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, radców lub starszych radców Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz osoby posiadające stopień doktora nauk prawnych (art. 10 ust. 4 u.k.s.e.). Powyższe miało miejsce z przypadku skarżącej. Jak wynika z akt sprawy M. C. w 1997 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] w L. wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym, uzyskując tytuł magistra. Po odbyciu aplikacji sądowej, w 2000 r. zdała egzamin sędziowski. Od [...] lipca 2000 r. do [...] listopada 2007 r. była zatrudniona w Sądzie Rejonowym w K. na stanowisku referendarza sądowego. Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2007 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych została wpisana na listę radców prawnych w W. Następnie uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] stycznia 2009 r. została wpisana na listę adwokatów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.k.s.e. do wniosku o powołanie na stanowisko komornika zainteresowany załącza po dwa odpisy wniosku, życiorysu i dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 u.k.s.e, zaświadczenie o niekaralności oraz oświadczenie, że nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Może przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia. Analizując normy art. 10 i 12 u.k.s.e. pod kątem wyłącznie formalnych wymogów, jakie spełniać musi kandydat na komornika, z przepisów tych wynika, że formalnemu badaniu, czy zostały złożone podlegać mogą: dwa odpisy wniosku, życiorys, zaświadczenie o niekaralności, oświadczenie, że nie jest przeciwko zainteresowanemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, czy oświadczenie, o którym mowa w ust. 2. Natomiast na potwierdzenie spełnienia wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 u.k.s.e. ustawodawca pozwala przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia. Spełnienie pozostałych wymogów, wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 u.k.s.e., podlega ocenie na podstawie złożonych opinii, świadectw i zaświadczeń, czyli ocenie formalno-materialnej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy poza sporem pozostaje okoliczność, iż wszyscy kandydaci ubiegający się o stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. spełniali wymagania formalne określone w art. 10 u.k.s.e. Jak już wcześniej wskazano, podejmowana w trybie art. 11 u.k.s.e. decyzja w sprawie wyboru kandydata na stanowisko komornika sądowego, gdzie przesłanki wyboru określa enumeratywnie art. 10 u.k.s.e., traktując je jako równorzędne, ma charakter decyzji wydawanej w granicach uznania administracyjnego, gdyż ocena wagi i znaczenia tych przesłanek, a także właściwe uzasadnienie wyboru kandydata należy do Ministra Sprawiedliwości. Zadaniem organu było zatem, przy uwzględnieniu optymalnego interesu społecznego oraz słusznego interesu stron wyłonienie kandydata posiadającego najlepsze kwalifikacje do pełnienia ww. funkcji. Kandydatem takim, w ocenie organu, był T. L. Uzasadniając swój wybór organ dokonał obszernej analizy porównawczej kandydatów w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację, w tym: dyplomy, świadectwa, zaświadczenia, opinie i oświadczenia, czego wyraz dał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kiedy to reasumując stwierdził, iż: "najlepszym kandydatem na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w S. jest T. L. Kandydat ten ukończył studia prawnicze (w przeciwieństwie do B. P.) i uzyskał wyższą ocenę końcową ze studiów niż skarżąca M. C. Uzyskał również najwyższą możliwą ocenę z egzaminu zawodowego. T L wyróżnia także uzyskanie rekomendacji Rady Izby Komorniczej w K i samodzielne prowadzenie kancelarii komorniczej jako zastępca zmarłego komornika. Okoliczności te dają podstawę do uznania, iż w przedmiotowym postępowaniu T L jest lepszym niż pozostali kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S". Odnosząc się do opinii Rady Izby Komorniczej w W, organ wskazał – w ocenie Sądu słusznie - że wprawdzie opinia samorządu komorniczego nie ma charakteru wiążącego i podlega ocenie tak jak pozostałe dowody w sprawie, jednakże w kontekście dobrych wyników ze studiów i egzaminu zawodowego, najdłuższego doświadczenia zawodowego w dziedzinie egzekucji sądowej, przemawiała ona, względem innych kandydatów, na korzyść T L. Jednocześnie organ podkreślił – w ocenie Sądu również zasadnie – że żadna z przesłanek określonych w art. 10 u.k.s.e. nie odgrywa decydującej roli przy ocenie kandydatów na stanowisko komornika sądowego. Zdaniem organu, które Sąd podziela, ani ocena ze studiów, ani z egzaminu komorniczego, ani staż pracy nie są samodzielnym elementem przesądzającym o powołaniu danego kandydata. W interesie społecznym leży bowiem by komornikiem została osoba nie tylko dobrze przygotowana teoretycznie do pełnienia funkcji komornika ale również posiadająca wiedzę praktyczną oraz odpowiednie cechy charakteru pożądane w przypadku osoby zaufania publicznego. Analizując przesłanki art. 10 u.k.s.e. podkreślić należy, iż w pkt 10 ustawodawca zastrzegł dla kandydata na stanowisko komornika wymóg 2 lat pracy na stanowisku asesora komorniczego. Słusznie zatem zauważa organ, iż w przypadku osób ustawowo zwolnionych z tego wymogu nie zachodzi okoliczność zwolnienia organu z obowiązku zbadania doświadczenia zawodowego osób objętych zwolnieniem. W interesie społecznym jest, by najważniejszym kryterium gwarantującym - przy wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego - prawidłowe wykonywanie obowiązków było jego doświadczenie zawodowe, poparte gruntowną wiedzą praktyczną i teoretyczną (tak WSA w Warszawie w wyroku z 7 maja 2010 r. Lex 675885). Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż w przypadku kandydata, który jest asesorem komorniczym istnieje ustawowy katalog uprawnień, określający zakres podejmowanych przez asesora czynności, istotnych z punktu widzenia oceny przygotowania praktycznego do pełnienia funkcji komornika sądowego. W interesie kandydata na stanowisko komornika zwolnionego z wymogu 2 lat pracy w charakterze asesora komorniczego jest zatem przedstawienie wszelkich, w jego ocenie istotnych dokumentów umożliwiających organowi wnikliwą ocenę jego doświadczenia zawodowego. W przypadku skarżącej, która jak już wyżej wskazano będąc adwokatem, zwolniona jest z wymogu spełnienia przesłanki w postaci dwuletniego okresu pracy w charakterze asesora komorniczego, organ na podstawie przedstawionych przez kandydatkę dokumentów ocenił, że posiada ona mniejsze doświadczenie w zakresie problematyki egzekucyjnej niż T L. W ocenie organu skarżąca nie wskazała, jakimi sprawami zajmowała się w swojej dotychczasowej praktyce zawodowej, jaka była ich ilość oraz ile z nich zostało skierowanych do postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, iż: "w demokratycznym państwie prawa proces stanowienia i stosowania prawa powszechnie obowiązującego nie może być pułapką dla obywatela, który musi móc ułożyć swoje sprawy ufając, iż nie narazi go to na niekorzystne skutki prawne, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, gdyż będąc jedynym kandydatem o tak wysokich kwalifikacjach skarżący mógł przewidywać, że zostanie powołany na stanowisko komornika sądowego i pod taką decyzję układał swoje życie zawodowe" Sąd potwierdza, iż odbycie aplikacji sądowej i zdanie egzaminu końcowego przygotowuje i weryfikuje przydatność konkretnych osób do podjęcia wysoce odpowiedzialnej funkcji sędziego. Okoliczność ta nie może jednak przesądzać o konieczności automatycznego powołania osoby legitymującej się zdanym egzaminem sędziowskim na stanowisko komornika sądowego bez analizy przesłanek enumeratywnie wymienionych w pkt. 10 u.k.s.e., w szczególności, gdy osoba ta decyduje się przystąpić do konkursu na stanowisko komornika sądowego, którego istotą jest wyłonienie, w procesie ściśle określonej procedury naboru, kandydata najlepiej przygotowanego do pełnienia ww. funkcji. W tym miejscu podkreślić należy, iż ustawa o komornika sądowych i egzekucji, stanowiąca postawę zaskarżonej decyzji, nie przewiduje instytucji "wpisu na listę" tożsamej z przewidzianą w ustawie z 6 lipca 1982 r. – o radcach prawych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65) oraz ustawie z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżąca legitymując się zdanym egzaminem sędziowskim oraz odpowiednią praktyką zawodową skorzystała z ustawowo regulowanej możliwości przejścia pomiędzy zawodami prawniczymi, o czym świadczy uchwała Rady Okręgowej Izby radców Prawnych w W. z [...] listopada 2007 r. Nr [...] oraz uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] stycznia 2009 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd nie stwierdził aby działania organu podejmowane w ramach postępowania wskazywały na deprecjonowanie skarżącej, jako przedstawiciela wolnego zawodu prawniczego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ prawidłowo, w sposób zrozumiały przedstawił swój tok rozumowania i określił kryteria dokonanego wyboru. W związku z tym podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia. Minister Sprawiedliwości, działając w ramach uznania administracyjnego, miał prawo wybrać spośród kandydatów spełniających wymogi formalne niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego osobę, która w jego opinii daje najpełniejszą gwarancję należytego wykonywania obowiązków komornika. Dokonując wyboru T. L. organ prawidłowo uzasadnił swój wybór i wskazał, które przesłanki uwzględnił przy podejmowaniu decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzja została wydana zgodnie z prawem, bez cech dowolności oraz bez przekroczenia granic uznania administracyjnego. Subiektywne poczucie skarżącej o pokrzywdzeniu wydaną decyzją Ministra Sprawiedliwości nie daje podstaw do twierdzenia, że jest ona niezgodna z prawem. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło