VI SA/Wa 2049/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], którą odwołał J. S. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L.. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] lutego 1998 r. na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości nr [...] J. S. został powołany na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L.. Dnia [...] lipca 2006 r. Minister Sprawiedliwości działając na podstawie dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. 97, nr 133, poz. 882 ze zm.), cytowana dalej jako ustawa o komornikach, odwołał J. S. z zajmowanego przez niego stanowiska. Okolicznością obligującą organ do podjęcia tej decyzji był wyrok Sądu Rejonowego w S. Wydział [...] z dnia [...] lutego 2006 r. (sygn. akt [...]), którym J. S. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 231 § 1 k.k. i skazany m.in. na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby trzech lat oraz na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz wykonywania zawodu komornika sądowego na okres jednego roku. Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła, w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpoznanie spraw, podnosząc w nim, że art. 15 ustawy o komornikach stanowi katalog zamknięty i enumeratywnie wymienia przypadki, kiedy Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika. Według J. S. ustęp 4 ww. przepisu stanowi, że Minister odwołuje komornika ze stanowiska jeżeli "został pozbawiony prawomocnym wyrokiem sądu praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu". Tymczasem, jak wskazuje strona wyrok, który legł u podstaw przedmiotowej decyzji orzeka wyłącznie zakaz wykonywania przez niego zawodu na okres jednego roku, co oznacza w jego ocenie, że w dalszym ciągu posiada on prawo do wykonywania zawodu, z tym, że przez okres jednego roku, tego zawodu z przyczyn formalnych wykonywać nie może. Z powyższego J. S. wywodzi, że skoro wyrok nie pozbawił go prawa do wykonywania zawodu w ogóle, a jedynie to prawo ograniczył, to Minister Sprawiedliwości nie powinien odwołać go ze stanowiska komornika sądowego. Minister Sprawiedliwości po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach, decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję w przedmiocie odwołania J. S. ze stanowiska komornika sądowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że dyspozycja art. 15 ust 1 pkt 4 ustawy o komornikach obligowała go do wydania ww. decyzji, bowiem przepisy ustawy o komornikach nie przewidują możliwości odstąpienia od tej dyrektywy z uwagi na czas, na jaki Sąd orzekł zakaz wykonywania zawodu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. złożył na powyższe rozstrzygnięcie skargę, w której wnosząc o jego uchylenie, zarzucił mu: ▪ naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwą interpretację przepisu art. 15 ustawy o komornikach; ▪ naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 7 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez Ministra wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Uzasadniając żądania skargi skarżący przywołał argumentację prezentowaną w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślił, że Minister błędnie przyjął, że wymierzenie przez Sąd Rejonowy w S. środka karnego w postaci czasowego zakazu wykonywania przez niego zawodu komornika sądowego, wypełnia dyspozycję z art. 15 ust 1 pkt 4 ustawy o komornikach. Przepis ten mówi bowiem o pozbawieniu prawomocnym wyrokiem prawa wykonywania zawodu, a nie o orzeczeniu środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu. W ocenie skarżącego nadal przysługuje mu prawo do wykonywania zawodu, z tym zastrzeżeniem, że prawo to nie jest wykonywane w ciągu czasu, na jaki został orzeczony środek karny w postaci zakazu – tj. przez okres jednego roku. Odpowiadając na zarzuty skargi Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym na obowiązek, jaki przepis art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach na niego nakłada. Organ podniósł, że wobec prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w S. ustawowo zobligowany był odwołać skarżącego ze stanowiska komornika sądowego, niezależnie od czasu, na jaki Sąd ten orzekł zakaz wykonywania zawodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie, akt, lub inną czynność z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę, w świetle przywołanych powyżej kryteriów i po zapoznaniu się z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił cytowany powyżej przepis art. 15 ust 1 pkt 4 ustawy o komornikach. Stosownie do jego treści Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika, jeżeli komornik został pozbawiony prawomocnym wyrokiem sądu praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu. W niniejszej sprawie skarżącego zaliczono do grona ww. komorników. Został on bowiem skazany prawomocnym wyrokiem na karę zakazu wykonywania zawodu na okres jednego roku, na podstawie art. 41 § 1 k.k. za to, że nie dopełnił obowiązków przy prowadzeniu czynności egzekucyjnych w sprawie [...] przez niepodjęcie dostatecznych działań zmierzających do ustalenia drugiego właściciela samochodu marki "[...]" i zajął tą ruchomość na poczet długu, a następnie sprzedał w drodze licytacji, czym działał na szkodę S. D. i [...] Banku Gospodarczego w K. Oddział K. – tj. za czyn z art. 231 § 1 k.k. Według art. 41 § 1 k.k. Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. J. S. jako komornik, będący funkcjonariuszem publicznym dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 231 § 1 k.k. i został za to skazany ww. wyrokiem. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że dowodzi to braku rzetelności w prowadzonych przez niego czynnościach komorniczych, a to z kolei obligowało do zastosowania przez sąd dyspozycji art. 41 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust 1 pkt 2 ustawy o komornikach, komornikiem sądowym może być ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i wykonując ten zawód, w myśl z art. 16 ust 1 ustawy o komornikach postępuje w zgodzie z przepisami prawa i złożonym ślubowaniem oraz zasadami etyki zawodowej. Wobec powyższego prawomocnego skazania J. S. na karę zakazu wykonywania zawodu komornika, Minister Sprawiedliwości odwołał skarżącego ze stanowiska komornika sądowego, bowiem zobowiązywała go do tego ustawa. Nie ulega wątpliwości, że katalog przesłanek wskazanych w art. 15 ustawy o komornikach stanowi katalog zamknięty i enumeratywnie wymienia okoliczności, kiedy Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika ze stanowiska. Punkt 4 ww. przepisu stanowi, że Minister odwołuje komornika ze stanowiska jeżeli "został pozbawiony prawomocnym wyrokiem sądu praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu". Według J. S., w jego przypadku sytuacja wskazana w tym przepisie nie zachodzi, gdyż wyrok orzeka wyłącznie zakaz wykonywania przez niego zawodu na okres jednego roku, co oznacza w jego ocenie, że w dalszym ciągu posiada on prawo do wykonywania zawodu, z tym, że przez okres jednego roku, tego zawodu z przyczyn formalnych wykonywać nie może. Skoro więc wyrok nie pozbawił go prawa do wykonywania zawodu w ogóle, a jedynie to prawo ograniczył, to Minister Sprawiedliwości nie powinien odwołać go ze stanowiska komornika sądowego. Nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem skarżącego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący – J. S. został skazany prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono w stosunku do niego zakaz wykonywania zawodu. Tak więc w sytuacji, gdy organ otrzymał ww. wyrok Sądu Rejonowego w S.nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek odwołania skarżącego ze stanowiska komornika sądowego. W niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt, na który wskazuje skarżący, że prawo wykonywania przez niego zawodu komornika sądowego zostało ograniczone czasowo. Jak wskazał sam skarżący art. 15 ustawy o komornikach stanowi katalog zamknięty z enumeratywnie wymienionymi okolicznościami obligującymi Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji określonej treści, a to powoduje że nie może być od niego odstępstw. Przepisy ustawy o komornikach nie przewidują bowiem możliwości rozważania przez organ podjęcia decyzji o odwołaniu komornika ze stanowiska, w zależności od tego, czy kara wymierzona prawomocnym wyrokiem sądu w przedmiocie zakazu wykonywania zawodu została wymierzona na określony czas czy też bezterminowo. Wykładnia zarówno literalna, jak i celowościowa ww. art. 15 pkt 4 prowadzi do wniosku, że Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika, którego prawomocnym wyrokiem pozbawiono na mocy art. 41 § 1 k.k. prawa wykonywania zawodu, nie zależnie od tego, czy chodzi o okresowy zakaz wykonywania zawodu komornika, czy też zakaz całkowity. Tak więc w ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości nie naruszył przepisów prawa materialnego i przepisów prawa proceduralnego, zarzucanych mu w rozpoznawanej skardze. W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, że wobec treści wyroku skazującego J. S. na zakaz wykonywania zawodu komornika sądowego, zachodziła przesłanka do jego odwołania z tego stanowiska. W świetle powyższego chybionymi są zarzuty naruszeń wskazanych w skardze przepisów ustawy o komornikach, a zaistniały stan rzeczy - ustalony przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazywał jednoznacznie na istnienie przesłanki obligującej go do odwołania. Organ nie dopuścił się zarzucanej mu obrazy zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W sytuacji, gdy powziął informację o prawomocnym wyroku skazującym J. S. na zakaz wykonywania zawodu komornika sądowego ustawowo obowiązany był wydać zaskarżoną decyzję, bez konieczności ustalania dodatkowych okoliczności sprawy, gdyż stan faktyczny jej był bezsporny, jasny i wystarczająco dowiedziony. Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga również to, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakter związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym innymi względami i zasadami współżycia społecznego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.