VI SA/Wa 2041/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-23

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie znaku towarowego w okresie problemów finansowych grupy kapitałowej, do której należała spółka zgłaszająca, może być uznane za działanie w złej wierze, jeśli celem było wykorzystanie renomy grupy i zablokowanie jej powrotu na rynek?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgłoszenie znaku towarowego nie nastąpiło w złej wierze. Brak było dowodów na to, że zgłoszenie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub miało na celu naruszenie praw innych podmiotów. Spółka zgłaszająca działała samodzielnie, a znak towarowy był jej własnym oznaczeniem, opracowanym i używanym przed zgłoszeniem.
Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która oddaliła jej sprzeciw od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na graficzny znak towarowy dla E. Sp. z o.o. Skarżąca zarzuciła, że znak został zgłoszony w złej wierze, w okresie problemów finansowych grupy D., w celu wykorzystania jej renomy i zablokowania powrotu na rynek. Urząd Patentowy uznał sprzeciw za bezzasadny, stwierdzając brak dowodów na złą wiarę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek(spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 7. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na graficzny znak towarowy oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] działając w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na rzecz (uprawnionego) E. Sp. z o.o., P. na graficzny znak towarowy nr [...], na skutek sprzeciwu złożonego przez (wnoszącą sprzeciw/skarżącą) firmę D. Sp. z o.o., N. działając na podstawie art.8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3, art.246 ust.1 i art.247 ust.2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oddalił sprzeciw i przyznał E. Sp. z o.o., kwotę 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Ustalono, że Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. udzielił za nr [...] prawo ochronne na graficzny znak towarowy. Zgłoszony znak przedstawia równoległo ukośny w kolorze zielonym i jego odcieniach. Prawa ochronnego udzielono, na rzecz E. Sp. z o.o. (wcześniej D. Sp. z o.o.), dla towarów z klasy 16 (artykuły biurowe z papieru i tektury, w tym blankiety, bloki z papieru, formularze, papier do drukarek komputerowych, papier do maszyn rejestrujących, papier do radiogramów, papier do telefaksu, papier kserograficzny, papier w arkuszach, pudełka kartonowe i papierowe), z pierwszeństwem od dnia [...] października 1998 r. Od tej decyzji sprzeciw złożyła firma D. Sp. z o.o. Spółka D. Sp. z o.o., która zarejestrowana została w Krajowym Rejestrze Handlowym dnia [...] lutego 2002 r. jako inny podmiot gospodarczy niż działająca wcześniej pod tą nazwą spółka uprawniona. Jako podstawę żądania wnosząca sprzeciw podała przepisy art.8 pkt 1 powołanej ustawy o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 3, art.246 ust.1 i art.247 ust.2 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnosząca sprzeciw uznała, że rejestracja spornego znaku towarowego nastąpiła z naruszeniem przepisu art.8 pkt 1 powołanej ustawy o znakach towarowych, gdyż znak został zgłoszony w złej wierze, tj. w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Skarżąca wskazała, że zgłoszenia spornego znaku towarowego dokonano w okresie wszczęcia procedury upadłościowej grupy D., bez jej wiedzy. Wskazano, że grupa D. była wówczas 51% udziałowcem uprawnionego poprzez swoją spółkę D. (D. AB). W ocenie skarżącej celem zgłoszenia było wykorzystanie renomy grupy D. i zablokowania ponownego wejścia grupy D. na rynek polski. Przedłożyła wzór druków ze spornym wzorem, umowę z dnia [...] grudnia 1999 r. zawartą między uprawnionym (działającym wówczas pod nazwą D. Sp. z o.o.) i D. (D. AB) dotyczącą sprzedaży udziałów, a także, artykuły prasowe, oświadczenie H. K. (z tłumaczeniem), oświadczenie T. Z., wniosek o postępowanie układowe złożony przez spółki grupy D. dnia [...] lipca 1998 r. w Sądzie Rejonowym w S. (z tłumaczeniem), postanowienie z dnia [...] października 1998 r. Sądu Rejonowego w S. (z tłumaczeniem), pismo okólne dotyczące rozpoczęcia postępowania upadłościowego 16 spółek grupy D. (z tłumaczeniem) oraz strukturę udziałową grupy D. na dzień [...] grudnia 1997 r. (z tłumaczeniem). Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu podnosząc, że przytoczone przez wnioskodawcę argumenty są chybione. Wskazał, że nie działał w złej wierze, czyli sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Podniósł, że zgłoszenia spornego znaku dokonano z wiedzą większościowego udziałowca, tj. spółki D. (D. AB), przedłożone dokumenty upadłościowe nie wymieniają spółki D. (D. AB) zaś z przedłożonej umowy sprzedaży udziałów z [...] grudnia 1999 r. (k.3-15) wynika, że spółka ta jeszcze w dacie podpisania tej umowy nie była ani w stanie upadłości ani likwidacji (§ 3 tej umowy - k.11). Wskazał, że spółka uprawniona nie mogła wchodzić w skład holdingu D., gdyż grupa D. nie stanowiła holdingu (bilans nie był skonsolidowany). Podniósł, że przed datą zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP sporny znak był używany wyłącznie przez uprawnionego. Przedłożył dokumenty dotyczące przekształceń spółki uprawnionej, wydruki ze stron internetowych uprawnionego, artykuły prasowe, oświadczenie J. P. o opracowaniu spornego oznaczenia w 1994 r., przykładowe zamówienie na papier ze spornym oznaczeniem z [...] kwietnia 1995 r. z wzorami papieru, oświadczenie H. G. (z tłumaczeniem), wydruki z rejestru handlowego spółek E. i D. (D. AB) (z tłumaczeniem), oraz wykres czasowy przekształceń własnościowych spółek E. D. i D. (D. AB). Organ wskazał, że zgodnie z przepisami art 246 ust.1 i art.247 ust.2 ustawy Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym jako sprawa o unieważnienie prawa. W myśl art. 255 ust.1, pkt 9 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 tej ustawy ustawowe warunki wymagane do uzyskania rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji. Organ wskazał, że znak towarowy nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] października 1998 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych, tak więc ustawa ta stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia postępowania o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego (z rejestracji znaku towarowego). Zdaniem organu rejestracja spornego znaku towarowego nie nastąpiła z naruszeniem przepisu art. 8 pkt 1 powołanej ustawy o znakach towarowych, gdyż znak nie został zgłoszony w złej wierze, tj. w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W ocenie organu nie wynika, iż zgłoszenia spornego znaku towarowego dokonano ze świadomością wszczęcia procedury upadłościowej grupy D. lub bez jej wiedzy, lub że celem zgłoszenia było wykorzystanie renomy grupy D. i zablokowania ponownego wejścia grupy D. na rynek polski. Organ stwierdził, że należy domniemać, iż zgłoszenia spornego znaku dokonano z wiedzą większościowego udziałowca, tj. spółki D. (D. AB), skoro miał on dostęp do wszelkich dokumentów uprawnionego. Ponadto przedłożone dokumenty upadłościowe nie wymieniają spółki D. (D. AB) zaś z przedłożonej umowy sprzedaży udziałów z [...] grudnia 1999 r. (k.3-15) wynika, że spółka ta jeszcze w dacie podpisania tej umowy nie była ani w stanie upadłości ani likwidacji (§ 3 tej umowy - k.11). W ocenie organu dokumenty obejmujące wzór druków ze spornym wzorem, umowę z dnia [...] grudnia 1999 r. zawartą między uprawnionym (działającym wówczas pod nazwą D. Sp. z o.o.) i D. (D. AB) dotyczącą sprzedaży udziałów. Nadto wskazał, że artykuły prasowe, oświadczenie H. K. (z tłumaczeniem), oświadczenie T. Z., wniosek o postępowanie układowe złożony przez spółki grupy D. dnia [...] lipca 1998 r. w Sądzie Rejonowym w S. (z tłumaczeniem), postanowienie z dnia [...] października 1998 r. Sądu Rejonowego w S. (z tłumaczeniem), pismo okólne dotyczące rozpoczęcia postępowania upadłościowego 16 spółek grupy D. (z tłumaczeniem) oraz strukturę udziałową grupy D. na dzień [...] grudnia 1997 r. (z tłumaczeniem) nie dowodzą słuszności zarzutów wnoszącego sprzeciw. Organ wskazał, że złożone przez uprawnionego dokumenty dotyczące przekształceń spółki uprawnionej, wydruki ze stron internetowych uprawnionego, artykuły prasowe, oświadczenie J. P. o opracowaniu spornego oznaczenia w 1994 r., przykładowe zamówienie na papier ze spornym oznaczeniem z [...] kwietnia 1995 r. z wzorami papieru, oświadczenie H. G. (z tłumaczeniem), wydruki z rejestru handlowego spółek E. i D. A (D. AB) (z tłumaczeniem), oraz wykres czasowy przekształceń własnościowych spółek E. i D. (D. AB), potwierdzają, iż przed datą zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP sporny znak był używany przez uprawnionego. Organ uznał, że przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, iż przed datą zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP sporny znak był używany przez jakikolwiek podmiot gospodarczy poza uprawnionym wynika natomiast, iż przed datą zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP sporny znak był używany tylko przez uprawnionego. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076) i tak zgodnie z § 8 pkt 2 tego rozporządzenia stawka minimalna w sprawach dotyczących unieważnienia prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny wynosi 1600 zł. Taka też kwota została przyznana uczestnikowi postępowania. Powyżej opisaną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskie z dnia [...] czerwca 2006 r. wniosła spółka D. Spółka z o.o. siedzibą w N. Zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 77, 80 i 107 kpa poprzez przyjęcie, że: materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że zgłoszenia spornego znaku dokonano ze świadomością wszczęcia procedury zgodnie z niemieckim prawem upadłościowym; materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, że zgłaszający dokonał zgłoszenia bez poinformowania spółki matki – D. GmbH, a co za tym idzie bez poinformowania kogokolwiek z grupy D. o dokonanym zgłoszeniu; materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że zgłoszenie spornego znaku dokonane zostało w celu wykorzystania renomy grupy D. oraz zablokowania ponownego wejścia grupy D. na rynek polski. Wskazując na powyższe wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Urzędowi Patentowi rozstrzygnięciem o kosztach postępowania administracyjnego; zasądzenie od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed tutejszym Sądem. Wskazała, że stronami postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji były polskie spółki, które były lub są powiązane kapitałowo z międzynarodowym koncernem D. (grupą D.). Koncern ten jest znanym na rynku polskim i międzynarodowym producentem papieru i innych artykułów biurowych. W latach 1992-2001 uczestnik postępowania działał pod firmą D. Sp. z o.o. Uczestnik postępowania prezentował się w owym czasie w mediach jako część koncernu D. i tak był postrzegany przez prasę (na przykład dowody na kartach 137, 138 w analogicznym postępowaniu spornym o sygn. akt [...]). Grupa D. składała się z szeregu powiązanych kapitałowo spółek. Wśród nich występowała spółka D. GmbH & Co KG. Spółka ta była 100% udziałowcem spółki D. GmbH (D. AB). Natomiast 51% udziałowcem uczestnika postępowania była spółka D. AB. Była to spółka, która w ramach grupy D. utrzymywała udziały w zagranicznych spółkach-córkach. Latem roku 1998 w wyniku kłopotów finansowych doszło do otwarcia postępowania układowego, a następnie do upadłości spółek z grupy D. Po zakończeniu postępowania upadłościowego grupa D. ponownie utworzyła polską spółkę córkę - skarżącą w niniejszym postępowaniu. Następnie, zaczęła sprzedawać papier o wyglądzie identycznym jak był sprzedawany przez poprzedniego przedstawiciela grupy D. na Polskę, to jest opatrzyła go znakiem słowno-graficznym, a na marginesie umieściła szereg pionowych prostopadłościanów w kolorze granatowym. Wskazała, że papieru takiego nie może sprzedawać, ponieważ jeden z elementów graficznych został zarejestrowany jako znak towarowy przez uczestnika postępowania. Następnie doszło do wszczęcia postępowania karnego przeciwko skarżącej (zostało ono ostatecznie umorzone z braku znamion czynu zabronionego) a następnie do wydania zabezpieczenia w postępowaniu cywilnym przeciwko skarżącej (powództwo zostało obecnie oddalone przez sąd pierwszej instancji). Zdaniem skarżącej ustalenia faktyczne są niezgodne z prawdą i wynikają z błędnej i sprzecznej z doświadczeniem życiowym oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podniosła, że zawarte w uzasadnieniu stwierdzenie, jakoby nie zostało udowodnione, że zgłoszenie zostało dokonane ze świadomością wszczęcia procedury upadłościowej grupy D. jest błędne. Wśród materiału dowodowego (k. 190-187 akt w sprawie [...]) znajduje się pismo z dnia [...] lipca 1998, z którego wynika, że [...] lipca 1998 r. większość spółek z grupy D. złożyło wniosek o otwarcie postępowania układowego. Natomiast zgodnie z kolejnym pismem z [...] października 1998 (k. 186-182 akt w sprawie [...]) doszło do otwarcia postępowania upadłościowego szeregu spółek z grupy D., w tym spółki D. GmbH & Co. KG, która była 100% udziałowcem spółki D. AB (większościowego udziałowca uczestnika postępowania). Zdaniem skarżącej z reguły logiki i doświadczenia życiowego wynika, że kłopoty finansowe spółek musiały zacząć się znacznie wcześniej, a wszystkie te wydarzenia nie mogły toczyć się bez wiedzy uczestnika postępowania. Wskazała, że uczestnik w żaden sposób nie zawiadomił swojej spółki matki o dokonaniu zgłoszenia. Z tego powodu błędne jest ustalenie tej okoliczności faktycznej przez organ i oparcie twierdzeń decyzji na podstawie domniemania faktycznego, stwierdzając, że skarżąca miała dostęp do wszelkich dokumentów uprawnionego. Wskazał na dużą samodzielność spółek działających w ramach grupy D. W świetle przedstawionych dowodów, niezrozumiałe jest w ocenie skarżącej przyjęcie przez organ, że spółka matka miała świadomość tak drobnych czynności jak dokonanie zgłoszenia, którego koszt wynosił kilkaset złotych. W jej ocenie brak wiedzy o dokonaniu zgłoszenia jest potwierdzany także przez treść umowy sprzedaży udziałów z dnia [...] grudnia 1998 r. (k 15-3 akt sprawy [...]), która została zawarta w wyniku upadłości. Z treści umowy wynika, że kwestia oznaczeń odróżniających była podmiotowo istotnym elementem umowy. Gdyby fakt zgłoszenia znaku do rejestracji nie został zatajony przez uczestnika, to z pewnością kwestia praw do niego zostałaby w jakiś sposób uregulowana. Jej zdaniem w świetle powyższych ustaleń (dokonanie zgłoszenia równolegle z kłopotami finansowymi i widmem upadłości oraz zatajenie tej informacji przed spółkami z grupy D.) jednoznaczne jest, że rejestracja zmierzała do zawłaszczenia elementu graficznego, który dotychczas wykorzystywany był w Polsce przez spółkę należącą do grupy D. Rejestracja pozwoliła na wyprowadzenie tego składnika majątkowego z grupy D., a następnie pozwoliła uczestnikowi postępowania opóźnić ponowne wejście grupy D. na polski rynek. Skarżąca zgodziła się, że co do zasady rejestracja znaku towarowego przez spółkę córkę jest działaniem w dobrej wierze jednakże wobec okoliczności sprawy, to jest: istotnej niezależności przyznanej uczestnikowi postępowania w ramach grupy D., widma upadłości i możliwych zmian kapitałowych, wykorzystania zarejestrowanego znaku w celu zablokowania powtórnego wejścia grupy D. do Polski, jest działaniem noszącym znamiona działania w złej wierze. Powołując się na powyższe skarżąca wnosiła jak wyżej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy uznać, że wnioskodawca z uwagi na wytoczone przeciwko niemu postępowania sądowe miał interes prawny aby wystąpić z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji (art. 246 ust. 2 ww. ustawy). Ponieważ uprawniona ze znaku podniosła zarzut o bezzasadności sprzeciwu, stosownie do art. 247 ust. 2 prawa własności przemysłowej, sprawa była rozpoznawana przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w postępowaniu spornym. Zgodnie z art. 315 ust. 3 powołanej ustawy, ustawowe warunki wymagane do uzyskania rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji. W przedmiotowej sprawie znak towarowy graficzny nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] października 1998 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). W związku z powyższym podstawę prawną rozstrzygnięcia skargi na decyzję oddalającą sprzeciw o unieważnienie przedmiotowego prawa z rejestracji znaku towarowego stanowią unormowania tej ustawy. W ocenie skarżącej rejestracji znaku dokonano w warunkach art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych (dalej u.z.t.) tj. z naruszeniem zasad współżycia społecznego oraz praw osobistych i majątkowych grupy D. Urząd Patentowy był związany podstawami wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji, gdyż w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał art. 255 ust. 4 ustawy - Prawo własności przemysłowej, zgodnie z którym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Granice wniosku, a w szczególności wskazana w nim podstawa prawna, wyznaczały więc zakres postępowania administracyjnego przed Urzędem Patentowym w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Znak został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] października 1998 r., przez spółkę D. sp. z o.o. z siedzibą w P. (obecnie po zmianie nazwy E. sp. z o.o.). W przekonaniu skarżącej ówczesna spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w P. wchodziła w skład grupy D. i zgłoszenia dokonała w tajemnicy przed tą grupą wykorzystując fakt toczącego się postępowania upadłościowego w stosunku do 16 spółek wchodzących w skład grupy D. Celem zgłoszenia było późniejsze ograniczenie spółkom z grupy D. (w tym skarżącej w sprawie wpisanej do rejestru w 2002r., która określa siebie jako spółkę córkę grupy D.) wejście na rynek polski z prawem do posługiwania się przedmiotowym znakiem towarowym. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, zgłoszenie nastąpiło w złej wierze, bowiem niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. Art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie i orzecznictwie należy z punktu widzenia tego przepisu oceniać zgodność z prawem i zasadami współżycia społecznego samego znaku, jego treści i formy przedstawieniowej. Nadto należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym i w doktrynie przyjęto, że przy badaniu naruszenia zasad współżycia społecznego należy brać również pod uwagę elementy podmiotowe. A więc nie tylko znak, ale i określone, naganne zachowania zgłaszającego może przesądzać o zaistnieniu przesłanki z art. 8 pkt 1 tej ustawy. Rozszerzającą interpretację zasad współżycia społecznego należy uznać za uzasadnioną, jeżeli zważy się, że ta ogólna klauzula wyparła w pewnym okresie klauzule przestrzegania zasad dobrych obyczajów, uczciwego obrotu i dobrej wiary. Wzmacnia ją dodatkowo treść art. 24 ust. 4 u.z.t, z którego wynika, że na gruncie tej ustawy zła wiara jest jednak brana pod uwagę jako przesłanka dopuszczalności rejestracji znaku towarowego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie II SA 1165/02). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż przesłanką do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy jest jego zgłoszenie w dobrej wierze, natomiast w złej wierze działa ten, kto wie lub ze względu na okoliczności powinien wiedzieć, że prawo mu nie służy. Zgłoszenie znaku w dobrej wierze jest poparte przekonaniem, że działanie to nie stanowi naruszenia uprawnień do znaku osoby trzeciej. Dla przyjęcia złej wiary wymagane jest aby do zgłoszenia doszło z innych powodów aniżeli chęć posiadania wyłączności używania znaku dla własnych towarów ( E. Nowińska, U. Romińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienia, Warszawa 2003). Osoba zgłaszająca znak do rejestracji pozostaje w złej wierze, gdy wie lub powinna wiedzieć, że swoim działaniem narusza cudze prawa podmiotowe. W złej wierze jest też ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy nie można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwiony. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2002 r. II SA 3856/01 ogólne wskazanie, że uzyskaniu prawa z rejestracji znaku towarowego towarzyszył zamiar zamknięcia konkurentom dostępu do rynku, nie wystarcza w celu udowodnienia złej wiary. Prawo z rejestracji znaku towarowego jako prawo wyłączne z natury rzeczy wprowadza pewne ograniczenia. Udzielenie prawa z rejestracji na dany znak towarowy na rzecz jednej osoby oznacza, że inne osoby nie mogą tego znaku używać. Skarżący nie wykazał w toku postępowania przed Urzędem Patentowym, że zgłoszenie spornego znaku do rejestracji nastąpiło w innym celu, niż chęć posiadania prawa jego wyłącznego używania dla oznaczania własnych towarów oraz, że w skutek tej rejestracji naruszone zostały cudze prawa podmiotowe. Zgłaszająca znak do rejestracji, w momencie zgłoszenia znaku do rejestracji, była uprawniona do prowadzenia działalności gospodarczej w zakreślonym zakresie dla towarów, dla których zarejestrowany został ten znak towarowy. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej należy zauważyć, jak trafnie stwierdził to Urząd Patentowy RP, że spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w P. (obecnie E. sp. z o.o. z siedzibą w P.) nie wchodziła w skład holdingu D., gdyż tzw. grupa D. nie stanowiła holdingu z tego powodu, iż bilans tej grupy nie był skonsolidowany. Nazwę D. spółka pozyskała za zgoda jej większościowego współudziałowca D. GmbH i licencjodawcy D. GmbH z siedzibą w R. N. i za ich zgodą, na skutek umowy z dnia [...] grudnia 1999 r. Z powodów wskazanych wyżej była uprawniona do używania, jako składnika swojej firmy, nazwy D. do [...] czerwca 2001 r. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżąca nie jest następcą prawnym spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w P. (obecnie E. sp. z o.o. z siedzibą w P.), ani jako podmiot prawny kontynuatorką jej praw i obowiązków. Jest ona nowym przedsiębiorcą powstałym na rynku polskim i pomiędzy nią a uprawnioną ze znaku nie ma żadnych związków prawnych ani gospodarczych ani organizacyjnych. Działając na rynku polskim pod nazwą D. sp. z o.o. z siedzibą w P. spółka korzystała ze spornego znaku, nakładając go na swoje wyroby. W tym zakresie skarżąca nie wykazała w postępowaniu administracyjnym by było inaczej, tj. by inny podmiot przed rejestracją spornego znaku używał znak zarejestrowany przez uprawnioną. Z okoliczności tych wynika, że D. sp. z o.o. z siedzibą w P. zgłosiła znak do rejestracji wyłącznie w celu odróżniania produkowanych przez siebie wyrobów od towarów innych producentów. Celem tym nie było zatem wykorzystanie znaku grupy D. ani ograniczenie udziału skarżącej w rynku polskim w zakresie towarów produkowanych obecnie przez nią. Z akt sprawy, na których Urząd Patentowy RP oparł swoje ustalenia wynika, że postępowanie upadłościowe toczyło się w stosunku do spółek D. Z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 1998 r. oraz z pisma okólnego do wierzycieli D. wynika, że w skład tej grupy wchodziło 16 spółek i tę samą ilość spółek podaje skarżąca. Na podstawie powyższych dokumentów nie można stwierdzić by w skład tej grupy wchodziły spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w P., D. GmbH (większościowy udziałowiec uprawnionej ze znaku) lub D. GmbH z siedzibą w R. N. (licencjodawca i jednocześnie strona umowy z dnia [...] grudnia 1999 r. wyrażająca zgodę na czasowe używanie przez uprawnioną ze znaku nazwy D.). Skarżąca z tej okoliczności, że inna spółka niemiecka posiadała 100% udziałów w spółce A. GmbH, wyprowadza zbyt daleko idący wniosek. Uważa, ze niejako z automatycznej przynależności tej ostatniej do tzw. Grupy D. oraz powiązań organizacyjnych, gospodarczych i prawnych z tą grupą D. sp. z o.o. z siedzibą w P. wynikają jej obowiązki. Spółka A. GmbH stała się udziałowcem D. sp. z o.o. z siedzibą w P. jako suwerenny podmiot gospodarczy, a nie jako spółka wchodząca w skład tzw. Grupy D. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie również w § 3 umowy z dnia [...] grudnia 1999 r., gdzie sprzedający udziały A. GmbH gwarantował, że zbywane udziały nie są obciążone innymi prawami osób trzecich, nie są zajęte, nie jest prowadzona w stosunku do nich egzekucja i może tymi udziałami swobodnie dysponować bez zgody, zezwoleń lub innych oświadczeń osób trzecich oraz instytucji i organów administracji państwowej. D. sp. z o.o. z siedzibą w P. przez fakt przyjęcia nowego wspólnika nie stała się częścią grupy D. Zasada organizacyjna spółek kapitałowych prawa handlowego polega na tym, że są to autonomiczne podmioty organizacyjne, wykonujące działalność gospodarczą we własnym imieniu, na własną rzecz i ryzyko. Z akt sprawy nie wynika także, co stwierdził Urząd Patentowy RP, by w dacie rejestracji znaku - tj. przed wydaniem postanowienia w postępowaniu upadłościowym - w stosunku do większościowego udziałowca spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w P. toczyło się podobne postępowanie. Natomiast niewątpliwe jest, że A. GmbH jako udziałowiec uprawnionej ze znaku i to udziałowiec większościowy, miał dostęp do dokumentów spółki, w tym do tych które dotyczyły rejestracji znaku. W tych okolicznościach za co najmniej wątpliwe należy uznać, by udziałowiec ten nie zorientował się, że spółka na rok przed zawarciem umowy z dnia [...] grudnia 1999 r. o przeniesieniu udziałów, już używała sporny znak. Argumentacja skarżącej, że okoliczność tę A. GmbH mogła potraktować jako drobną i bez znaczenia, a w szczególności jako skutecznie ukrytą przed udziałowcem, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wpływała ona na wizerunek firmy. Jednocześnie zauważenia wymaga, że udziałowiec ten nigdy nie zgłaszał pretensji do D. sp. z o.o. z siedzibą w P. o używanie spornego znaku, podobnie jak nie zgłaszała tego żadna ze spółek wchodzących w skład tzw. Grupy D. Umową z dnia [...] grudnia 1999 r. większościowy udziałowiec spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w P. – A. GmbH - wraz z udziałami przeniósł na spółkę "wszelkie prawa uboczne związane z udziałami". Świadczy o tym także fakt przeniesienia prawa do zysku za rok 1999, który to zysk wypracowywany był również, o ile nie przede wszystkim, sprzedażą towarów oznakowywanych zgłoszonym znakiem towarowym. Nadto umowa ograniczyła jedynie używanie w firmie spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w P. nazwy D. do dnia [...] czerwca 2001 r. Spółka wywiązała się z tego warunku zmieniając nazwę na E. sp. z o.o. z siedzibą w P. przed powyższą datą. Uprawniona z rejestracji od początku istnienia, jeszcze pod firmą D. Ltd. Sp. z o.o. od 1990 r., działała samodzielnie i niezależnie. Samodzielność i niezależność ta objawiała się również w sferze finansowej, produkcyjnej i marketingowej, a także w zakresie dystrybucji produkowanych wyrobów. Z akt sprawy i dokumentów przedłożonych przez skarżącą nie wynika by uprawniona z rejestracji funkcjonowała na rynku jako przedstawiciel spółki A. GmbH lub by była reprezentantem grupy D. Przez pewien okres większościowy udziałowiec niemiecki – spółka A. GmbH - była jej wspólnikiem, a uprawniona z rejestracji spornego znaku występowała na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Nadto należy zauważyć, że sporny znak został opracowany przez pracownika uprawnionej – J. P. – jeszcze w roku 1994, a następnie zarejestrowany przez D. sp. z o.o. z siedzibą w P. Przy czym zaznaczyć należy, iż był używany przez uprawnioną jeszcze przed rejestracją, na co wskazują chociażby zamówienia z roku 1995 na papier ze wzorami tego papieru, na których widnieje przedmiotowy znak towarowy. Natomiast skarżąca nie wykazała by tzw. grupa D. używała sporny znak albo była uprawniona autorsko lub majątkowo do jego praw. Z powyższego trudno wyprowadzać wniosek, jak czyni to skarżąca, o rejestracji znaku w tajemnicy przed grupą D., po pierwsze dlatego, że uprawniona z rejestracji nie miała powodów do zatajenia zgłoszenia rejestracji, a po drugie dlatego, iż spółka dokonała rejestracji już używanego znaku towarowego celem odróżnienia swoich produktów od produktów innych przedsiębiorców. Zatem teza skarżącej, oparta na art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, jakoby celem rejestracji znaku było w bliżej nieokreślonej przyszłości ograniczenie lub nawet uniemożliwienie skarżącej wejście na rynek polski z jej wyrobami, nie znajduje uzasadnienia. Także co do zarzutu wyprowadzonego z treści art. 8 pkt 2 ww. ustawy należy stwierdzić, iż nie jest on trafny. Jak wskazano bowiem wyżej, przedmiotem ochrony nie jest nazwa D., lecz znak graficzny w postaci ukośnego równoległoboku w kolorze zielonym w różnych wariantach tego koloru. Znak ten nie jest i nigdy nie był oznaczeniem skarżącej lub którejkolwiek ze spółek wchodzących w skład dawnej tzw. grupy D. lub spółki A. GmbH czy D. GmbH. Natomiast wyrażenia D. uprawniona ze znaku D. sp. z o.o. z siedzibą w P. używała w swej firmie zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 1999 r. nawet przez krótszy okres niż ten, na jaki licencjodawca wyraził zgodę, gdyż do dnia [...] czerwca 2001 r. (zgoda obejmowała okres do dnia [...] czerwca 2001 r.). Nie mogło zatem, skutkiem rejestracji przedmiotowego znaku towarowego graficznego dojść do naruszenia praw osobistych lub majątkowych wyżej wymienionych podmiotów lub tzw. grupy D. W świetle powyższych faktów Sąd nie stwierdził by Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo i w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło