VI SA/Wa 2033/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-10

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Marcinkowska, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, w tym brak odpowiedniego tachografu, nieuiszczenie opłaty drogowej i nieokazanie wykresówek, jest zgodna z prawem, jeśli przedsiębiorca podnosi argumenty o omyłkach i niedoświadczeniu kierowców oraz natychmiastowym usunięciu nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne. Stwierdzono, że tachograf nie spełniał wymogów dla dwuosobowej załogi, karta opłaty drogowej była niewłaściwie wypełniona (brak numeru rejestracyjnego), a kierowcy nie okazali wymaganych wykresówek ani zaświadczeń. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie zależy od winy, a natychmiastowe usunięcie nieprawidłowości po kontroli nie zwalnia z obowiązku nałożenia kary.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca P. S.A. złożył skargę na decyzję nakładającą kary pieniężne za naruszenia stwierdzone podczas kontroli międzynarodowego przewozu drogowego. Stwierdzono m.in. brak tachografu przystosowanego do rejestracji dwóch kierowców, nieuiszczenie opłaty drogowej (niewłaściwie wypełniona karta) oraz nieokazanie wymaganych wykresówek za poprzednie dni. Skarżący argumentował, że uchybienia były wynikiem omyłek i niedoświadczenia, a nieprawidłowości zostały niezwłocznie usunięte.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Asesor WSA Ewa Marcinkowska(spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę P. S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 5.800 zł. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej Spółki, którym wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Samochodem tym jechała dwuosobowa załoga kierowców – P. S. i P. W. W czasie kontroli inspektorzy stwierdzili, że tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe nie jest przystosowany do jednoczesnego rejestrowania okresów jazdy dwóch kierowców , a na okazanej dobowej karcie opłaty drogowej nie ma wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu. Ponadto kierowcy okazali do kontroli tylko wykresówki za bieżący dzień. Nie okazali natomiast wykresówek lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] stycznia 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia tj. [...] grudnia 2004 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzona kontrolą. W piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżąca poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że kontrolowany pojazd zostanie wyposażony w tachograf przystosowany do rejestracji okresów pracy dwóch kierowców (na potwierdzenie załączono kopię zamówienia na tachograf). Jednocześnie wyjaśniono, że pojazd ten był dzień wcześniej naprawiany, a w okresie od [...] grudnia 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. stał w warsztacie i nie był używany. Ponadto godziny pracy kierowców są weryfikowane w Spółce według kart pracy, a prowadzący pojazd w czasie kontroli kierowca P. W. do [...] stycznia 2005 r. nie wykonywał pracy, był to jego pierwszy kurs w tym roku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 5800 zł, w tym (karę 2000 zł – za posługiwanie się przyrządem nie odpowiadającym przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, karę 3000 zł – za nie uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę 800 zł – za nieokazanie przez kierowców wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach [...] grudnia 2004 r. i [...] stycznia 2005 r.). Skarżąca Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu podniesiono, że kierowcy okazali w czasie kontroli dobową kartę opłaty drogowej, a więc nie można przyjąć, że przejazd był wykonywany bez uiszczenia opłaty drogowej. Mimo, że w karcie nie był wpisany numer rejestracyjny pojazdu to karta ta nie mogła być jednak ponownie użyta. Dokument potwierdzający uiszczenie opłaty został bowiem wypełniony innymi cechami, co w sposób jednoznaczny potwierdza, że numer rejestracyjny nie został wpisany tylko przez omyłkę. Ponadto po kontroli skarżąca Spółka niezwłocznie zamontowała w kontrolowanym pojeździe nowy tachograf mimo, że poprzedni tachograf spełniał przepisowe wymogi, gdyż żadna wcześniejsza kontrola nie zakwestionowała jego prawidłowości. Natomiast kierowcy P. S. i P. W. w okresie od [...] grudnia 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. nie wykonywali na rzecz skarżącej żadnych czynności, a w szczególności nie prowadzili pojazdów. Zarzucono w związku z tym, że organ I instancji rozpoznając sprawę naruszył art. 6, art. 7 oraz art. 77 kpa. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe nie spełniał wymogów określonych w załączniku 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, gdyż nie był przystosowany do rejestracji okresów dwóch kierowców. Okazana do kontroli karta opłaty drogowej nie mogła natomiast, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej, z uwagi na brak wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu. Zgodnie z kolei z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowcy zobowiązani są okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowali pojazdem. Kierowcy kontrolowanego pojazdu P. S. i P. W. okazali do kontroli tylko wykresówki za dzień [...] stycznia 2005 r., nie okazali natomiast wykresówek za dni [...] grudnia 2004 r. oraz [...] stycznia 2005 r. Jeżeli w tych dniach nie prowadzili pojazdów, to powinni mieć wystawione przez stronę skarżąca zaświadczenia potwierdzające ten fakt. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie powtarzając argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W konkluzji skargi podkreślono, że stwierdzone w czasie kontroli uchybienia były wynikiem oczywistych omyłek i niedoświadczenia kierowców oraz osób odpowiedzialnych za konwojowanie zwierząt i nadzór nad pojazdami. Trwałe nieprawidłowości w postaci braku odpowiedniego tachografu zostały jednak przez skarżącą niezwłocznie usunięte, a załogę transportową dodatkowo przeszkolono. W ocenie skarżącej jej postawa zasługuje więc na odstąpienie od nałożenia kary . Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez P. S.A. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., włączyła do naszego systemu prawnego przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. W Załączniku I do tego rozporządzenia jest określone, że jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, wówczas urządzenie rejestrujące jest w stanie rejestrować jednocześnie a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach dane dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy. W pojeździe, który został zatrzymany do kontroli w dniu [...] stycznia 2005 r., a w którym jechała dwuosobowa załoga kierowców, tachograf był przystosowany do rejestrowania okresów tylko jednego kierowcy. Nie można było na nim rejestrować jednocześnie i oddzielnie zapisów na dwóch wykresówkach. Tachograf ten nie spełniał więc wymogów określonych w Załączniku I do Rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. i w związku z tym organ zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną 2 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Okoliczność, że skarżąca Spółka po kontroli zamontowała w pojeździe prawidłowy tachograf nie mogła być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe, w momencie dokonywania kontroli, prawidłowego przyrządu kontrolnego. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia, zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Jest faktem bezspornym w tej sprawie, że kierowcy kontrolowanego pojazdu P. S. i P. W. okazali do kontroli tylko wykresówki za dzień [...] stycznia 2005 r., nie okazali natomiast wykresówek za [...] stycznia 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia tj. [...] grudnia 2004 r., nie okazali też zaświadczeń wskazujących przyczynę nieposiadania wykresówek za te dni. Jeżeli kierowcy nie posiadali wykresówek z dni poprzedzających, gdyż nie prowadzili w tych dniach pojazdów, to powinni w momencie kontroli legitymować się stosownymi zaświadczeniami wystawionymi przez skarżąca Spółkę wskazującymi przyczynę ich braku. Z uwagi na to, że kontrolowanym pojazdem jechała dwuosobowa załoga kierowców więc każdy z nich powinien mieć przy sobie i okazać na żądanie kontrolujących odpowiednią ilość wykresówek lub zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Organ prawidłowo nałożył więc z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 800 zł zgodnie z lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej przewiduje karę pieniężną w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę. Zgodnie z kolei z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W ust. 7 art. 42 tej ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r .w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 poz. 1684 z późn. zm.). Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 rozporządzenia – kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. organ administracji prawidłowo przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona. Dowodem uiszczenia opłaty drogowej nie jest karta opłaty drogowej, która nie została wypełniona w sposób właściwy pozwalający na jej identyfikowanie z określonym pojazdem. Sam fakt zakupu karty nie jest bowiem równoznaczny z uiszczeniem opłaty drogowej. Uznanie za dowód uiszczenia opłaty drogowej karty drogowej na której nie ma wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu pozwalałoby na wykorzystywanie tej samej karty opłaty drogowej do wykonywania transportu także innymi pojazdami (w okresie objętym ważnością tej karty). W trakcie dokonanej kontroli w dniu [...] stycznia 2005 r. kierowcy zatrudnieni przez skarżącą Spółkę nie legitymowali się dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez nich karta opłaty dobowej, na której nie było wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu, nie mogła stanowić, w myśl § 5 ust. 6 cyt. wyż. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł na podstawie 1p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, a podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą nie może powoływać się na nieznajomość przepisów, jako okoliczność zwalniającą go od tej odpowiedzialności. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło