VI SA/Wa 2039/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-23
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w tym w stanie nietrzeźwości, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli przestępstwo to nie jest bezpośrednio wymienione w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza w stanie nietrzeźwości i z konsekwencjami w postaci obrażeń ciała innej osoby, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Choć przestępstwo to nie jest wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jego charakter i skutki mogą uzasadniać obawę, że posiadacz broni może użyć jej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd podkreślił, że obecna redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter otwarty, a organy Policji mają prawo ocenić inne rodzaje przestępstw pod kątem zagrożenia dla porządku publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską J. O. po tym, jak toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne o spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości (1,92 promila alkoholu), w wyniku którego inna osoba doznała obrażeń. Organy Policji uznały, że popełnienie tego przestępstwa, mimo że nie jest ono bezpośrednio wymienione w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, uzasadnia obawę, że J. O. może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. J. O. kwestionował tę decyzję, argumentując m.in. brak związku między przestępstwem drogowym a potencjalnym niewłaściwym użyciem broni oraz wskazując na swoją dotychczasową dobrą opinię.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i 268a k.p.a., cofnięto pozwolenie na broń palną myśliwską p. J. O. (dalej: stronie, skarżącemu).
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że przeciwko skarżącemu przed Sądem Grodzkim w C. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk, tj. o to, że w dniu [...] marca 2007 r. około godz. [...] w miejscowości P. woj. [...] na ul. G. kierując samochodem osobowym marki O. K. nr rej. [...] naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w art. 3 ust 1 i art. 4 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez to, że znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,92 promila alkoholu w wydychanym powietrzu nie zachował ostrożności, zjechał na lewą stronę jezdni doprowadzając do zderzenia się z prawidłowo jadącym z kierunku przeciwnego samochodem osobowym marki F. S. nr rej. [...] kierowanym przez (...) czym spowodował obrażenia naruszające czynności ciała na okres powyżej 7 dni w myśl art. 157 § 1 kk. u kierującego samochodem F. (...) w postaci złamania mostka klatki piersiowej, stłuczenia odcinka szyjnego kręgosłupa oraz stłuczenia stopy.
Organ prowadzący postępowanie ustalił ponadto, że strona posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania oraz prawidłowe warunki przechowywania broni.
W toku postępowania organ I instancji uzyskał także opinie o stronie z Polskiego Związku Łowieckiego i z koła łowieckiego. Zarówno PZŁ Zarząd Okręgowy w [...], jak i Koło Łowieckie [...] w P. potwierdziły, że nie posiadają materiałów mogących świadczyć o nieodpowiednim obchodzeniu się z bronią przez stronę. Ponadto uzyskano podziękowanie Dyrektora Zespołu Szkół w P. dla strony za wieloletnią współpracę strony z samorządem uczniowskim w zakresie ochrony przyrody oraz zaświadczenie Burmistrza S., że strona należy do czynnych działaczy społecznych gminy S.
Stosownie do art. 10 k.p.a. stronie zapewniono udział w prowadzonym postępowaniu oraz poinformowano o prawie do składania oświadczeń, wyjaśnień oraz składania wniosków dowodowych; strona nie wniosła uwag do prowadzonego postępowania.
Według organu I instancji dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Bezsprzecznym jest, że strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo będące przedmiotem postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie nie należy do w/cyt. katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Czyny mieszczące się w dyspozycji przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stanowią również zagrożenie dla dóbr chronionych, jakimi są życie i zdrowie. Ponadto cytowany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających wymienioną w nim obawę, w tym ścisłego katalogu przestępstw popełnionych lub zarzuconych.
Strona aktualnie oskarżona o popełnienie przestępstwa w komunikacji, utraciła całkowicie wiarygodność jako posiadacz pozwolenia na broń. Jednym ze znamion popełnionego czynu był stan nietrzeźwości strony. Kierowała ona pojazdem będąc pod znacznym wpływem alkoholu (1,92 promila alkoholu w wydychanym powietrzu) narażając na uszczerbek nie tylko swoje życie i zdrowie, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Skutki tego typu czynu w konsekwencji doprowadziły do utraty zdrowia innej osoby.
Bezsprzecznym bowiem jest, że spożycie znacznej ilości alkoholu powoduje zakłócenie logicznego myślenia, zaburzenia poczucia przestrzeni czy fałszywe poczucie zwiększonej sprawności. Należy nadmienić, iż pijani kierowcy stanowią społeczny, wciąż narastający problem. Media wielokrotnie informują o zdarzeniach i tragediach, których sprawcami są pijani kierowcy. Dlatego też, przeciwko amatorom jazdy po alkoholu podejmowana jest walka zarówno poprzez zaostrzenie przepisów prawa, jak i widoczne w ogólnopolskich mediach akcje społeczne, wymierzone przeciwko bezmyślności i brawurze na drogach oraz propagujące trzeźwość za kierownicą.
Zdaniem organu I instancji strona decydując się na jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości (1,92 promila alkoholu w wydychanym powietrzu) dowiodła braku poszanowania dla życia i zdrowia swojego i innych osób. Okazała swą ignorancję dla tych dóbr. Okoliczność powyższa świadczy o wysokim stopniu nieodpowiedzialności strony oraz o lekceważącym podejściu do obowiązujących ją przepisów nałożonych na posiadacza uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym. Tym samym strona utraciła wiarygodność co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a w szczególności przepisów dotyczących bezpiecznego jej używania i posiadania. Skoro bowiem strona będąc pod wpływem alkoholu nie kontrolowała swego zachowania wsiadając za kierownicę pojazdu - nie może gwarantować, że nie użyje broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Mając powyższe na uwadze, w szczególności brak roztropności strony w zakresie swego postępowania po użyciu alkoholu, zasadne jest zaliczenie jej do grona osób, co do których istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 w/cyt. ustawy. Bezsprzecznym jest, że strona nie daje gwarancji, że w takim stanie nie sięgnie po broń. Zdaniem organu I instancji stopień tego rodzaju niebezpieczeństwa, związanego z takimi objawami, jak zakłócenie logicznego myślenia, jest znaczny. Pod wpływem alkoholu bowiem ludzie często robią rzeczy, których normalnie nigdy by nie zrobili, gdyż zarówno moralna jak i zdroworozsądkowa ocena rzeczywistości ulega zakłóceniu. Z uwagi zatem na rodzaj czynu jakiego strona się dopuściła, uprawnione jest uznanie jej za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym cofnięcie przedmiotowego uprawnienia. Dokonane ustalenie świadczy o tym, że skarżący zignorował obowiązujące go przepisy prawa, a to wzbudza uzasadnioną obawę, iż może on ich nadal nie przestrzegać, a tym samym może stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. I nie zmienia tego pozytywna opinia z miejsca zamieszkania strony, wypowiedzi stowarzyszeń łowieckich wskazujące na odpowiedzialne i zgodne z zasadami bezpieczeństwa obchodzenie się przez nią z posiadaną już bronią myśliwską, jak również pozostałe dokumenty świadczące o społecznej działalności strony.
Na przyjęcie odmiennego stanowiska pozwalają organowi I instancji ustalone, w związku z dokonanym czynem, cechy osobowości strony, przejawiające się w braku poczucia odpowiedzialności, ignorancją i lekceważeniem obowiązujących zasad, brakiem poszanowania dla dóbr powszechnie uznawanych za szanowane i chronione, jakimi są zdrowie i życie.
Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą "w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki (...) do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Mówiąc o słusznym interesie obywateli trzeba mieć na myśli interes godny ochrony, interes nie stojący w sprzeczności ani z prawem, ani z zasadami współżycia społecznego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznano, iż interes strony, przejawiający się pozostawieniem jej pozwolenia na broń, musi ustąpić interesowi społecznemu - ważnemu i znaczącemu, bowiem polegającemu na dbałości o bezpieczeństwo i porządek publiczny. Pozostawienie stronie pozwolenia stałoby w sprzeczności z tymi dobrami.
Zebrane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wskazane wyżej dowody przemawiają na niekorzyść strony i uzasadniają decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską.
Odwołanie od powyższej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. cofającej pozwolenie broni palnej myśliwskiej złożyła strona zarzucając jej:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, iż materiał zgromadzony w trakcie postępowania administracyjnego w sposób oczywisty wskazuje na to, iż skarżący należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego;
- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 107 ust.3 k.p.a., poprzez nie przedstawienie w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które uznano za udowodnione oraz nie wskazanie z jakich powodów odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również nie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W ocenie skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż wobec postawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, poprzez kierowanie pojazdem samochodowym pod wpływem alkoholu, skarżący utracił wiarygodność co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a w szczególności przepisów dotyczących bezpiecznego jej używania i posiadania. Z faktu prowadzenia przez skarżącego pojazdu pod wpływem alkoholu organ I instancji wywiódł, iż nie ma gwarancji, że skarżący nie użyje także broni myśliwskiej pod jego wpływem.
Skarżący nie zgadza się z powyższą decyzją i jej uzasadnieniem. Fakt spożycia alkoholu przed podjęciem jazdy samochodem, w którym nie była przewożona broń palna, nie może być ostatecznym argumentem skarżonej decyzji, iż skarżącego należy zaliczyć do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa w komunikacji, wbrew twierdzeniu decyzji, nie może być podstawą do twierdzenia, że skarżący utracił całkowicie wiarygodność jako posiadacz pozwolenia na broń.
W ocenie skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą podstawy do uznania, że wobec niego zachodzą przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji z 21 maja 1999r., a mianowicie, iż istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albowiem powzięcie "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w trakcie którego w sposób nie budzący wątpliwości zostanie ustalone, iż skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku, a na brak takiej obawy wydaje się wskazywać dotychczasowy tryb życia skarżącego, a także jego nienaganna opinia. Nie bez znaczenia również pozostaje fakt, iż postawione skarżącemu zarzuty nie dotyczą przestępstwa, które faktycznie pozwoliłoby przyjąć, że obawa taka realnie by zachodziła.
Zdaniem skarżącego, organ nie uzasadnił (wbrew art. 107 ust. 4 k.p.a.) z jakich przyczyn odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, a w szczególności opinii Koła Łowieckiego, Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego, czy tez władz administracyjnych, z których wynika, że skarżący ma pozytywna opinię. Organ ograniczył tylko do stwierdzenia, iż: "Nie zmienia tego pozytywna opinia z miejsca zamieszkania strony, wypowiedzi stowarzyszeń łowieckich (...) jak również pozostałe dokumenty świadczące o społecznej działalności strony."
Zdaniem skarżącego, organ wydając zaskarżoną decyzję nie dostrzega powyższych okoliczności, a przynajmniej nie uzasadnia z jakich przyczyn przyjął takie, a nie inne założenie jakoby opinie te nie miały wpływu na ocenę istnienia obawy użycia broni wbrew obowiązującym przepisom.
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. cofającej stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu, po rozwinięciu argumentacji organu I instancji stwierdzono, że jeżeli nawet przeciwko danej osobie toczy się postępowanie karne o przestępstwo inne, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to organy Policji mają prawo ocenić popełniony przez nią czyn pod kątem zagrożenia dla interesu lub porządku publicznego. To tym bowiem organom ustawodawca pozostawił ustalenie, jakie jeszcze inne niż wskazane w tym przepisie ustawy okoliczności, mogą spełniać jego dyspozycję. Zdaniem Policji, do pozaustawowego katalogu przesłanek wzbudzających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego należy zaliczyć skazanie lub oskarżenie o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności to, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy - z uwagi na wysoki stopień jego społecznej szkodliwości oraz potencjalne skutki, które może spowodować, tj. śmierć lub kalectwo nie tylko samego sprawcy, ale także innych uczestników ruchu czy to drogowego czy innego.
Oceny takiej organy Policji dokonały także w odniesieniu do skarżącego uznając, iż w związku z charakterem zarzuconego mu czynu zobowiązane są do cofnięcia mu pozwolenia.
Zgodnie z aktem oskarżenia, skarżący popełnił przestępstwo z art. 177 § 1 kk. w zw. z art. 178 § 1 kk. Przestępstwo to, zakwalifikowane w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zostało przez niego popełnione w ten sposób, iż prowadził on w stanie nietrzeźwości pojazd na drodze publicznej i nie zachowując należytej ostrożności, w efekcie czego doprowadził do zderzenia czołowego z innym pojazdem, którego kierowca doznał uszczerbku na zdrowiu w myśl art. 157 § kk. Jakkolwiek więc popełniony przez skarżącego występek nie został w kodeksie karnym zakwalifikowany wprost jako przestępstwo przeciwko zdrowiu i życiu, to jego skutki w dobra te ugodziły. W tych okolicznościach ocena organów Policji, iż skarżący nie daje gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej, jest zasadna, chociaż samo popełnione przez niego przestępstwo związku z bronią nie miało.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, iż organ I instancji nie uwzględnił takich przemawiających na korzyść strony okoliczności, jak dobra opinia w miejscu zamieszkania, w kole łowieckim, Zarządzie Okręgowym PZŁ wyjaśniono, iż nie znoszą one obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obawa ta wynika z faktu, iż strona dopuściła się naruszenia prawa, w efekcie czego spowodowała wypadek drogowy, w którym poszkodowany został inny kierowca. Tymczasem zgodnie z wyżej przywołanym przepisem ustawy pozwolenia na broń nie może posiadać osoba, która popełniła czyn godzący, m. in. w dobro, jakim jest życie i zdrowie innego człowieka
Od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe w sprawach pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji.
Zarzut popełnienia przez skarżącego powyższego przestępstwa znosi jego wiarygodność w tym zakresie w kontekście dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, przyjętego za podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia sprawy. Obawę, o której w tym przepisie mowa wzbudzają tak wysoki stopień społecznej szkodliwości, jak i okoliczności tego czynu - strona była bowiem w stanie nietrzeźwości (a właściwie upojenia alkoholowego - 1,92 promila alkoholu w wydychanym powietrzu), świadomie godziła się na skutki, które może wywołać swoim postępowaniem oraz faktyczne następstwa czynu - spowodowanie u innej osoby obrażeń ciała. Strona wykazała się zatem rażącą nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, a zatem brakiem takich cech charakteru, które mają szczególne znaczenie u osób posiadających tak niebezpieczne narzędzie, jakim jest broń palna. Nie można zatem wykluczyć, że strona w taki sam sposób potraktuje zasady bezpiecznego posiadania i używania broni. Stąd domniemanie, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest uzasadnione.
W ustalonym stanie faktycznym i prawnym interes strony, przejawiający się w prawie do posiadania pozwolenia na broń, winien - w ocenie organów Policji - ustąpić na rzecz interesu społecznego poprzez cofnięcie jej pozwolenia, jako osobie, która dopuściła się popełnienia przestępstwa tego rodzaju, jak wyżej opisane. Taki sposób rozstrzygnięcia nakazuje bowiem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, który ma charakter obligatoryjny, czyli wiążący organy Policji co do rodzaju decyzji kończącej postępowanie.
Skargę na powyższą decyzje Komendanta Głównego Policji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucając jej:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w błędnym przyjęciu, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania w sposób oczywisty wskazuje, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego;
- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez nie przedstawienie w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które uznano za udowodnione oraz nie wskazaniu z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również nie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. poprzez uchylenie cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu stwierdzono, że w ocenie skarżącego decyzja Komendanta Głównego Policji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest błędna.
W pierwszej kolejności zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Stosownie do treści powołanych przepisów, organ cofa zezwolenie na broń w stosunku do osoby, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Poza sporem pozostaje okoliczność, iż wobec skarżącego zapadł nieprawomocny wyrok w sprawie o popełnienie w/w czynu. Jednakże okoliczność ta, zdaniem skarżącego, wbrew opinii organów obu instancji, nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje co do jego osoby uzasadniona obawa użycia broni niezgodnie z jej przeznaczeniem, tj. z naruszeniem porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym.
Jak wskazuje dotychczasowa praktyka i orzecznictwo sądów, zagrożeniem a zarazem podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń, byłaby okoliczność, gdyby w czasie stwierdzenia przestępstwa prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, w pojeździe tym znajdowała się broń myśliwska lub inna broń. W przypadku skarżącego okoliczność ta nie miała miejsca.
Organ wydający zaskarżoną decyzję pominął przemawiające na korzyść skarżącego takie dowody jak pozytywne opinie środowiskowe uznając, iż nie znoszą one obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Jednocześnie organ wydający zaskarżoną decyzję wskazał, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, organy właściwe w sprawach pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się poszanowaniem porządku prawnego. W toku postępowania przedłożone zostały opinie: Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], Burmistrza gminy S. oraz Zarządu Koła Łowieckiego [...] w P. Wskazują one jednoznacznie, iż skarżący cieszy się nieskazitelną opinią w miejscu zamieszkania i działalności Koła, cechuje się nienagannym zachowaniem w całym dotychczasowym życiu, a naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez skarżącego miało charakter jednorazowy i wyjątkowy.
Zdaniem skarżącego organ wydając zaskarżone postanowienie wydaje się nie dostrzegać powyższej okoliczności, a przynajmniej nie uzasadnia szczegółowo zgodnie z art. 107 ust.3 k.p.a. z jakich przyczyn przyjął takie, a nie inne założenie jakoby opinie te nie miały wpływu na ocenę istnienia obawy użycia broni wbrew obowiązującym przepisom.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu powtórzono w zasadzie argumenty użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące przede wszystkim wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o bron i amunicji, wskazując m.in. na otwartość katalogu przestępstw uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń.
Ponadto, odnosząc się do zarzutów podniesionych w sprawie wskazano, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, w przypadku stwierdzenia przestępstwa prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń nie musi być okoliczność, iż w pojeździe tym znajdowała się broń myśliwska lub inna broń.
Stwierdzono również, że uwzględnienie nie zasługuje podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ bowiem wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., którą cofnięto stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez nie przedstawienie w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które uznano za udowodnione oraz nie wskazanie z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również nie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Sądu podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny podstaw prawnych czynu, który był podstawą wyroku sądu karnego i wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń.
Organy Policji orzekające w sprawie podkreśliły w obu decyzjach, iż skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, za które został ukarany zgodnie z art. 177 § 1 i 178 § 1 kk. Wskazują przy tym, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma charakteru zamkniętego, a charakter czynu strony, mimo że jest to przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, uzasadnia zaliczenie jej do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Przy takim postawieniu sprawy należy pamiętać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, jednoznacznie wskazał, iż warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 178a kk., tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, sprowadzałoby się do wprowadzenia w takich przypadkach kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń.
W ocenie Sądu powyższa teza jest związana z przestępstwem (art. 178a kk.), w którym nie występuje skutek materialny (obrażenie ciała innej osoby), o którym mowa w art. 177 § 1 i 178 § 1 kk.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż art. 177 § 1 kk. odwołuje się dla oceny obrażeń ciała, będących skutkiem określonego w nim przestępstwa, do treści art. 157 § 1 kk., odnoszącym się już do przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu (rozdział XIX Kodeksu karnego). Przepis ten powołano też w akcie oskarżenia i w wyroku skazującym stronę, a także w zaskarżonej decyzji.
Oznacza to zasadniczą zmianę sytuacji strony w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do cofnięcia jej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy znaczącemu przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz.U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – (t. jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 711).
W ocenie sądów administracyjnych, nie kwestionowanej przez organy Policji, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia " w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu do przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu"), ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).
Przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
Powyższy pogląd znajduje również podstawę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06, w którym stwierdzono, "...iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego."
Kwestie, o których wyżej mowa, mają odniesienie wyłącznie do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską. W tych sprawach organy Policji działają w ramach tzw. uznania związanego, a powołane wyżej przepisy ustawy o broni i amunicji nakazują im – w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu przestępstw skierowanych przeciwko określonym dobrom (życie, zdrowie lub mienie) – obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń.
Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym w tych sprawach nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim – wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw – są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. W obu przypadkach właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż – po pierwsze – w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś – kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Również i postępowanie dowodowe jest w tego rodzaju sprawach ograniczone, gdyż decydujące znaczenie dla treści orzeczenia administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską ma stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu; nie jest tu konieczne szczegółowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozważenie jej istotnych okoliczności, a w szczególności związku przyczynowego między czynem oskarżonego a uzasadnieniem obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez nie przedstawienie w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które uznano za udowodnione oraz nie wskazaniu z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również nie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego – nie znajduje uzasadnienia.
Niezależnie od powyższego należy uznać, że organy orzekające w sprawie, wykraczając poza niezbędne granice uzasadnienia, wykazały, że kierując pojazdem w stanie nietrzeźwości skarżący narażał nie tylko siebie, ale także innych uczestników ruchu drogowego na co najmniej utratę zdrowia. Takie postępowanie dowodzi jego nieodpowiedzialności, co powoduje utratę przez niego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. Inaczej mówiąc, organy Policji podjęły próbę wykazania związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – mimo że nie było to w sprawie konieczne.
Jednocześnie podkreślono, że na tę ocenę w rozpatrywanej sytuacji nie mają wpływu zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, zajmowana pozycja zawodowa i praca społeczna, a więc czynniki pozwalające na ocenę cech charakterologicznych posiadacza broni.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło