VI SA/Wa 2040/09
WyrokWSA w Warszawie2010-11-03
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości prawidłowo odwołał komornika sądowego ze stanowiska w trybie art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z powodu rażącego i uporczywego naruszania przepisów prawa?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości prawidłowo odwołał komornika sądowego ze stanowiska, ponieważ zebrany materiał dowodowy potwierdził rażące i uporczywe naruszanie przepisów prawa przez komornika, w tym prowadzenie postępowań egzekucyjnych bez tytułów wykonawczych oraz wieloletnią przewlekłość postępowań. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a skarżący miał zapewnione pełne prawa strony.Stan faktyczny
Prezes Sądu Okręgowego złożył wniosek o odwołanie komornika sądowego A. P. ze stanowiska z powodu rażącego i uporczywego naruszania przepisów prawa, wskazując na liczne uchybienia w prowadzeniu postępowań egzekucyjnych, akta spraw oraz bezczynność. Minister Sprawiedliwości, po przeprowadzeniu postępowania, wydał decyzję o odwołaniu komornika. Komornik A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie, że dopuścił się rażącego i uporczywego naruszenia przepisów prawa. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę
W dniu [...] lutego 2009 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] skierował do Ministra Sprawiedliwości wniosek o odwołanie A. P. (zwanego dalej skarżącym) ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. w trybie art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 ze zm.) wobec rażącego i uporczywego naruszania przepisów prawa przez tego komornika. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2009 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] zarzucił A. P. liczne uchybienia w pracy. Zdaniem wnioskodawcy skarżący niemalże w sposób ciągły i systematyczny narusza przepisy prawa, nie stosuje się do zaleceń pokontrolnych. Prezes Sądu Okręgowego zarzucił komornikowi naruszenie
-art. 803 kpc w zw. z art. 797 kpc, art. 820 kpc, art. 1086§ 1 i 2 kpc, art. 767 § 4 kpc, art. 954 § 2 kpc w zw. z art. 796 kpc, 797 kpc, 1036 kpc, 963 kpc § 21 i następnych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych (Dz. U. Nr 266, poz. 2242).
Prowadził akta postępowania egzekucyjnego nie uzupełniając ich na bieżąco. W części akt brak było tytułów wykonawczych, karty akt nie były numerowane.
- dopuścił się wieloletnich bezczynności zarówno w sprawach [...] jak i [...], co stanowi o przewinieniu dyscyplinarnym komornika w świetle treści art. 71 pkt 5 w zw. z art. 2 i w zw. z art. 45a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 15a ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) odwołał A. P. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż skarżący w toku prowadzenia czynności egzekucyjnych, jak i w czasie zawieszenia w czynnościach komornika, dopuszczał się rażącego naruszania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności: art. 803 kpc w zw. z art. 797 kpc, art. 1086§1 i 2 kpc, art. 767 § 4 kpc, art. 954 § 2 kpc w zw. art. 796 kpc w zw. z art. 797 kpc i w zw. z art. 1036 kpc, art. 820 kpc, art. 71 pkt 5 w zw. z art. 2 i w zw. z art. 45a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji ,§ 21 ust. 3, § 22 ust. 2 i 3 oraz § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych. Jako podstawę faktyczną organ wskazał wyniki kontroli przeprowadzonych w kancelarii prowadzonej przez skarżącego, przytoczył szereg postępowań toczących się przeciwko komornikowi, a także wskazał na liczne inne uchybienia w obowiązkach komornika.
Organ podał, iż w dniach [...] i [...] marca 2005 r. została przeprowadzona kontrola kancelarii prowadzonej przez skarżącego, która wykazała bezczynność w postępowaniach, niewłaściwe prowadzenie akt, nieudzielanie informacji wierzycielom, duże zaległości w postępowaniach egzekucyjnych, nierealizowanie zaleceń pokontrolnych, brak kontaktu telefonicznego z komornikiem, nieład w kancelarii. Ponadto akta spraw [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]nie zostały okazane w toku kontroli. Z kolei w dniu [...] i [...] kwietnia 2005 r. przeprowadzono wizytację wspomnianej kancelarii w wyniku, której stwierdzono, iż poprzednie uchybienia nie zostały usunięte, nadal zachodzi bezczynność w postępowaniach egzekucyjnych, niewłaściwe prowadzone są akta, informacje wierzycielom nie są udzielane. Nadal też były duże zaległości w postępowaniach egzekucyjnych. Skarżący nie wykonał więc pisemnych zarządzeń Wiceprezesa Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2005 r., a także nie przedstawił akt spraw wymienionych w tym zarządzeniu. Kolejna kontrola kancelarii przeprowadzona w dniu [...] maja 2007 r. oraz [...] czerwca 2007 r. wykazała: bardzo słabe uzasadnienia w odpowiedziach na skargi w trybie art. 767 kpc, zaniedbywanie udzielania stronom wyjaśnień w trybie art. 763 kpc, nadal występującą bezczynność w postępowaniach egzekucyjnych, braki w aktach spraw, brak kontroli reprezentacji w postępowaniach dotyczących egzekucji alimentów.
Minister Sprawiedliwości podkreślił także, że skarżący orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. został uznany winnym zarzucanych mu następujących czynów polegających na:
- nieinformowaniu uczestników postępowania egzekucyjnego o jego przebiegu pomimo składnych wniosków oraz nieterminowym przekazywaniu akt postępowania celem rozpoznania skarg,
- bezczynności w sprawie [...] wynoszącej 8 lat,
- niewykonywaniu poleceń powizytacyjnych
- podejmowaniu czynności egzekucyjnych z rażącą zwłoką w następujących postępowaniach egzekucyjnych sygn. akt: [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], prowadzeniu postępowań egzekucyjnych sprzecznych z wnioskiem wierzyciela w sprawach sygn. akt [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], za które wymierzono mu karę pieniężną w wysokości 3000 zł. oraz obciążono go w całości kosztami postępowania dyscyplinarnego w kwocie 1 000 zł.
W okresie objętym kontrolą tj. 2006-2008, do czasu zawieszenia A. P. w czynnościach, łącznie wpłynęło 116 skarg z których 37 było zasadnych.
Organ wskazał na następujące postępowania toczące się przeciwko skarżącemu:
- karne toczące się przed Sądem Rejonowym w K., sygn. akt [...], w którym skarżący oskarżony jest o czyny z art. 231 § 1 i art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. - popełnione w związku z wykonywaniem funkcji komornika;
- karne toczące się przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...], w którym jest oskarżony o popełnienie czynów z art. 231 § 1 kk i art. 284 § 2 kk;
- karne toczące się przed Prokuratura Okręgową w [...] w sprawie przekroczenia uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków służbowych przez skarżącego tj. o czyn z art. 231 § 1 kk, 227 i 269 § 1 kk;
- dyscyplinarne toczące się przed Komisją Dyscyplinarną przy Krajowej Radzie Komorniczej, wszczęte na wniosek Ministra Sprawiedliwości o orzeczenie kary dyscyplinarnej przewidzianej w treści art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, tj. wydalenia ze służby.
W dniu [...] stycznia 2008 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości zawiesił w czynnościach skarżącego w trybie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. sygn. [...].
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości ponownie zawiesił w czynnościach skarżącego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. pod sygnaturą [...].
Minister Sprawiedliwości zwrócił ponadto uwagę, iż skarżący utrudniał wykonywanie funkcji zastępcy przez W. O. oraz asesora A. S., która w konsekwencji złożyła wniosek o odwołanie jej z wykonywanej przez nią funkcji. Utrudnianie to jak wskazał organ polegało na nieudostępnianiu hasła do elektronicznych akt kancelarii oraz niewykonywania poleceń służbowych związanych z prawidłowym księgowaniem.
Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2008 r. przeprowadzona została kolejna wizytacja w kancelarii prowadzonej przez skarżącego, która wykazała poważne nieprawidłowości w działaniu kancelarii komorniczej. W szeregu sprawach brak było tytułów wykonawczych, wystąpiły bardzo długie okresy bezczynności. Uchybienia te miały miejsce jeszcze przed datą zawieszenia skarżącego w czynnościach komornika sądowego: nieprawidłowości w sprawozdaniach Kom. 23, brak akt egzekucyjnych oraz inne szczegółowo opisane w protokole. Skarżący w sprawach [...],[...] i [...] wszczął postępowania egzekucyjne bez tytułów wykonawczych oraz wniosków wierzycieli, a także nie założył akt postępowania egzekucyjnego, tym samym naruszył art. 803 kpc w zw. z art. 797 kpc oraz § 21 i następne rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych.
W sprawach [...],[...] i [...] wystąpiły okresy bezczynności oraz poświadczenia bezskuteczności egzekucji w sprawie bez przeprowadzenia czynności egzekucyjnych odnośnie stanu majątkowego dłużnika, tym samym naruszony został art. 1086 § 1 i 2 kpc.
W sprawach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zostały wydane postanowienia o zwrocie tytułów wykonawczych wierzycielom, których nie wykonano ze względu na brak oryginałów w aktach.
W sprawie [...] karty akt były nienumerowane i luźno złączone oraz wystąpiła dwuletnia bezczynność w tym postępowaniu, tym samym naruszony został § 21 i następne rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych.
Sprawy [...] i [...] były prowadzone bez oryginałów tytułów wykonawczych w aktach oraz wystąpiły dwuletnie okresy bezczynności.
W sprawie [...] postępowanie egzekucyjne było prowadzone bez tytułu wykonawczego oraz ostatnia czynność została wykonana w lutym 2005 r., karta rozliczeniowa kończyła się na październiku 1995 r., akta sprawy były prowadzone w segregatorze bez trwałego złączenia kart.
W sprawie [...] postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie zawiadomienia o zgłoszeniu wierzytelności, karty akt nie były numerowane i trwale złączone.
W sprawie [...] w aktach sprawy nie było oryginału tytułu wykonawczego, a jedynie kserokopia oraz mimo adnotacji o zajęciu świadczenia ZUS dłużnika na karcie rozliczeniowej nie zostały odnotowane wpływy z tego tytułu. W postępowaniu tym wystąpiła trzyletnia bezczynność.
W sprawie [...] w aktach sprawy nie było oryginału tytułu wykonawczego oraz potwierdzenia doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty. W aktach sprawy za wyjątkiem dwóch pism z [...] lipca 2005 r. brak jest innych dowodów wykonanych czynności egzekucyjnych uzasadnionych stanem sprawy oraz brak jest adnotacji na karcie rozliczeniowej o jakichkolwiek wpłatach.
W sprawach [...] i [...] brak było wniosku wierzyciela, a postępowanie egzekucyjne wszczęto na podstawie pisma wierzyciela o uaktualnienie zadłużenia oraz bez tytułów wykonawczych.
W sprawie [...] w aktach sprawy brak było oryginału tytułu wykonawczego, a jedynie adnotacja o wydaniu dokumentu pełnomocnikowi wierzyciela jednakże nie załączono do akt pełnomocnictwa.
W sprawie [...] postępowanie egzekucyjne było prowadzone bez tytułu wykonawczego i wniosku wierzyciela.
W sprawie [...] w aktach sprawy brak było oryginału tytułu wykonawczego, a jedynie informacja skierowana do wierzyciela z dnia [...] maja 2002 r. o posiadaniu przez dłużnika nieruchomości. Nie zostały podjęte czynności egzekucyjne.
W sprawach [...],[...] i [...] zgłoszone przez Urząd Skarbowy w trybie art. 954 pkt 2 wierzytelności zostały zarejestrowane jako nowe sprawy o egzekucję świadczenia pieniężnego - brak w aktach tytułów wykonawczych.
W sprawie [...] zgłoszone przez ZUS w trybie art. 954 pkt 2 wierzytelności zostały zarejestrowane jako nowa sprawa o egzekucję świadczenia pieniężnego - brak w aktach tytułu wykonawczego. Ponadto zostały pobrane koszty postępowania egzekucyjnego w wys. 10 807,51 zł.
W sprawach [...] i [...] zgłoszone przez KRUS w trybie art. 954 pkt 2 wierzytelności zostały zarejestrowane jako nowe sprawy o egzekucję świadczenia pieniężnego - brak w aktach tytułów wykonawczych. Ponadto zostały pobrane koszty postępowań egzekucyjnych łącznie w obydwu sprawach w wys. 1635,90 zł.
W sprawach [...] i [...] zgłoszone przez wierzyciela w trybie art. 954 pkt 2 wierzytelności zostały zarejestrowane jako nowe sprawy o egzekucję świadczenia pieniężnego - brak w aktach tytułów wykonawczych.
W sprawie [...] został wypożyczony na wniosek wierzyciela z kwietnia 2003 r. tytuł wykonawczy. Postępowanie egzekucyjne było nadal prowadzone bez tytułu. W 2005 r. były księgowane wpłaty. Sprawa pozostała czynna mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania w trybie art. 823 kpc. W sprawie [...] został wypożyczony na wniosek wierzyciela tytuł wykonawczy. Postępowanie egzekucyjne było nadal prowadzone bez tytułu. Sprawa pozostała czynna mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania w trybie art. 823 kpc. W aktach sprawy znajdowały się dokumenty sprawy [...] niezwiązane z tym postępowaniem.
W lipcu 2009 r. Departament Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości przeprowadził kontrolę części akt spraw wymienionych w sprawozdaniu z wizytacji kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. przeprowadzonej w grudniu 2008 r. przez sędziego wizytatora Sądu Okręgowego w [...].
Kontroli poddano akta spraw o sygn.: [...],[...],[...],[...] i [...]. Analiza tych spraw wykazała okoliczności potwierdzające rażące i uporczywe naruszanie przepisów prawa przez A. P.:
- w sprawie [...] stwierdzono ponad 13 letnią przewlekłość postępowania, niewykonanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania i zwrotu tytułu wykonawczego;
- w sprawie [...] stwierdzono nieuzasadnione okresy bezczynności i nie chronologiczne prowadzenie akt;
- w sprawie [...] stwierdzono brak podpisów pod niektórymi protokołami, nieuzasadnioną bezczynność, załączanie zwrotnych potwierdzeń odbioru do niewłaściwych pism, brak zapisu co do sposobu uznania korespondencji za doręczoną w przypadku jej zwrotu do dłużnika, zwłokę w wykonywaniu zarządzeń i poleceń sądu, zwłokę w udzielaniu wierzycielom informacji o stanie egzekucji;
- w sprawach [...] i [...] brak oryginałów tytułów wykonawczych.
Organ wskazał także na orzeczenia Sądu Okręgowego w [...], które stwierdzały przewlekłość w prowadzonych przez skarżącego postępowaniach: [...],[...],[...].
Jak podkreślił organ, wyniki wizytacji doprowadziły do przeniesienia agend kancelarii skarżącego z ul. [...] do lokalu przy ul. [...] 2. Przeniesienie agend kancelarii odbyło się w asyście komorników wizytatorów Izby [...] oraz miejscowej Policji, gdyż A. P. wraz ze zwolnionymi z pracy w kancelarii synami A. P. i S. P. odmawiali wydania części akt i pieczęci kancelarii.
Organ podkreślił, iż w wyniku wstępnego sprawdzenia przeniesionych do nowego lokalu agend kancelarii komorniczej okazało się, że brakuje 11 akt spraw egzekucyjnych z repertorium [...], 211 z repertorium [...] i 63 z repertorium [...]. Zostały też częściowo skasowane elektroniczne akta spraw egzekucyjnych oraz zaginęła jedna z pieczęci kancelarii.
Minister Sprawiedliwości wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] maja 2009 r. Prokurator Rejonowy w K. poinformował Ministra Sprawiedliwości, iż w wyniku przeprowadzonych czynności przeszukania pomieszczeń mieszkalno-gospodarczych skarżącego w N., K. i B. odnaleziono część brakujących akt spraw komorniczych, liczne pisma i korespondencję adresowaną do kancelarii komorniczej oraz pieczęć o treści "[...]" i datownik " wpł. dnia, sygn. [...], zał.". Ponadto poinformował, że w ramach prowadzonego postępowania uzyskano szereg dokumentów wskazujących jednoznacznie o wykonywaniu czynności służbowych przez skarżącego mimo zawieszenia.
Zastępca komornika W. O. po przeanalizowaniu elektronicznych akt komorniczych kancelarii przekazał Departamentowi Organizacyjnemu Ministerstwa Sprawiedliwości wydruki czterech kart rozliczeniowych spraw egzekucyjnych prowadzonych w latach [...] sygn. akt [...],[...],[...],[...], których wstępna analiza wykazała bezpodstawne rejestrowanie bardzo wysokich kwot, nawet po 100 000 000 zł, jako wierzytelności innych komorników i Sądu Rejonowego w K.
Organ przytoczył pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rady Izby Komorniczej w [...], w którym poparto wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o natychmiastowe odwołanie skarżącego z funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. w trybie art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zawód komornika sądowego jest zawodem zaufania publicznego. Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym powołanym do wykonywania orzeczeń sądowych w drodze przymusowej egzekucji. Wykonując swój zawód komornik zobowiązany jest postępować w zgodzie z przepisami prawa i złożonym ślubowaniem oraz zasadami etyki zawodowej. Zdaniem organu skarżący wykonując zawód komornika wielokrotnie naruszył zasady etyki zawodowej, jak również wielokrotnie rażąco i uporczywie naruszał obowiązujące przepisy prawa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. P. zarzucił powyższej decyzji Ministra Sprawiedliwości naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 10, 11, 12, 75, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj . art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji poprzez błędne uznanie, że skarżący dopuścił się rażącego i uporczywego naruszenia przepisów prawa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nieuwzględnienie wniosku o jego odwołanie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania w sprawie. Nadto domagał się przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanych przez niego dowodów.
W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych przepisów postępowania administracyjnego, a organ administracji publicznej przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób niedbały, nierzetelny, pomijając dowody mające istotne znaczenie dla sprawy. Skarżący twierdził, że podobne uchybienia były podstawą złożenia dwóch wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] lutego 2006 r. oraz z dnia [...] października 2006 r. przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Podniósł, iż oba wnioski rozpoznano łącznie i ukarano go orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. karą pieniężną w wysokości zaledwie 3000 zł. Konkludował, iż Komisja Dyscyplinarna nie uwzględniła wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o wymierzenie kary wydalenia ze służby komorniczej, z uwagi na niepotwierdzenie się wszystkich przedstawionych zarzutów. Podkreślił, że orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej nie zostało zaskarżone przez wnioskodawcę.
Skarżący zauważył, że podstawą skierowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] kolejnego wniosku dyscyplinarnego było toczące się przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o sygn. [...] postępowanie karne, a zarzuty wymienione we wniosku o wszczęcie postępowanie dyscyplinarnego są tożsame, z zarzutami wskazanymi w akcie oskarżenia. Na tej samej podstawie wszczął również postępowanie dyscyplinarne Minister Sprawiedliwości. Skarżący podniósł, iż zarzuty wskazane we wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o odwołanie Komornika ze stanowiska, organ przyjął za udowodnione bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarzucił również, że Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości przeprowadził kontrolę jedynie "części akt spraw" będących podstawą wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o odwołanie go ze stanowiska, a nadto nie poinformowano go o prowadzonych czynnościach, uniemożliwiając ustosunkowanie się do wyników kontroli. Powyższym działaniem, zdaniem skarżącego, naruszono art. 10 § 1 kpa. Skarżący podniósł, że wbrew obowiązkowi ciążącemu na organie, nie został pouczony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a organ nie wstrzymał się od wydania decyzji do czasu złożenia powyższego oświadczenia. Ustosunkowując się do zarzutu braku 11 akt spraw egzekucyjnych z repertorium KMS, 211 z repertorium [...] i 63 z repertorium [...] skarżący stwierdził, iż powyższe akta zaginęły wskutek działań zastępcy W. O. Zdaniem skarżącego chybione jest stanowisko organu, iż zawieszony komornik dokonywał czynności egzekucyjnych pomimo zawieszenia. Wyjaśnił, że zawieszony komornik nadal prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników i ich zwalnia. Jego zdaniem powyższe stanowisko w pełni zostało podzielone przez Sąd Okręgowy w [...] w postanowieniu z dnia [...] maja 2009 roku, oraz w wyrokach Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] lipca 2009 roku i z [...] sierpnia 2009 roku, w których Sąd ustalił, iż zastępca W. O. nie jest pracodawcą dla zatrudnionych w kancelarii komorniczej pracowników i tym samym nie jest legitymowany do zwalniania pracowników. Ustosunkowując się do zarzutu rejestrowania bardzo wysokich kwot, nawet po 100 000 000 zł w sprawach [...],[...],[...],[...] twierdził, iż zarzut ten jest wynikiem fantazji Zastępcy Komornika –W. O., który rozpowszechniając plotki zapragnął "coś zarobić z tych stu milionów złoty". Wyjaśnił, że pod sygn. [...],[...],[...] były zarejestrowane "mylniki bezsprawowe" komputerowe. Nie było tam prowadzonej żadnej egzekucji, a jedynie ewidencjonowano kwoty mylnie skierowane do komornika, które miały trafić do innych osób. Z powyższych "mylników" kwoty były przekazywane do właściwych osób. Odnosząc się do zarzutu utrudniania pracy zastępcy Komornika, skarżący stwierdził, że przyczyną przeniesienia akt egzekucyjnych przez W. O. była chęć osiągnięcia większego zysku. Decyzję taką zastępca podjął po poinformowaniu go w pierwszych dniach lutego 2009 roku o treści opinii prawnej sporządzonej przez radcę prawnego M. S., zgodnie z którą zastępca W. O. przez pierwszy rok sprawowania zastępstwa jest uprawniony do otrzymywania jedynie 50 % dochodu zastępowanego komornika. Również zastępcę skarżący obciążył odpowiedzialnością za zaginięcie akt. Skarżący przywołując treść art. 15 a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który stanowi, że odwołanie komornika może nastąpić po wyrażeniu opinii rady właściwej izby komorniczej, stwierdził, organ administracji po otrzymaniu powyższej opinii, pomimo obowiązku zawiadomienia strony o jej treści, nie uczynił tego. Tym samym uniemożliwiono mu zaskarżenie powyższej opinii. Zdaniem skarżącego opinia ta została wydana bez jakichkolwiek podstaw. Nadto zarzucił, że organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, którym dowodom dał wiarę, a którym jej odmówił wiary i jakimi przesłankami się kierował. Reasumując swoje wywody sformułował wniosek ewentualny — o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. i zawieszenie postępowania. Powołując się na treść art. 91 § 1 kpa, twierdził że obligatoryjna podstawa zawieszenia postępowania niewątpliwie wystąpiła w powyższej sprawie.
W dniu [...] września 2009 r. Minister Sprawiedliwości wydał decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, iż wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o odwołanie skarżącego ze stanowiska komornika sądowego był całkowicie uzasadniony, podobnie jak stwierdzenie, iż skarżący niemalże w sposób ciągły i systematyczny naruszał przepisy prawa i nie stosował się do zaleceń pokontrolnych. Ponadto organ wskazał, iż wyjątkowo bulwersujące przykłady naruszeń prawa przez komornika, swoistej samowoli w podejściu do czynności egzekucyjnych i zwykły bałagan w aktach upoważniają zaś do stwierdzenia, że już każdy z osobna potwierdzony stosownymi dowodami zarzut usprawiedliwia niezwłoczne odwołanie skarżącego ze stanowiska komornika sądowego.
W dalszej części decyzji Minister Sprawiedliwości powtórzył zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. przypadki naruszeń przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ wskazał, iż bezspornie skarżący został poinformowany o wszczęciu w dniu 25 marca 2009 r. postępowania zmierzającego do rozpoznania wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o odwołanie go ze stanowiska komornika. Zawiadomienie to zostało przesłane na konsekwentnie wskazywany przez skarżącego adres w N. i uznane za doręczone (przesyłkę awizowano) w trybie art. 44 § 1 pkt 1 kpa. Okoliczność zawiadomienia go o wszczęciu postępowania skarżący przyznał w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwości. Zaś w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. odniósł się do zarzutów stawionych mu we wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o odwołanie go ze stanowiska komornika.
Organ wskazał, że skarżący pomimo otrzymania wezwania na dzień [...] czerwca 2009 r. w celu wysłuchania zgodnie z art. 15a ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji., nie stawił się na wysłuchanie w Ministerstwie Sprawiedliwości, a jedynie przesłał (w dniu [...] czerwca 2009r.) fax, którym zawiadomił, że nie stawi się na wysłuchanie z przyczyn zdrowotnych. Skarżący nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego usprawiedliwiającego jego nieobecność, tym samym niestawiennictwo na wysłuchaniu uznano za nieusprawiedliwione.
Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. doręczonym skarżącemu w dniu [...] czerwca 2009 r., został on zawiadomiony o zakończeniu postępowania administracyjnego w jego sprawie. Został również, wbrew jego twierdzeniom, pouczony w trybie art. 10 kpa o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji — w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu praw. Zdaniem organu, przedstawione fakty pozwalają zarówno zakwestionować twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 10 kpa, jak i prowadzą do wniosku, iż postępowanie przeprowadzono w sposób uwzględniający prawa strony, rzetelnie i zachowaniem najwyższej dbałości. O szczególnej dbałości o prawo skarżącego do zajęcia stanowiska w sprawie świadczy kilkukrotne uwzględnianie wniosków skarżącego o zmianę terminu wysłuchania.
Minister Sprawiedliwości zaakcentował również, że opinia Rady Izby Komorniczej nie jest zaskarżalna, dlatego na organie nie spoczywał obowiązek doręczenia tej opinii skarżącemu, który miał możność zapoznania się z jej treścią w ramach uprawnień strony wynikających z k.p.a.
Organ nie zgodził się z zarzutem, iż w istocie przesądził na niekorzyść skarżącego o treści ustaleń w zawieszonym postępowaniu dyscyplinarnym czy w postępowaniach karnych. Stwierdził, że poprzestał jedynie na sumarycznym zebraniu wiedzy o zakończonych postępowaniach dyscyplinarnych, o postępowaniu dyscyplinarnym, które zostało zawieszone oraz o toczących się postępowaniach karnych.
Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. przypisano mu jedynie niektóre uchybienia formalno - proceduralne. Jego zdaniem niewykonywanie zaleceń pokontrolnych, bezczynność, prowadzenie postępowań egzekucyjnych w sposób sprzeczny z wnioskami wierzycieli nie można uznać za drobne uchybienia formalno - proceduralne.
Za całkowicie chybiony uznał organ zarzut przeprowadzenia kontroli jedynie "części akt", bowiem już tylko analiza tychże akt potwierdziła ustalenia wcześniejszych kontroli, wskazujące na rażące i uporczywe naruszenia prawa przez komornika. W ocenie Ministra Sprawiedliwości całkowicie zbędnym byłoby przeprowadzanie na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego ponownej całościowej kontroli celem swoistej weryfikacji wcześniejszych ustaleń wizytatorów.
Odnosząc się do problemu fikcyjnie rejestrowanych spraw, które skarżący określił mianem "mylników bezsprawowych", organ zauważył, że już tylko w oparciu o wyjaśnienia skarżącego właściwym byłoby rozważenie wszczęcie osobnego postępowania celem zbadania tego wątku. Ponadto stwierdził, że żaden z obowiązujących aktów prawnych nie przewidział "mylników bezsprawowych". W ocenie Ministra Sprawiedliwości działania skarżącego i zatrudnionych w jego kancelarii synów S. i A., w istocie prowadziły do uniemożliwienia normalnej pracy kancelarii prowadzonej przez zastępcę komornika. W tym zakresie organ odwołał się do dowodu w postaci protokołów zawierających spisy rzeczy (w tym licznych akt egzekucyjnych) znalezionych podczas przeszukania pomieszczeń pozostających w dyspozycji skarżącego (protokoły z dni [...] i [...] kwietnia 2009 r.). Powyższe stwierdzenie w świetle wyników przeszukania zdaniem organu należy odnieść do wyjaśnień skarżącego wskazujących na W. O. jako sprawcę zagubienia akt. Wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania niniejszego postępowania, w ocenie Ministra Sprawiedliwości był pozbawiony podstaw, albowiem warunki art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie zostały spełnione.
Pismem z dnia [...] października 2009 r. A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. Ministrowi Sprawiedliwości zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 10, 11, 12, 75, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji poprzez błędne uznanie, że skarżący dopuścił się rażącego i uporczywego naruszenia przepisów prawa,
3. nie respektowanie orzeczeń sądowych w postaci Postanowień Sądu Okręgowego w [...] i Wyroków Sądu Rejonowego w N..
W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] sierpnia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna gdyż decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 15a. ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik: dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa - na wniosek prezesa właściwego sądu apelacyjnego lub prezesa właściwego sądu okręgowego, po zasięgnięciu opinii właściwej izby komorniczej (v. art. 15a) ust.1 pkt 6 ustawy ).
Na podstawie tego przepisu Minister Sprawiedliwości może samodzielnie rozstrzygnąć czy komornik dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszania prawa. Przy czym gdy spełniona jest choćby jedna z tych przesłanek Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska.
Powyższa decyzja jest zatem decyzją związaną.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony, organ zebrał i ocenił materiał dowodowy zgodnie z wymogami procedury administracyjnej.
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organ prawidłowo ocenił przytoczone w uzasadnieniu decyzji liczne przykłady naruszeń prawa jako rażące. Trudno bowiem zakwestionować, że prowadzenie postępowań egzekucyjnych bez tytułów wykonawczych nie jest uchybieniem rażącym, skoro tytuł wykonawczy upoważnia do prowadzenia egzekucji. Kilkunastoletnią przewlekłość postępowania, niewykonywanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania i brak zwrotu tytułu wykonawczego nie sposób ocenić w odmienny sposób. Obowiązek zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, jeżeli świadczenie objęte tytułem wykonawczym nie zostało zaspokojone wynika wprost z treści art. 816 k.p.c.
Organ wykazał także, że powyższe uchybienia miały charakter ciągły począwszy od marca 2005 r.
Wbrew zarzutom skargi, A. P. w niniejszym postępowaniu administracyjnym miał zapewnione pełne prawa strony. Był informowany o możliwości zapoznania się z aktami, składania wniosków dowodowych, wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału. Ustosunkował się do zarzutów jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszej instancji (v. pismo z [...] czerwca 2009 r. k. 278 akt administracyjnych). Organ uwzględniał także wnioski skarżącego o przesunięcie terminu wysłuchania.
Zdaniem Sądu, prawidłowo organ uznał, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego na wysłuchaniu wyznaczonym na dzień [...] czerwca 2009 r. spełnia wymogi art. 15 a ust. 3 ustawy a mianowicie, że przedmiotowe wysłuchanie nie było możliwe. Wobec powyższego nie było potrzeby wyznaczania kolejnego terminu wysłuchania skarżącego. Nie można przy tym pominąć, że A. P. przesłał do organu swoje stanowisko wobec przedstawionych zarzutów (v. pismo skarżącego - k. 278 akt administracyjnych).
Chybiony jest również zarzut skarżącego, że organ nie zawiadomił go o treści opinii Rady Izby Komorniczej uniemożliwiając skarżącemu zaskarżenie powyższej opinii. Nie jest to bowiem opinia o jakiej mowa w art. 106 kpa, a tym samym nie podlega określonym tam rygorom np. w zakresie możliwości złożenia zażalenia. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym tj. do 27 grudnia 2007 r. opinia samorządu komorniczego była zaskarżalna, co zmieniło się po nowelizacji Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, dokonanej ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2007r. Nr 112 poz. 769). W stanie prawnym adekwatnym dla potrzeb niniejszej sprawy wzmiankowana opinia nie jest zaskarżalna a jej zadaniem jest poszerzenie wiedzy organu właściwego do wydania decyzji w postępowaniu wyjaśniającym.
Mając na uwadze powyższe, zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego wskazywane w skardze należy uznać za nieuzasadnione, co w konsekwencji prowadzić musi do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło