VI SA/Wa 2033/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skala działalności i niewielki dochód z niej nie wyłączają możliwości przyznania prawa pomocy, gdyż kluczowa jest sytuacja materialna strony, a prawo pomocy jest związane z realizacją prawa do sądu.
Stan faktyczny
Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a jego dochody wraz z dochodami żony są niewielkie. Posiadają również nieruchomości przeznaczone do sprzedaży. Skarżący zaznaczył, że środki przeznacza na leki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego Z. P. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego rzecznika patentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego postanawia: 1. zwolnić skarżącego Z. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego Z. P. rzecznika patentowego. Z. P. (dalej też jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku 2015 jego dochód z tego tytułu sięgnął kwoty 17 179 złotych (przy przychodach na poziomie 140 118 złotych). Do miesiąca września 2016 roku dochód brutto skarżącego wyniósł 7 518 złotych (przy przychodzie na poziomie 104 513 złotych). Na rzecz skarżącego zasądzono także od S. P. rentę alimentacyjną w wysokości 100 złotych miesięcznie. Skarżący wraz z żoną są właścicielami domu z 1982 roku oraz nieruchomości z przełomu XIX i XX wieku, w stanie znacznego zniszczenia, wystawionych do sprzedaży. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1506 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że niewielkie środki, jakie pozostają do dyspozycji jego i żony, starają się oni przeznaczyć na leki. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie łącznie dochód netto skarżącego i jego żony oscyluje wokół kwoty dwóch tysięcy złotych. Uwzględniając zwykłe wydatki na bieżące funkcjonowanie skarżącego i jego żony, w tym zaznaczoną przez skarżącego konieczność zakupu leków, uznać należy, iż dochód skarżącego i jego żony nie pozwala im na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący co prawda prowadzi działalność gospodarczą, jednakże zarówno jej skala, jak i finalnie uzyskiwany niewielki dochód z tego tytułu, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie wyłączają możliwości przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, przyznając prawo pomocy osobie prowadzącej działalność gospodarczą, z woli ustawodawcy jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego. Prawo pomocy wiąże się bowiem ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13). Zatem, mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło