VI SA/Wa 206/12

WyrokWSA w Warszawie2012-03-16

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Piotr Borowiecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy uchwałę o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego narusza prawo, jeśli zdająca zarzuca błędy w ocenie jej pracy z zakresu prawa administracyjnego, która dotyczyła skargi na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie narusza prawa. Mimo że praca egzaminacyjna skarżącej spełniała wymogi formalne i zawierała prawidłowe wnioski, zabrakło w niej zrozumienia istoty problemu prawnego, jakim było postępowanie wznowieniowe. Skarżąca nie powiązała podniesionych zarzutów z trybem wznowieniowym ani nie odniosła się do kluczowych przepisów dotyczących wznowienia postępowania, co uniemożliwiło pozytywną ocenę jej pracy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, głównie z powodu oceny niedostatecznej z części dotyczącej prawa administracyjnego. Praca ta polegała na sporządzeniu skargi do WSA na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę o negatywnym wyniku, uznając, że skarżąca nie zrozumiała istoty problemu prawnego związanego z postępowaniem wznowieniowym. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz nierówne traktowanie. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14 - 17 czerwca 2011 r. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego (dalej Komisja Odwoławcza), działając na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm. (dalej urp) w związku z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w W. (dalej Komisja Egzaminacyjna), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego B. K. (dalej skarżąca). W powyższej uchwale Komisji Egzaminacyjnej, wydanej na podstawie art. 366 ust. 2 upr, stwierdzono, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego (przeprowadzonego w dniach od 14 do 17 czerwca 2011 r.). W uzasadnieniu uchwały podano, iż po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżąca z pierwszej części egzaminu stanowiącej zestaw pytań testowych otrzymała 75 punktów, co stanowi ocenę dobrą, z drugiej części (prawo karne) - ocenę dobrą, z trzeciej części (prawo cywilne) - ocenę dostateczną, z czwartej części (prawo gospodarcze) - ocenę dostateczną, a z piątej części (prawo administracyjne) - ocenę niedostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 urp (zgodnie z którym pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną) oraz mając na uwadze powyższe oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, iż skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Zadanie z części piątej egzaminu radcowskiego – zadanie z zakresu prawa administracyjnego polegało na sporządzeniu przez skarżącą (w oparciu o załączone materiały), jako należycie umocowanego pełnomocnika wnioskodawcy Marka Kowala - radcę prawnego Jana Witkowskiego, skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej sporządzenia, opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenia skargi. Przedmiotem tego zadania było postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 maja 2011 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Włocławskiego z dnia 13 kwietnia 2011 r., wydane na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 kpa, o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr 55 w miejscowości Popów. W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 26 maja 2011 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku Jerzego Małka, Starosta Włocławski decyzją z dnia 10 maja 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych projektem i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr 55 w miejscowości Popów. Decyzja ta jest ostateczna. W dniu 4 marca 2011 r. Marek Kowal wystąpił do Starosty Włocławskiego z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją, podnosząc, że pominięty został w tym postępowaniu jako strona. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. organ odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda Kujawsko-Pomorski podkreślił, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 kpa. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, organ administracji wyda postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Zaznaczył również, że podstawowym "warunkiem skuteczności zażalenia" (od ww. postanowienia pierwszoinstancyjnego z 13 kwietnia 2011 r.) jest złożenie go przez stronę postępowania. Na mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak wynika z akt sprawy postępowania zakończonego decyzją ostateczną, działka nr 56 (Marka Kowala) nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że Marek Kowal nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wniesienia środka zaskarżenia. Stosownie do powyższego przepisu i stanu faktycznego Starosta Włocławski zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, analiza akt sprawy nie wykazała, aby organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie naruszył prawo. Od powyższego postanowienia skarżąca, jako pełnomocnik Marka Kowala (radca prawny Jan Witkowski), sporządziła skargę, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. W skardze , wniesionej na podstawie art. 50 § 1 i art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez odmówienie Markowi Kowalowi legitymacji procesowej czynnej z uwagi na brak statusu strony w rozumieniu tego artykułu, podczas gdy postępowanie dotyczy interesu prawnego skarżącego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 126 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy postanowienie to winno być uchylone z uwagi na wydanie go z naruszeniem art. 7, 8, 11, 77, 107 § 3 kpa przez brak wyjaśnienia przez ten organ stanu faktycznego sprawy, wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwieniu sprawy oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu postanowienia przepisów prawa, - art. 7, 77 w związku z art. 149 § 2 kpa poprzez brak zebrania przez organ II Instancji materiału dowodowego wymaganego do rozpoznania sprawy, - art. 107 § 3 kpa poprzez brak podania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dowodów, na których organ się oparł oraz brak przytoczenia przepisów prawa, - art. 8 i 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwianiu sprawy i braku pogłębiania świadomości prawnej strony. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ppsa, wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Jednocześnie na podstawie art. 200 ppsa wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autorka (tj. skarżąca w niniejszej sprawie) stwierdziła, że Marek Kowal, który wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 10 maja 2010 r., musi być traktowany w niej jako strona w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazał bowiem swój interes prawny w wyniku sprawy o pozwolenie na budowę, podnosząc, że jest właścicielem działki sąsiadującej z działką, na której będą prowadzone roboty budowlane dotyczące obiektu, w którego obszarze oddziaływania znajduje się jego działka. Powołując się na art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane skarżąca podniosła, że działka Marka Kowala znajduje się w obszarze oddziaływania tego obiektu poprzez fakt, że nie zostały zachowane minimalne odległości od granicy jego działki w związku z wykonaniem w ścianie budynku znajdującego się na działce nr 55 dodatkowych okien i drzwi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, a ponadto roboty budowlane na działce sąsiedniej wiążą się z przeprowadzaniem kanalizacji przez jego posesję. Marek Kowal pomimo że nie korzystał z pomocy prawnej, wskazał pośrednio regulacje prawne, które zostały naruszone, a dotyczą jego osoby. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca podniosła w szczególności, iż na organach administracji ciążył obowiązek wykazania, że działka Marka Kowala nie znajduje się w "obszarze oddziaływania obiektu" posadowionego na działce nr 55. Tymczasem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji, w swoich uzasadnieniach nie zawierały wskazania norm odległości pomiędzy obiektem a granicą działki. Organy nie powołały się na dokonane w tym zakresie pomiary, jak również nie wskazały przepisów prawnych, które regulują wymogi co do odległości obiektu od granicy działki. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie wskazały dowodów, na jakich się oparły przy rozpoznaniu sprawy. W uzasadnieniach postanowień organu I i II instancji nie odniesiono się również do zarzutu konieczności przeprowadzenia przez działkę kanalizacji. Uzasadnienie organu I, jak i II instancji, ograniczało się do wskazywania, że wymagane przepisami odległości obiektu od granicy działki Marka Kowala zostały zachowane oraz że jego działka nie leży w "obszarze oddziaływania obiektu". Stwierdzenia te nie były popierane jednak żadnymi dowodami czy wskazaniami przepisów prawa. W konsekwencji należy uznać, że organy nie zebrały w sprawie wystarczającego do jej rozpoznania materiału dowodowego, oraz że strona postępowania nie była informowana o przesłankach, na których organ oparł się przy rozpoznaniu sprawy. Praca skarżącej z zakresu prawa administracyjnego została sprawdzona przez dwóch egzaminatorów: radcę prawnego P. N., który wystawił z tej pracy ocenę cząstkową niedostateczną (2) oraz sędzię NSA E. D., która również wystawiła ocenę cząstkową niedostateczną (2). Uzasadniając ocenę cząstkową egzaminator radca prawny P. N. wskazał, że spełnione zostały wymogi formalne w zakresie sporządzenia skargi. Oceniając natomiast prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, stwierdził brak "podniesienia wprost zarzutu naruszenia art. 149 § 3 kpa dotyczącego istoty problemu". Mimo wskazania w sformułowanym zarzucie naruszenia art. 149 § 2 kpa, brak "prawidłowego wskazania na czym polega naruszenie przywołanego przepisu". Egzaminator podkreślił brak zrozumienia (przez zdającego) istoty postępowania wznowieniowego. Zdający nie dostrzegł bowiem problemu w zadaniu. Wprawdzie prawidłowy jest wniosek o uchylenie postanowienia organu I i II instancji, jednakże nie wskazano podstawy prawnej uchylenia postanowienia organu I instancji. Drugi egzaminator pracy skarżącej z zakresu prawa administracyjnego, w uzasadnieniu oceny cząstkowej, jako dostateczne oceniła zachowanie wymogów formalnych skargi. Prawidłowy jest także zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu (wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia). W zakresie zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji egzaminator wskazała, iż zarzuty skargi są postawione nieprawidłowo. Zdający nie rozumie istoty wznowienia postępowania. Nie wie, że na etapie postępowania objętego kazusem organ bada jedynie przesłanki formalne, wobec tego zarzut naruszenia art. 7, 8, 11,77, 80, 89, 107 § 3 kpa "całkiem nieuzasadniony". Zdający nie dostrzega, że przyczyną odmowy nie może być "brak podstaw do wznowienia postępowania wymieniony w art. 145 § 1 pkt 4 kpa", gdyż prowadziłoby to do oceny podstawy wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Okoliczność ta jest badana dopiero po wznowieniu postępowania. Badanie przyczyny wznowienia postępowania przed jego wznowieniem narusza art. 149 § 3 kpa, który to przepis powinien stanowić podstawę skargi. Za zbędne egzaminator uznał rozważania dot. Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych. W odwołaniu od ww. pierwszoinstancyjnej uchwały Komisji Egzaminacyjnej stwierdzającej – w związku z powyższymi ocenami cząstkowymi skutkującymi oceną niedostateczną (2) z piątej części egzaminu (prawo administracyjne) – że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, skarżąca nie zgadzając się z uchwałą podniosła, że w doktrynie i orzecznictwie nie jest utrwalony pogląd, według którego odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych; w szczególności, że powodem odmowy wznowienia nie może być stwierdzenie braku podstaw wznowienia. W dorobku orzeczniczym sądów administracyjnych istnieją bowiem "liczne orzeczenia, które uznają za konieczne badanie na etapie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa legitymacji składającego wniosek (...) tj. istnienia przymiotu strony (...)". Według skarżącej "funkcjonują obok siebie dwie linie orzecznicze co do momentu badania przymiotu strony żądającego wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa". W dalszej części odwołania skarżąca wymieniła i opisała szereg orzeczeń sądowych, które w jej ocenie potwierdzają to stanowisko, to znaczy "uznają za konieczne badanie na etapie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa legitymacji do jego wniesienia przez ustalenie istnienia przymiotu strony podmiotu występującego z wnioskiem". Komisja Odwoławcza nie uznała zasadności ww. odwołania, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu swojej uchwały dokonała szerokiej analizy "stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania przez Komisję II stopnia", podkreślając, że skoro skarżąca kwestionuje ocenę uzyskaną z pracy z zakresu prawa administracyjnego, to w tym właśnie zakresie koniecznym jest odniesienie się do podniesionych zarzutów, także przez pryzmat argumentów zawartych w uzasadnieniu odwołania. W tym kontekście Komisja Odwoławcza wskazała, iż sporządzona przez skarżącą skarga do sądu administracyjnego (stanowiąca rozwiązanie kazusu z prawa administracyjnego na egzaminie radcowskim) nie dostrzega istoty problemu, a mianowicie, że postępowanie przed organami administracyjnymi dotyczyło trybu nadzwyczajnego (wznowieniowego), na co wskazali egzaminatorzy w ocenach cząstkowych. Podnoszone przez skarżącą w skardze zarzuty zostały sformułowane w taki sposób jakby dotyczyły postępowania zwykłego odnośnie wydania decyzji Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych. W szczególności skarga odnosi się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w żadnym momencie nie wskazano w skardze, iż wnioskodawca domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Natomiast powiązanie w jednym z zarzutów art. 7, art. 77 kpa w zw. z art. 149 § 2 kpa "poprzez brak zebrania przez organ II instancji materiału dowodowego wymaganego do rozpoznania sprawy" (w żaden sposób nierozwinięte w uzasadnieniu skargi) "nie mogą być uznane za prawidłowo sformułowane", gdyż nie wskazano odnośnie jakiej przyczyny wznowienia organ miałby zbierać materiał dowodowy w związku z wydaniem postanowienia na podstawie art. 149 § 2 kpa. W żadnym miejscu w skardze nie wskazano o przesłance wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a skarżąca odnosi wszystkie kwestie niewyjaśnienia okoliczności (że wnioskodawca powinien brać udział w postępowaniu) do postępowania zwykłego. Znajduje to również potwierdzenie w przedstawionych zarzutach z prawa materialnego. Skarżąca co do zasady wykazuje, iż Marek Kowal powinien brać udział w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. w charakterze strony. W skardze wskazano na niezachowanie odległości pomiędzy realizowaną inwestycją a działką wnioskodawcy, jednak nie wskazano wprost przepisów prawa materialnego, z których miałby wynikać, po zbadaniu okoliczności faktycznych, interes prawny wnioskodawcy (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Jednakże zarówno w zarzutach, jak i w uzasadnieniu skargi, skarżąca nie wskazuje, iż postępowanie organów administracyjnych toczyło się w nadzwyczajnym trybie bez określenia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Samo wskazanie powyższych zarzutów (częściowo nawet prawidłowych) bez odniesienia ich do postępowania wznowieniowego powoduje, iż są one niezasadne i potwierdzają, iż skarżąca nie zrozumiała istoty kazusu. Uznając zarzuty skarżącej "w najistotniejszej części za chybione", Komisja Odwoławcza stwierdziła, iż brak jest podstaw do "uwzględnienia odwołania w tej części". Komisja podzieliła przy tym ww. oceny cząstkowe egzaminatorów nie dostrzegając w nich istotnych uchybień, powodujących konieczność podwyższenia tych ocen. Wskazała też na dokonanie w odniesieniu do tych ocen "weryfikacji opinii egzaminatorów". Na powyższą uchwałę skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Zaskarżonej uchwale zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie: - art. 364 ust. 10 i art. 365 ust. 2 urp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na sprawdzeniu w toku postępowania odwoławczego przygotowania prawniczego skarżącej z części piątej egzaminu radcowskiego z pominięciem zawartych w ww. przepisach kryteriów i skali ocen, albowiem w sytuacji, gdy Komisja Egzaminacyjna I stopnia ustaliła, że rozwiązując zadanie z zakresu prawa administracyjnego zdający dochował wszelkich wymogów formalnych skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, sformułował prawidłowy dla interesów reprezentowanej strony wniosek o uchylenie postanowień organu I i II instancji, natomiast Komisja II stopnia nie zaprzeczyła tym ustaleniom oraz stwierdziła dodatkowo, że wskazane w skardze zarzuty były prawidłowe (stwierdzenie o częściowej prawidłowości zarzutów na stronie 6 uzasadnienia oraz brak wskazania, które zarzuty były nieprawidłowe), to decyzja Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy uchwałę zawierającą negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, narusza wskazane przepisy, - art. 32 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie, polegające na stosowaniu różnych wymagań wobec zdających oraz na przyjęciu przez Komisje II stopnia nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa administracyjnego w stosunku do skarżących, którzy oparli sporządzone na egzaminie radcowskim prawidłowe formalnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na tych samych zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego i zawarli w nich te same wnioski. Wyżej wskazane naruszenie prawa skutkowało podjęciem przez organ administracji, wobec osób znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, różnych i zupełnie rozbieżnych w swej treści uchwał oraz 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: - art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa. i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w związku z niewystarczającym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego uchwały oraz wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej uchwały, polegające na: a) braku wskazania i uzasadnienia, które zarzuty odwołania są chybione (stwierdzenie zawarte na stronie 6 uzasadnienia uchwały "chybione w najistotniejszej części" nie zostało rozwinięte poprzez i wskazanie wraz z argumentacją jakie zarzuty odwołania są zasadne, a jakie chybione), b) braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu odnośnie: - błędnego przyjęcia przez Komisję Egzaminacyjną I stopnia, że badanie przymiotu strony w postępowaniu toczącym się z wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa winno nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania, - naruszenia art. 365 ust. 2 i art. 364 ust. 10 urp w związku ze sporządzeniem skargi, spełnianiem przez sporządzoną skargę wymogów formalnych, zawarciem w skardze prawidłowych zarzutów i wniosków, zabezpieczeniem przez skargę interesów mocodawcy oraz zważywszy na treść art. 134 ppsa, - braku jednolitych kryteriów ocen stosowanych przez Komisję I stopnia, c) dowolnym ustaleniu, że "skarżąca nie zrozumiała istoty kazusu z zakresu prawa administracyjnego", podczas gdy analiza skargi sporządzonej przez skarżącą na egzaminie oraz przywołanego w odwołaniu i niniejszej skardze orzecznictwa i poglądów doktryny prowadzi do wniosku odmiennego, d) braku wskazania, które konkretnie zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego postawione w skardze są nieprawidłowe oraz braku uzasadnienia dla nieprawidłowości zarzutu skargi dotyczącego prawa materialnego (uzasadnienie uchwały zawiera ogólny zarzut nieprawidłowego sformułowania zarzutów skargi), e) uznaniu na stronie 6 uzasadnienia ww. uchwały zarzutów odwołania skarżącej za chybione w najistotniejszej części, w sytuacji gdy na stronie 5 i 6 uzasadnienia zaskarżonej uchwały Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdza, że zarzuty skargi są prawidłowe (stwierdzenie o częściowej prawidłowości zarzutów na stronie 6 uzasadnienia oraz brak wskazania, które zarzuty były nieprawidłowe) - w kontekście oparcia negatywnych ocen wystawionych przez Egzaminatorów z Komisji I stopnia na zarzucie postawienia w sporządzonej na egzaminie skardze złych zarzutów skargi; postawieniu na stronie 5 uzasadnienia ww. uchwały zarzutu powołania w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, w sytuacji gdy na stronie 6 uzasadnienia uchwały zarzucono, że w skardze nie wskazano wprost przepisów prawa materialnego, z których miałby wynikać po zbadaniu okoliczności faktycznych interes prawny wnioskodawcy. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ppsa skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z: - opinii egzaminatorów z Komisji Egzaminacyjnych I stopnia z siedzibami spoza W. na okoliczność wystawiania pozytywnych ocen z zadania z zakresu prawa administracyjnego dla zdających, którzy sporządzili prawidłowe formalnie skargi zawierające zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (zarzut wskazujący na błędną ocenę przez organy administracji przymiotu strony wnioskującego o wznowienie postępowania) oraz art. 7 i 77 kpa (zarzuty wskazujące na brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy) i wniosek o uchylenie postanowień organu I i II instancji, - uchwał Komisji Egzaminacyjnych II stopnia nr [...] i [...] z listopada i grudnia 2011 r. na okoliczność uwzględniania odwołań od uchwał Komisji I stopnia skarżących dowodzących konieczności zmiany negatywnej oceny z zadania z zakresu prawa administracyjnego na ocenę pozytywną z uwagi na sporządzenie prawidłowej formalnie skargi zawierającej zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (zarzut wskazujący na błędną ocenę przez organy administracji przymiotu strony wnioskującego o wznowienie postępowania) oraz art. 7 i 77 kpa (zarzuty wskazujące na brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy) i wniosek o uchylenie postanowień organu I i II instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca, odnosząc się do rozstrzygnięcia organu I instancji, podkreśliła (m.in.), że oceny jej pracy, dokonane przez egzaminatorów, oparto na założeniu wynikającym z zamieszczonego na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości "Opisu istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa administracyjnego", w myśl którego jedyną słuszną podstawą zaskarżenia postanowienia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 maja 2011 r. było naruszenie art. 149 § 3 kpa z uwagi na to, że organ dokonał oceny przyczyny wznowienia przed wznowieniem postępowania. Skarżąca natomiast podniosła w sporządzonej (w ramach części piątej egzaminu radcowskiego) skardze zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 126 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 77 kpa, art. 107 § 3 kpa. Dowodziła, że reprezentowana przez nią strona wykazała interes prawny we wznowieniu postępowania, jednak organy administracji, bez podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, odmówiły jej przymiotu strony, naruszając tym samym wskazane w zarzutach skargi przepisy prawa. Skarżąca zakwestionowała zawarte w "Opisie istotnych zagadnień" stwierdzenie, że w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż w świetle art. 149 § 2 kpa, który przewiduje badanie przyczyn wznowienia dopiero po wznowieniu postępowania, odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych, w szczególności zaś powodem wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie może być stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania. W "Opisie istotnych zagadnień" oraz przy ocenianiu pracy skarżącej pominięto fakt, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) i sądów administracyjnych istnieją liczne orzeczenia, które uznają za konieczne badanie na etapie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa legitymacji składającego wniosek do jego wniesienia, tj. istnienia przymiotu strony dla składającego wniosek. Skarżąca powołała się na argumentację ww. odwołania złożonego od uchwały pierwszoinstancyjnej w sprawie, w którym przedstawiła przykładowe orzeczenia sądów administracyjnych, uznające za konieczne badanie na etapie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa legitymacji do jego wniesienia poprzez ustalenie istnienia przymiotu strony podmiotu występującego z wnioskiem. Przywołała też obszerny fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10, dotyczącego "kwestii momentu badania przymiotu strony w postępowaniu toczącym się z wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa", w którym wskazano na "co najmniej cztery stanowiska" w tym względzie. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, iż przygotowana przez nią skarga jako prawidłowa formalnie, wniesiona w terminie oraz zawierająca prawidłowe wnioski i zarzuty oraz stanowiąca prawidłowe rozstrzygnięcie problemu egzaminacyjnego, a nadto zważywszy na treść art. 134 ppsa, zasługuje na ocenę pozytywną. Powołała się również na opinię prof. zw. dr hab. M. W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sposobu i kierunków oceny zadania egzaminacyjnego z prawa administracyjnego podczas egzaminu radcowskiego odbytego w dniu 17 czerwca 2011 r. oraz poprawności wytycznych dla komisji egzaminacyjnych w tym zakresie, sporządzoną na zlecenie Okręgowej Rady Radców Prawnych w W., w której m.in. wskazano, iż "Z treści zadania egzaminacyjnego należy wysnuć twierdzenie, że wnoszącemu o wznowienie postępowania przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Został on jednak w tym postępowaniu bez swojej winy pominięty, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Kwestia powyższa ma jednakże drugorzędne znaczenie dla oceny dokonywanej przez komisje egzaminacyjne prawidłowości rozwiązania przez egzaminowanych tegoż zadania, w tym tylko zakresie, iż za nieprawidłową uznać należałoby pracę egzaminacyjną, w której egzaminowany zdecydowałby się nie sporządzać skargi do sądu administracyjnego, a jedynie opinię zakładającą brak zasadności składania skargi z uwagi na oczywisty brak przymiotu strony (...)". W odpowiedzi na skargę organ, akcentując uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te kontrolują zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznoprawnego z daty ich podjęcia. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Skarżąca nie zgodziła się z ustalonym uchwałą Komisji Egzaminacyjnej negatywnym wynikiem egzaminu radcowskiego, któremu została poddana w dniach od 14 do 17 czerwca 2011 r., kwestionując prawidłowość oceny z części piątej egzaminu (prawo administracyjne), z której otrzymała ocenę niedostateczną. Zarzuty skarżącej w tym względzie determinowały zatem zakres rozpatrzenia tej sprawy w II instancji przez Komisję Odwoławczą, jak i obecnie określają ramy kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie, a to z uwagi na fakt, że innych – pozytywnych ocen, uzyskanych z pozostałych części egzaminu, skarżąca nie kwestionuje. Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w przepisach art. od 36 do 369 urp oraz w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski (...) - Dz. U. Nr 70, poz. 606, wydanym na podstawie art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych (urp). Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 366 ust. 2 ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (Komisji Odwoławczej). Do postępowania przed Komisją Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), co pozwala traktować uchwały tej Komisji jak decyzje administracyjne (por. art. 368 ust. 1 i 12 urp). W wyniku rozpoznania sprawy Komisja Odwoławcza podejmuje uchwałę ostateczną, biorąc pod uwagę cały materiał dowodowy, w tym oceny egzaminatorów. Jest przy tym uprawniona do samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o ten materiał. Czyni to w warunkach swoistego luzu decyzyjnego, który jest związany z oceną stanu faktycznego i zasadą swobodnej oceny dowodów stan ten wyczerpujących. W tym sensie rozstrzygnięcie tego organu w kwestii ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego należy postrzegać w kategoriach charakterystycznych dla administracyjnego uznania. Ma to istotne znaczenie dla sądowej kontroli takich rozstrzygnięć, która ogranicza się w tej sytuacji do zbadania, czy na bazie materiału dowodowego sprawy organ wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami i w świetle obowiązujących przepisów miał prawo postąpić w sprawie tak jak postąpił. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy - praca pisemna skarżącej z części piątej egzaminu radcowskiego oceniona stosownie do mających zastosowanie w objętych nią kwestiach faktycznoprawnych przepisów prawa oraz poglądów orzecznictwa i doktryny - został prawidłowo uwzględniony i rozpatrzony w ustaleniach organu, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, służąc wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie uzasadniającym zaskarżoną uchwałę. Należy przy tym odnotować sformalizowany tryb podjęcia tej uchwały. Mianowicie, zgodnie z przepisami § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1314 ze zm.), regulującymi zasady funkcjonowania tej komisji (Komisji Odwoławczej), odwołanie od uchwały pierwszoinstancyjnej jest zawsze przedmiotem opinii dotyczącej zasadności zarzutów odwołania, którą sporządza wyznaczony członek komisji, ale jej przyjęcie jest wynikiem głosowania wszystkich członków, poprzedzonego dyskusją. Tryb ten gwarantuje pełne rozpoznanie zarzutów odwołania i należytą ich ocenę. Opinię w sprawie odwołania skarżącej od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2011 r. sporządził sędzia NSA W. M. Została ona przestawiona na posiedzeniu Komisji Odwoławczej w dniu [...] listopada 2011 r. i była przedmiotem dyskusji członków, którzy jednogłośnie poparli tę opinię i opowiedzieli się za niepodwyższaniem oceny, uzyskanej przez skarżącą z pracy egzaminacyjnej, zakwestionowanej w odwołaniu. Ostatecznie Komisja Odwoławcza jednogłośnie podjęła ww. uchwałę z [...] listopada 2011 r. o nieuwzględnieniu odwołania i utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem uchwały Komisji Egzaminacyjnej (por. protokół posiedzenia Komisji w aktach administracyjnych). W ocenie Sądu zarzuty skargi względem tej uchwały wynikają z innej niż przyjęta przez organ oceny materiału dowodowego sprawy i mają charakter polemiczny. Przede wszystkim uchwała odwoławcza uwzględniła kryteria, które w myśl ustawy o radcach prawnych (urp) muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu wyniku egzaminu radcowskiego. Stosownie do przepisów art. 365 ust. 2 i 3 urp przy ocenie pracy egzaminacyjnej (zadania) należy brać pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Kryteria te są zatem podstawowym wyznacznikiem oceny egzaminacyjnej. Fakt poddania według tych kryteriów przez Komisję Odwoławczą materiału dowodowego w sprawie wyczerpującej analizie i ponownej ocenie – w świetle zarzutów odwołania, potwierdza częściowe przychylenie się Komisji do tych zarzutów skutkiem uwzględnienia argumentacji odwołania podnoszącej istnienie poglądów orzeczniczych co do konieczności badania na etapie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa legitymacji do jego wniesienia przez ustalenie przymiotu strony wnoszącego. Wynika to z tego, że w uzasadnieniu uchwały odwoławczej kwestię tę pominięto. Wywody uchwały sprowadzają się bowiem do wykazania istotnych mankamentów pracy egzaminacyjnej/zadania skarżącej, które wychodzą poza to – w istocie problematyczne – zagadnienie, jednak same w sobie uniemożliwiają podwyższenie skarżącej oceny z części piątej egzaminu radcowskiego, a w konsekwencji ustalenie jego pozytywnego wyniku w całości. Komisja Odwoławcza sprowadziła swoje ustalenia do wykazania, że skarżąca w rozwiązaniu zadania (kazusu) z prawa administracyjnego w ogóle nie dostrzegła istoty wyczerpującego to zadanie problemu i go nie zrozumiała; mianowicie, że dotyczy on trybu nadzwyczajnego (wznowieniowego) przed organami administracji, co podkreślono też w ocenach cząstkowych egzaminatorów. W szczególności skarżąca nie odniosła podniesionych w pracy egzaminacyjnej (jako skardze do sądu administracyjnego) zarzutów do postępowania wznowieniowego. Analiza tej pracy (por. akta administracyjne sprawy) potwierdza zasadność tego ustalenia. Istotnie, w sytuacji rozbieżności w orzecznictwie co do stosowania i interpretacji art. 149 § 3 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa okoliczność, że praca egzaminacyjna nie opiera się na wykładni przepisów preferowanej przez egzaminatorów oceniających zadanie z ramienia Komisji Egzaminacyjnej, nie może z zasady determinować oceny tej pracy jako negatywnej. W zależności od jakości uzasadnienia objętego taką pracą rozwiązania praca powinna być wówczas oceniona w ramach przyjętej skali ocen pozytywnych. Jednak żeby rozważać pracę egzaminacyjną w takiej skali ocen, powinna z treści tego rozwiązania wynikać znajomość przez zdającego tychże rozbieżności orzeczniczych i świadomy wybór przyjętej koncepcji rozwiązania. Tymczasem z treści skargi sporządzonej przez skarżącą w wykonaniu zadania egzaminacyjnego nic takiego nie wynika. Opierając tę skargę na zarzucie naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i szeregu przepisów postępowania - art. 7, 8, 11, 77, 107 § 3 i 149 § 2 kpa skarżąca nie podjęła jakiejkolwiek nawet próby ich interpretacji w kontekście problemu prawnego, którego dotyczyło zadanie egzaminacyjne, a to odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego. W skardze brak analizy (szczątkowej nawet) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) dotyczących problematyki wznowieniowej – przede wszystkim art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w oparciu o który symulowany na użytek egzaminu mocodawca skarżącej, jako radcy prawnego, ubiegał się o wznowienie tego postępowania, a którego to wznowienia mu odmówiono z powodu braku przymiotu strony, jak również art. 149 § 3 kpa. Nie do zaakceptowania w skali ocen pozytywnych jest skarga skierowana przeciwko orzeczeniu odmawiającemu wznowienia postępowania, w której nie podniesiono zarzutów błędnego zastosowania przepisów leżących u podstaw tej odmowy. Nie załatwia tego wymienienie, jako naruszonego, art. 149 § 2 kpa razem z art. 7 i art. 77 kpa "poprzez brak zebrania przez organ II instancji materiału dowodowego wymaganego do rozpoznania", skoro nie wiadomo o jaki materiał chodzi, a w uzasadnieniu nie ma wyjaśnienia tego zarzutu. Przede wszystkim brak wskazania odnośnie jakiej przyczyny wznowienia organ miałby gromadzić materiał dowodowy w związku z wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 kpa; skarżąca nie odniosła tego zarzutu do kwestii wznowienia postępowania. Jeżeli uznawała za dopuszczalne badanie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa przed wznowieniem postępowania obowiązana była przynajmniej podnieść błędne przyjęcie przez organy administracji, że jej mocodawca nie jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem wznowieniowym. Tymczasem przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie został przez nią w sporządzonej na użytek egzaminu skardze nawet wymieniony. Natomiast zarzuty w skardze podniesione (naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego – art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 kpa) mają ogólnikowy charakter i nie dotyczą postępowania wznowieniowego; w każdym bądź razie skarżąca nie powiązała ich wprost z tym postępowaniem, a konkretnie z rozstrzygnięciem organu o odmowie wznowienia, które w drodze skargi do sądu zwalczała. W tym stanie rzeczy słuszne jest stanowisko Komisji Odwoławczej o sformułowaniu w ww. skardze zarzutów tak, jakby chodziło w sprawie (zadaniu egzaminacyjnym) o postępowanie zwykłe w przedmiocie pozwolenia budowlanego, a nie o tryb wznowieniowy. To z kolei prowadzi do wniosku, że w dniu egzaminu skarżąca nie wykazała, że posiada odpowiednią wiedzę w zakresie zagadnień proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania. Wprawdzie w uzasadnieniach ocen cząstkowych egzaminatorzy odnotowali zachowanie przez skarżącą wymogów formalnych skargi oraz prawidłowość wniosków (czego uchwała odwoławcza nie kwestionowała), zaś stosownie do art. 134 ppsa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak biorąc pod uwagę cel egzaminu radcowskiego, jakim jest sprawdzenie wiedzy zdającego, który ma świadczyć profesjonalną pomoc prawną, sporządzenie skargi spełniającej jedynie wymogi formalne, bez wykazania się niezbędnym minimum wiedzy z zakresu problemu faktycznoprawnego, którego skarga dotyczy, nie jest wystarczające dla uzyskania oceny pozytywnej. Rozumowanie, że w kontekście unormowania art. 134 ppsa sporządzona w wykonaniu zadania egzaminacyjnego skarga przez fakt odpowiadania wymogom formalnym byłaby skuteczna, prowadziłoby do wniosku, że każdą – wniesioną w słusznej sprawie skargę – niezależnie od jej merytorycznej zawartości, należałoby uznać za wystarczającą. W warunkach egzaminacyjnych jest to podgląd nie do przyjęcia. Osoba pretendująca do zawodu radcy prawnego winna zaprezentować na egzaminie pracę nie tylko kompletną formalnie ale i poprawną merytorycznie. Powoływanie się na funkcję sądu administracyjnego z art. 134 (w zw. z przepisami art. 145) ppsa nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia. W tym kontekście nie można nie zauważyć, że poprawne rozwiązanie każdego zadania egzaminacyjnego zawiera w sobie szereg obiektywnie powtarzalnych problemów, które każdy profesjonalny pełnomocnik (w tym wypadku osoba zdająca) powinien dostrzec i należycie uzasadniając podnieść w treści rozwiązania. Zauważenie i odpowiednia interpretacja oraz ocena prawna tych problemów jest istotnym kryterium egzaminacyjnym. W niniejszej sprawie skarżąca tego kryterium nie spełniła. Zdaniem Sądu, należy podzielić w tej sytuacji argumentację Komisji II Stopnia (Odwoławczej) co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski tego organu zostały przedstawione po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione. Stwierdzone uchybienia w rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego, a w szczególności niedostrzeżenie istoty problemu zadania z zakresu prawa administracyjnego przez niewskazanie w skardze o przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czy uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania bez odniesienia do problematyki wznowienia postępowania, której zadanie dotyczyło, uzasadniają stwierdzenie, że zdająca nie wykazała się na egzaminie z zakresu prawa administracyjnego wiedzą prawniczą i umiejętnością jej stosowania, niezbędną do samodzielnego i poprawnego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sporządzona przez zdającą skarga nie odpowiada bowiem wymogom profesjonalnego opracowania prawniczego. Nie jest wystarczającym sporządzenie poprawnej formalnie skargi, skoro jej uzasadnienie nie wskazuje na zrozumienie zagadnienia zawartego w zadaniu i nie zawiera poprawnego prawniczego wywodu. Nie ma też podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów uzupełniających z opinii egzaminatorów z Komisji Egzaminacyjnych I stopnia z siedzibami spoza W. oraz uchwał Komisji Egzaminacyjnych II stopnia nr [...] i [...] na okoliczność pozytywnych ocen z przedmiotowego zadania zdających, którzy sporządzili prawidłowe formalnie skargi zawierające zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 i 77 kpa. Abstrahując od ogólnikowości i nieprecyzyjności tak sformułowanego wniosku podkreślenia wymaga, że każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych, jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa. Zarzut, iż podobne prace w innych komisjach były oceniane pozytywnie nie może mieć znaczenia. Zadaniem komisji nie jest analiza porównawcza prac z danej części egzaminu, ale ocena indywidualnych, konkretnych prac osób zdających. Uchwały komisji konkretyzują normy prawa materialnego wyłącznie do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło