VI SA/Wa 2022/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. Spółka Jawna [...] w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 11 ust. 3, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.2. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. sp. j. z siedzibą w P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 (pięćset) złotych utrzymał w całości zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wypisu z licencji przewozowej. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu o nr rej. [...], w dniu [...] września 2004 r., w miejscowości I. Podczas kontroli drogowej kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, wystawione na P. sp. j. [...]. Jednakże po analizie dokumentu przewozowego oraz protokołu przesłuchania świadka pana J. T., stwierdzono, że przewożone rzeczy nie były własnością przedsiębiorcy, a więc nie został spełniony warunek zawarty w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W trakcie kontroli drogowej przedsiębiorstwo P. sp. j. wykonywało bowiem przewóz towaru należącego do P. sp. z o.o. dla E. S.A. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego tożsamość wspólników spółki jawnej ze wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie może powodować zmiany charakteru wykonywanego przewozu, bowiem w świetle uregulowań kodeksu spółek handlowych każda spółka jest podmiotem samodzielnie funkcjonującym w obrocie prawnym, podobnie jak osoba wspólnika jest odrębnym podmiotem względem samej spółki. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 6 września 2003 r. o transporcie drogowym podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Powyższe uprawnienie udzielane jest na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. W myśl art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z licencji. Stosownie do art. 87 ust. 3 w/w ustawy przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis: - lp. 1.1.2 załącznika do ustawy, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 zł wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżące P. sp. j. z siedzibą w P. (dalej skarżąca) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarzuciła jej naruszenie art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 87 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącej organ bezzasadnie wywodzi, iż konsekwencje nieposiadania przy sobie przez kierowcę wypisu z licencji, ponosić ma przedsiębiorca. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca posiada licencję na wykonywanie ważnego międzynarodowego transportu drogowego rzeczy – posiada zatem uprawnienia do wykonywania powyżej określonego transportu, także na potrzeby własne. W konsekwencji skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu jakoby to przedsiębiorca powinien być ukarany za zaniechanie kierowcy. Z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż obowiązanym do posiadania dokumentów przy sobie i ich okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli drogowej jest kierowca pojazdu samochodowego. Ust. 4 tegoż przepisu czyni przedsiębiorcę odpowiedzialnym jedynie za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Skarżąca natomiast swój obowiązek wypełniła – wyposażyła kierowcę w odpowiednie wypisy. Jeżeli zatem kierowca nie posiadał tych dokumentów przy sobie – to skarżąca nie może ponosić tego konsekwencji w świetle w/w przepisów prawa. Nadto skarżąca podkreśliła, iż w prawie polskim podstawową przesłanką pociągnięcia do odpowiedzialności karnej jest ustalenie winy. Skarżąca natomiast nie ma swej winy w tym, iż kierowca nie miał przy sobie wypisu. Podtrzymała także zarzut, iż wykonywał transport na własne potrzeby, o których mowa w art. 4 ust. 4 o transporcie drogowym: wspólnicy spółki jawnej "P." i udziałowcy spółki z o.o. "P." są tożsami. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje: Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obwiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego. Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność administracyjną z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i przepisów w niej wskazanych. W ocenie Sądu zasadnie organy I oraz II instancji uznały, iż odpowiedzialność tę ponosi przewoźnik a nie kierowca. Artykuł 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowi, iż karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych ustaw i umów międzynarodowych wiążących Polskę. Sankcje stosownie do unormowania zawartego w art. 93 ust. 1 w/w ustawy odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i prowadzenie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. W art. 5 ust. 3 pkt 1-5 wskazano wymogi, które musi spełniać przedsiębiorca aby otrzymać licencję. Oprócz dobrej reputacji, przedsiębiorca powinien legitymować się certyfikatem kompetencji zawodowych przez przynajmniej jedną z osób zarządzających przedsiębiorstwem, posiadać sytuację finansową zapewniającą podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdzonej dostępnymi środkami finansowymi, majątkiem lub ostatnim bilansem rocznym przedsiębiorstwa w określonej ustawą wysokości; przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz muszą spełniać wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku; posiadanie tytułu prawnego do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi – z podmiotowego punktu widzenia – przedsiębiorca i jego organy. To na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności ze ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Konsekwencją tych wymogów jest art. 15 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym przewidziano obligatoryjne cofnięcie licencji w razie nie spełnienia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, czy rażącego naruszenia warunków określonych w licencji lub innych warunków wykonywania działalności objętej licencją określonych przepisami prawa. Reasumując – w ocenie Sądu – organy prawidłowo ustaliły, iż odpowiedzialnym za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji jest skarżąca spółka jako przedsiębiorca wykonujący ten transport. Oceny tej nie może zmienić unormowanie zawarte w art. 87 ust. 3 w/w ustawy, albowiem odpowiedzialność przewidziana w tym przepisie nie wyłącza odpowiedzialności wynikającej ze wskazanych powyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do przepisu art. 87 ust. 1 w/w ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazać do kontroli, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji. Naruszenie tego obowiązku podlega karze pieniężnej nakładanej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy (art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). I wbrew twierdzeniom skargi odpowiedzialność ta, o której mowa w powyższych przepisach ma charakter obiektywny, nie jest więc uwarunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie administracyjnym nakładającym karę pieniężną nie ciąży zatem obowiązek wykazania czy i kto ponosi winę za nieokazanie podczas kontroli wypisu z licencji. Odnosząc się do zarzutu, iż w trakcie kontroli wykonywany był przewóz na potrzeby własne a nie transport drogowy stwierdzić zdaniem Sądu należy, iż także w tym zakresie ustalenia poczynione przez organy były prawidłowe. Aby przejazd pojazdu po drogach publicznych można było zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne, oprócz spełnienia innych warunków, w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego, rzeczy przewożone muszą być własnością przedsiębiorcy lub też zostały one przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione (art. 4 ust. 4 pkt c ustawy o transporcie drogowym). W chwili kontroli, co jest w sprawie niesporne, przewożone były rzeczy stanowiące własność P. sp. z o.o. z siedzibą w P. Nie stanowiły one zatem własności przedsiębiorcy wykonującego przewóz lecz innego podmiotu gospodarczego i tożsamość wspólników w obu spółkach nie zmienia tego, iż spółka jawna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością są odrębnymi podmiotami prawa. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.