VI SA/Wa 2036/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-21
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec podmiotu, który utracił byt prawny w wyniku połączenia spółek, jest nieważna z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że została ona wydana wobec podmiotu, który nie istniał w obrocie prawnym w momencie jej wydania. Skierowanie decyzji do nieistniejącego podmiotu stanowi kwalifikowaną wadę prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., skutkującą nieważnością decyzji z mocą wsteczną.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca spółka zarzuciła m.in. naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez wydanie decyzji wobec podmiotu, który nie istniał w momencie jej wydania z powodu połączenia spółek. SKO, po zapoznaniu się z KRS, samo wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż adresowało ją do podmiotu wykreślonego z rejestru.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 2120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 2120 (słownie: dwa tysiące sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] maja 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ", "Kolegium") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.), utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2019 r. w przedmiocie wymierzenia Stronom kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
W przedmiotowej sprawie Prezydenta [...] decyzją z [...] października 2019 r., wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 K.p.a., art. 20 pkt. 8, art. 40 ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm., dalej: "u.d.p."), na podstawie uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz na podstawie uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 ze zm.), wymierzył karę pieniężną w wysokości 7 552,44 zł, spółce "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. [...] w rej. ul. [...] w dniach 25 czerwca 2019 r. - 22 lipca 2019 r., poprzez umieszczenie w nim dwustronnej reklamy o treści "[...]..." znajdującej się częściowo w pasie drogowym o łącznej powierzchni 7,29 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi.
SKO rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez [...] Sp. z o.o. w terminie (nadanie w Urzędzie Pocztowym 18 listopada 2019 r.), zgadzając się z ustaleniami organu I instancji utrzymał w mocy tę decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając decyzję SKO z [...] maja 2021 r. w całości, wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości ewentualnie o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i umorzenie postepowania administracyjnego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz Skarżących, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 28 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji względem podmiotu, który nie istniał w momencie jej wydania i w konsekwencji nie mógł być jej adresatem, tj. do spółki pod firmą [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], co jest podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.,
2) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 i ust. "u.d.p.", polegające na błędnym uznaniu [...] zarówno przez SKO, jak i przez organ I instancji, za stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego ul. [...] poprzez ustawienie w nim reklamy, w sytuacji gdy [...] nigdy nie była właścicielem reklamy, ani nie umieściła jej w pasie drogowym ul. [...], i wobec tego organ I instancji nie mógł nałożyć na ten podmiot kary pieniężnej w decyzji I instancji, a SKO nie miało podstawy do utrzymania w mocy decyzji I instancji,
3) art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy zarówno przez SKO, jak i przez organ I instancji, w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w dniach 25 czerwca 2019 r. - 22 lipca 2019 r., poprzez umieszczenie w nim reklamy, w szczególności na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń co do właściciela reklamy lub podmiotu zarządzającego reklamą, lub podmiotu na którego zlecenie postanowiono reklamę, a dodatkowo na bezpodstawnym nałożeniu na [...] obowiązku wskazania podmiotu odpowiedzialnego (pomimo, że w dacie wystosowania wezwania przez SKO podmiot ten już nie istniał), a następnie bezpodstawne i obiektywnie błędne uznanie, wobec braku uzyskania wskazania podmiotu odpowiedzialnego przez [...] (co było niemożliwe), że to [...] jest właścicielem reklamy, i że to ten podmiot umieścił reklamę w pasie drogowym ul. [...], w sytuacji gdy żaden z dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym (w tym w postępowaniu odwoławczym) na to nie wskazuje,
4) art. 80 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie przez SKO oraz przez organ I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego w postaci zdjęć reklamy, wydruku danych z wpisu w rejestrze REGON dla spółki pod firmą [...] sp. z o.o. z [...] czerwca 2019 r. oraz wydruków komputerowych przedstawiających wyniki wyszukiwania hasła "[...]" w wyszukiwarce Krajowego Rejestru Sądowego, polegającej na błędnym uznaniu na ich podstawie, że to [...] jest właścicielem reklamy, i że to ten podmiot umieścił reklamę w pasie drogowym ul. [...], w sytuacji, gdy dowody te w żaden sposób nie uzasadniają tego wniosku, a dodatkowo nie może tego uzasadniać brak wskazania przez [...] innego podmiotu właściwego w przedmiotowej sprawie,
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję I instancji w sytuacji, gdy przy jej wydaniu organ I instancji naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania, w szczególności poprzez wydanie decyzji I instancji do podmiotu, który nie był stroną postępowania, a dodatkowo w dacie wydania decyzji SKO podmiot, do którego była adresowana ta decyzja, nie istniał.
W uzasadnieniu skarg Skarżący, obszernie rozwinął argumentację przedstawioną w zarzutach skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, wskazując jednocześnie, że uznało za zasadne wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż po zapoznaniu się z zapisami umieszczonymi w elektronicznej bazie Krajowego Rejestru Sądowego, ustaliło, że podmiot o nazwie "[...]." został wykreślony prawomocnie z rejestru przedsiębiorców z dniem [...] lipca 2020 r. Kolegium wyjaśniło, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji faktycznie nie dokonało weryfikacji zapisów znajdujących się w KRS i zaadresowało decyzję na podmiot wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego.
W piśmie z 19 października 2021 r. SKO wyjaśniło, że nie wydało jeszcze w postępowaniu wszczętym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2021 r., żadnego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zasadny jest zarzut skargi dotyczący skierowania zaskarżonej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
W przedmiotowej sprawie doszło do połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych Skarżącego ([...].) będącego spółką przejmującą i [...] sp. z o.o. będącą jedną ze spółek przejmowanych. Jak Skarżący wyjaśnił w skardze, połączenie nastąpiło na podstawie planu połączenia uzgodnionego przez zarządy łączących się spółek z [...] stycznia 2020 r. oraz na podstawie uchwał podjętych [...] marca 2020 r., przez zgromadzenia wspólników przejmowanych spółek.
Ze znajdującym się w aktach sądowych wydruku informacji z Krajowego Rejestru Sądowego z [...] czerwca 2021 r. odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców wynika, że spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego [...] maja 2020 r., wykreślenie uprawomocniło się [...] lipca 2020 r. Z informacji powyższej wynika również, że doszło do połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, na podstawie planu połączenia uzgodnionego przez zarządy łączących się spółek [...] stycznia 2020 r. poprzez przeniesienie na spółkę przejmująca "[...] Spółkę z o.o., całego majątku spółek przejmowanych, w tym [...] z o.o.
W wyniku powyższego połączenia spółek, spółka [...] utraciła byt prawny. Oznacza to, że Kolegium przez większość czasu prowadziło postępowanie odwoławcze wobec podmiotu nieistniejącego i wobec tego też podmiotu wydało zaskarżoną decyzję. Jak wynika natomiast z orzecznictwa, kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, będzie zachodzić wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28, a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania (por. wyrok NSA z 24 maja 2007 r. sygn. akt. II GSK 400/06 (Lex nr 351135).
Powyższa kwalifikowana wada prawna zaskarżonej decyzji, wywołująca najpoważniejsze skutki prawne w postaci nieważności zaskarżonej decyzji ze skutkiem ex tunc, od momentu jej wydania, skutkuje tym, że niemożliwe jest odniesienie się przez Sąd do meritum niniejszej sprawy i zbadanie zasadności pozostałych zarzutów skargi.
Organ ponownie rozpozna odwołanie od decyzji I instancji z udziałem spółki przejmującej – Skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło