VI SA/Wa 2023/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji pracownika ochrony fizycznej. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy . Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lipca 2007 r. cofającą G. J. licencję pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego G. M. Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2008 r. Sąd przekazał akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sprawy razem z kopią pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 10 listopada 2008 r. z informacją o wypowiedzeniu pełnomocnictwa oraz pismem skarżącego z dnia 10 grudnia 2008 r. zawierającym wniosek o wyznaczenie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył w dniu 3 lutego 2009 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu podał, że pracuje poza miejscem zamieszkania, co zwiększa jego koszty utrzymania. Wskazał, że miesięczny koszt mieszkania z opłatami to ok. 1100 zł, a pozostałe 800 zł przeznacza na jedzenie, środki higieny, odzież oraz pomoc rodzicom , którzy są emerytami. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika, że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2117,31 zł netto miesięcznie (zaświadczenie pracodawcy, k. 73). W 2008 r. wnioskodawca osiągnął z tego tytułu dochód w wysokości 36 788,59 zł ([...]) Jego dochód stanowi również wykonywanie prac zleconych, które w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 28 lutego 2009 r. wyniosło (średnio) 1 345,67 zł netto (k.74), natomiast w 2008 r. dochód skarżącego z tego tytułu wyniósł 23 510,40 zł (k.76). Ponadto skarżący złożył oświadczenie, iż w związku z pomocą dla rodziców, pobierających emerytury, ponosi wydatki rzędu 500 zł miesięcznie (k.77). Skarżący podał również, że użytkuje mieszkanie na podstawie ustnej umowy użyczenia. Koszty eksploatacji tego mieszkania wynoszą 700 zł miesięcznie, co znajduje potwierdzenie w nadesłanych wyciągach z posiadanych rachunków bankowych. Skarżący ponadto ponosi wydatki związane z opłatami za telefon komórkowy w wysokości 240 zł miesięcznie oraz za Internet (55 zł miesięcznie), co także znalazło potwierdzenie w nadesłanych wyciągach z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie skarżący wskazał, że wysokość miesięcznych obciążeń o charakterze finansowym, jakie na nim ciążą nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla jego utrzymania i swojej rodziny. Zdaniem skarżącego nikt nie zakłada, że zaistnieją w przyszłości okoliczności wymagające podjęcie działań przed sądem i nie tworzy na takie okoliczności specjalnych rezerw finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek, co oznacza, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 160/08, LEX nr 479093) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić niezasadność wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia – w wysokości 2117, 31 zł oraz z tytułu umów zlecenia – w kwocie 1 345,67 zł. Osiągane przez niego dochody miesięczne nie uzasadniają przyznania skarżącemu prawa pomocy. Jak podkreślono powyżej, opisana instytucja ma charakter wyjątkowy i może być przyznana wyłącznie w sytuacjach, gdy strona wykaże brak środków na pokrycie kosztów sądowych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Skarżący niezasadnie wskazał, że nikt nie zakłada zaistnienia sytuacji, w której konieczne będzie działań przed sądem. Należy bowiem zauważyć, iż obecnie sprawa znajduje się na etapie postępowania międzyinstancyjnego, wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrok ten został wydany w dniu 24 stycznia 2008 r. Jak wynika z zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego w roku wydania wyroku osiągnął on dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 36 788,59 zł, natomiast z tytułu umów zlecenia w kwocie 23 510,40 zł. Biorąc pod uwagę powyższe kwoty oraz wysokość osiąganych obecnie dochodów należy stwierdzić niezasadność jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Występując na drogę sądową skarżący winien liczyć się ze związanymi z tym wydatkami i zgromadzić w tym celu stosowne środki. Brak też podstaw do przyjęcia, że konieczność uregulowania innych, nawet wymagalnych zobowiązań własnych bądź ponoszenia innych wydatków ma priorytet przed obowiązkiem uiszczenia ewentualnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a.