VI SA/Wa 2061/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej: udp) oraz załącznika nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 z późn zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez p. D. G. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) wymienionej w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263, z późn. zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy stan faktyczny ustalono w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie [...] w miejscowości Z. na w/w drodze, gdzie inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował p. D. G. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanego do kontroli przez kierowcę dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego i danych znajdujących się na tabliczce znamionowej przyczepy. Pojazd poruszał się bez urządzenia viaBox przeznaczonego do pobierania opłaty za przejazd po drodze płatnej, co skutkowało przejazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto do systemu elektronicznego poboru opłat wprowadzono numer rejestracyjny ww. pojazdu i ustalono, że do tego pojazdu nie zostało przypisane żadne urządzenie. Kierowca nie posiadał przy sobie dowodu rejestracyjnego przyczepy, dlatego też dopuszczalną masę całkowitą ustalono na podstawie danych z tabliczki znamionowej. W czasie czynności kontrolnych kierowca złożył pisemne wyjaśnienia, w których oświadczył, iż miał zamiar przejechać 5-8 km po odcinku drogi krajowej nr [...], by dojechać do zjazdu w Z. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oraz jej uchylenie. Wnioskujący, nie negując faktu zatrzymania i wyników kontroli nie zgadza się z otrzymaną decyzją. Skarżący podniósł, iż nie zostały wzięte pod uwagę jego wyjaśnienia, ponieważ dopiero co wjechał na drogę krajową nr [...] z powodu złych warunków pogodowych i od razu został zatrzymany. Podał, iż jadąc w kierunku Skoczowa był zmuszony wybrać inną trasę, niż pierwotnie zakładał. W celu ominięcia lokalnych podtopień musiał ominąć niepłatny odcinek drogi w okolicach Z. Ponadto skarżący oświadczył, że wyruszając w podróż nie ma obowiązku pamiętać, które odcinki dróg nie są objęte elektronicznym systemem poboru opłat, zwłaszcza, gdy na trasie przejazdu pojawiają się utrudnienia i kierowca jest obowiązany zmienić kierunek jazdy. Wskazał, że przed wjazdem na drogi płatne nie ma umieszczonych znaków drogowych informujących o obowiązku uiszczenia opłaty. Wnioskujący wyjaśnił, iż wykonywany przejazd nie był związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podniósł, że interpretacja przepisów prawa jest zbyt szeroka i narusza dobro osób nie prowadzących działalności transportowej. Strona wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego, a w przypadku odmowy uchylenia nałożonej kary pieniężnej, o rozłożenie płatności na raty ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną (jako wdowiec samotnie wychowuje dziecko). Organ ponownie rozpoznając sprawę, ustalił, że kierujący – p. D. G. - w dniu [...] czerwca 2013 r. nie uiścił opłaty za przejazd ww. zespołem pojazdów po płatnym odcinku drogi krajowej nr 81, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Konsekwencją tego było nałożenie na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. Skarżący wskazał, że przed wjazdem na drogi płatne nie ma umieszczonych znaków drogowych informujących o obowiązku uiszczenia opłaty. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż wskazane przez skarżącego ww. okoliczności nie mają wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Należy stanowczo podkreślić, iż o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie powoływane wyżej przepisy ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na których brak powołuje się skarżący, mają bowiem charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. Istotny jest bowiem rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje w zakresie informacji wynikającej ze znaku (zob. glosa do postanowienia SN z dnia 23 września 2009 r., I KZP 15/09 R. A. Stefański, Prok. i Pr. 2010/3/148). Podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 udp było nie uiszczenie opłaty elektronicznej określonej w przepisach udp na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/WA 2253/11), w którym to Sąd podzielił pogląd organu i stwierdził, że: "brak znaku informacyjnego nie jest przesłanką wyłączającą odpowiedzialność użytkownika za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej'. Znak informacyjny, w przeciwieństwie do znaków nakazu czy zakazu przekazuje kierowcom określone informacje, a nie wprowadza dyrektywy określonego zachowania się, której złamanie powoduje nałożenie określonych sankcji finansowych. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z samego prawa i jego powstanie nie jest powiązane bezpośrednio z oznakowaniem drogi. Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu winien wybrać odpowiednią trasę, tak aby nie narazić się na sankcje finansowe. Tak więc skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany. " Stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 124, poz. 705) dodano ust. 3 do § 65 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 13). Zgodnie z § 65 ust. 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r. tabliczka T-34 umieszczona pod znakiem drogowym E-15a, E-15c albo E-15d oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Zatem tabliczka informacyjna T-34 wskazuje na obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Ponownie rozpoznając sprawę GITD zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA Oddział w [...]) o uzyskanie informacji dotyczącej oznakowania płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] tabliczkami informacyjnymi T-34. W piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. Oddział GDDKiA w [...] poinformował, że projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia [...] listopada 2011 r. Rzeczywisty termin wprowadzenia stałych organizacji ruchu - montaż oznakowania w terenie przez wykonawcę oznakowania miało miejsce w terminie od dnia [...].11.2011 r. do dnia [...].11.2011 r. Oddział GDDKiA w [...] przedstawił dodatkowe oznakowanie przejść granicznych - projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat w ciągu drogi krajowej nr [...] w m. Z. i drogi krajowej nr [...] w m. C. został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia [...] listopada 2011 r. Oddział GDDKiA w [...] wyjaśnił, że prowadzi kontrolę organizacji ruchu podczas codziennych objazdów dróg dokonywanych przez pracowników Rejonów zgodnie z zarządzeniem nr 36 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 8 listopada 2007 r. Powyższe kontrole nie wykazały nieprawidłowości w tym zakresie. Ponadto oddział GDDKiA w [...] przeprowadził kontrolę wynikającą z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 r., Nr 177, poz. 1729) w następującym okresie: -kontrola jesienna: [...]-[...].10.2011 r., [...].10.2011 r.; - kontrola wiosenna: [...]-[...].05.2012 r.; - kontrola jesienna: [...]-[...].10.2012 r.; - kontrola wiosenna: [...]-[...].02.2013 r., [...].03.2013 r., [...].03.2013 r., [...].04.2013 r. Powyższe kontrole nie wykazały nieprawidłowości w tym zakresie - w protokołach z kontroli brak jest informacji na temat nieprawidłowości w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat. W niniejszej sprawie należy wskazać, iż w dniu realizowanego przejazdu, tj. w dniu [...] czerwca 2013 r., na płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] były umieszczone tabliczki informacyjne T-34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Wyjaśnić również trzeba, iż zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2011 r. Nr 124, poz. 702) w załączniku nr 1 do rozporządzenia wprowadzono w części 5 "Znaki informacyjne" pkt 5.2.45a. "Opłaty drogowe". Znak D-39a "opłaty drogowe" stosuje się na drogach w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej w celu poinformowania osób wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Dodatkowo można umieszczać znak D-39a na parkingach w pobliżu granicy państwa oraz przed punktem poboru opłat położonym w pobliżu tej granicy. Zaznaczyć trzeba, iż znak drogowy D-39a zapewnia kierującym pojazdami wjeżdżającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej informację o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. GITD zawiadomił p. D. G. o nowym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lutego 2014 r., jednak w wyznaczonym terminie nie wypowiedział się co do zebranego materiału ani nie zgłosił żadnych żądań, co spowodowało wydanie decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r., dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu, zdjęcia tabliczki znamionowej przyczepy, dokumentacji fotograficznej zespołu pojazdów, pisemnych wyjaśnień złożonych przez kierowcę w dniu [...] czerwca 2013 r., pisma informacyjnego z GDDKiA (oddział w [...]) z dnia [...] stycznia 2014 r. Organ ponownie rozpoznając sprawę podkreślił przede wszystkim, że z dniem 1 lipca 2011 r. elektroniczny system poboru opłat zastąpił system "winietowy". Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k udp. Następnie, odwołując się do treści art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, a także art. 50 pkt 1 lit. j oraz art. 51 ust. 6 lit. b i art. 56 ust. 1 pkt 3 utd organ stwierdził naruszenie przez kierującego art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wobec czego na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp był obowiązany wymierzyć za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Nie zaistniały takie okoliczności, w świetle których wymierzenie takiej kary byłoby nieuzasadnione, bezpodstawne czy niesłuszne. Nawiązując do treści art. 7 Kpa organ stwierdził, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w rozpatrywanej sprawie administracyjnej, a więc jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Należy podkreślić, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Tak też było w niniejszej sprawie. GITD, ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, nie wyposażony w urządzenie viaBox służące do poboru opłaty elektronicznej, poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. po odcinku drogi krajowej nr [...] wyszczególnionej w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią p. D. G., który kierował w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowanym zespołem pojazdów. Organ zaznaczył, że w dniu [...] czerwca 2013 r., po zakończeniu kontroli drogowej, p. D. G. zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z pokwitowaniem odbioru strony - w aktach sprawy). W przedmiotowej sprawie organ, który wydał zaskarżoną decyzję, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 kpa. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie I SA 301/00: "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Z tego obowiązku GITD, wydając zaskarżoną decyzję, wywiązał się. Organ dysponował protokołem kontroli, w którym stwierdzono wystąpienie naruszenia - przejazdu po drodze płatnej bez wymaganej opłaty oraz dokumentacją fotograficzną zatrzymanego zespołu pojazdów, która potwierdziła brak urządzenia viaBox w przedmiotowym pojeździe. Na tych dowodach oparł się GITD, wydając decyzję. Zaskarżona przez stronę decyzja została zatem wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania decyzji o nałożeniu kary. Strona w trakcie czynności kontrolnych złożyła pisemne wyjaśnienia, które jednak nie wpłynęły na ostateczne rozstrzygnięcie. W czasie kontroli inspektorzy dysponowali nie budzącymi ich wątpliwości informacjami wskazującymi na brak w kontrolowanym pojeździe urządzenia viaBox służącego do uiszczania opłaty elektronicznej. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Organ przy tym umożliwił stronie przedstawienie jej stanowiska, z czego skorzystała. Skoro organ przed wydaniem decyzji dysponował koniecznym i wystarczającym materiałem do wymierzenia na mocy art. 13k ust. 1 pkt 1 udp kary pieniężnej za sporny przejazd, nie było uzasadnione prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie należy nadmienić, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej skarżący powinien powziąć wszelkie niezbędne informacje na temat obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i warunków, jakie trzeba spełnić, by w prawidłowy sposób uiścić opłatę i tym samym dochować wszelkich starań, by nie naruszyć przepisów udp. Należy podkreślić, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zawiera dwa załączniki, które przedstawiają zamknięty katalog dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi należy uiścić wymaganą opłatę elektroniczną, co wiąże się z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganego urządzenia viaBox umożliwiającego prawidłowy pobór opłaty. W załącznikach są wymienione zarówno poszczególne autostrady, drogi ekspresowe, jak i drogi krajowe, za przejazd którymi należy uiścić stosowaną opłatę. Organ zaznacza, że w załączniku nr 2 pkt 7 tego rozporządzenia wymieniona jest droga krajowa nr [...], czyli droga, po której poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowany kierowca. Zatem za przejazd tą drogą powinna być pobrana opłata elektroniczna. Trzeba zaznaczyć, iż odcinek drogi krajowej nr [...], tj. granica miasta K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.), został wyraźnie wskazany w ww. rozporządzeniu, zatem w sposób jasny i precyzyjny została ustalona droga krajowa, za przejazd którą należy uiścić opłatę. Dlatego też skarżący powinien albo wybrać inną, alternatywną, niepłatną drogę krajową, albo powinien zaopatrzyć pojazd w urządzenie viaBox w celu prawidłowego uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatną drogą, czego kierujący w konsekwencji nie uczynił. Trzeba wskazać, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ww. ustawy, największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Organ wyjaśnia skarżącemu, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego, czy znajduje się na niej ładunek czy nie). Dla ustalenia odpowiedzialności strony bez znaczenia pozostaje faktyczna (rzeczywista) masa zespołu pojazdów. Z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp bezsprzecznie wynika, że opłatę elektroniczną za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej należy uiścić, jeżeli dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów (samochodem osobowym o DMC równej 1995 kg wraz z przyczepą ciężarową o DMC równej 3200 kg) o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 5195 kg, co zostało ustalone na podstawie okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego i danych umieszczonych na tabliczce znamionowej przyczepy. Z ustaleń kontrolujących wynikało, że został naruszony przez kierowcę obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, co skutkowało nałożeniem na kierującego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie jest istotny fakt, że skarżący jadąc w kierunku S. był zmuszony wybrać inną trasę (z powodu lokalnych podtopień dróg niepłatnych), niż pierwotnie zakładał. Nie ma także wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie okoliczność, iż wykonywany przez skarżącego przejazd nie był związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Należy zaznaczyć, iż ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu ani od motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności czy przejazd był wykonywany w celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pozbawiony znaczenia prawnego jest także fakt załadowania pojazdu, przyczepy, czy wykonywania przejazdu bez ładunku. Dla organu ważne jest jedynie, czy został spełniony przez kierującego w czasie wykonywania spornego przejazdu w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) obowiązek zawarty w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy. Jednak aby wymagana opłata elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej została pobrana w prawidłowy sposób, każdy kierujący jest zobowiązany posiadać w pojeździe wymagane urządzenie stosownie do treści art. 13i ust. 3 udp, zgodnie z którym podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy. Zatem przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej w pojeździe powinno znajdować się wymagane urządzenie, za pośrednictwem którego w prawidłowy sposób będzie pobierana opłata elektroniczna. Należy również przytoczyć treść ust. 1 § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1-4 tego rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie, instaluje urządzenie w pojeździe, wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia. Zatem w sytuacji, gdy kierujący pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nie będzie posiadał wymaganego urządzenia albo naruszy obowiązek zawarty w art. 13i ust. 4a i ust. 4b udp, to będzie nakładana kara pieniężna w wysokości 3.000 zł określona przepisami udp. Trzeba podkreślić, iż opłata elektroniczna jest naliczana i pobierana jedynie przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak urządzenia viaBox w pojeździe, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje obowiązkiem nałożenia (z woli ustawodawcy) właśnie na kierującego pojazdem kary pieniężnej z tytułu nieziszczenia wymaganej opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Niedopełnienie obowiązku w postaci braku zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox skutkuje niewniesieniem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. W niniejszej sprawie kontrolowany pojazd w chwili przeprowadzonej kontroli mobilnej nie był wyposażony w urządzenie viaBox. Kierujący przedmiotowym zespołem pojazdów w dniu [...] czerwca 2013 r. odbył zatem przejazd po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych został naruszony, dlatego kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, została nałożona prawidłowo. Należy wskazać, iż w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Zaakcentować przy tym należy, iż na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie. Organ poinformował stronę, że to tylko w jej ocenie naruszenie nastąpiło z przyczyn obiektywnych. Z analizy zaś zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że spowodowane było brakiem urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w kontrolowanym pojeździe, a więc okolicznością zależną od skarżącego. Organ mając na względzie powyższą argumentację wyjaśnia, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób. Urządzenie powinno zaś znajdować się w pojeździe podczas wykonywania przejazdu na drodze, za której przejazd opłata się należy. Opłata jest bowiem naliczana za pośrednictwem tego urządzenia. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego i uchylenia nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nie uiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Wynikające z naruszenia przepisów udp kary pieniężne są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona (kierujący) dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Odpowiedzialność administracyjna przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego, a w przypadku odmowy uchylenia nałożonej kary pieniężnej, o rozłożenie płatności na raty ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną. W niniejszej sprawie należy podkreślić, iż ustawodawca nie przewidział możliwości nakładania kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia wymaganej opłaty w zależności od sytuacji rodzinnej, majątkowej kierującego. Ponadto należy zaznaczyć, iż ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez kierującego pojazdem samochodowym. Należy powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2253/11), który wskazuje, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości miarkowania kary przez organ. W rozpoznawanej sprawie jest to kara 3.000 złotych i ustawodawca nie przewidział możliwości obniżenia tej kary albo zastosowania zamiast tej innego rodzaju kary np. upomnienia. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez wymaganej opłaty ma charakter decyzji związanej i organ stwierdzający naruszenie nie ma możliwości odstąpienia od jej nałożenia. Organ, rozstrzygając sprawę, nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Ponadto istotnym jest, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 2 udp, a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczność sprawy czy sytuację materialną strony. Taryfikator w sposób ścisły wskazuje wysokość kary administracyjnej za dane naruszenie, zatem organ rozpoznający sprawę nie ma prawnej możliwości ustalania innej niż określona w ustawie wysokości kary. Organ poinformował stronę, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885, zwanej dalej ufp) należności pieniężne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Na podstawie art. 57 ufp strona może wystąpić do GDDKiA, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty. Jednakże jest to odrębne postępowanie administracyjne. GITD nie jest organem właściwym w przedmiocie stosowania przepisów ufp do kar pieniężnych nakładanych z tytułu nie uiszczenia opłaty elektronicznej. Umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika z przepisu art. 131 ust. 2 udp w zw. z przepisem § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego, co do faktów i stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 240/09). Konkludując powyższe należy stwierdzić, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.), był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem. Skargę na powyższą decyzję GITD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) tj. naruszenie art. 7, 8, 11 oraz 107 § 3 kpa, poprzez: a) niedostateczne wykazanie, że na odcinku drogi po którym poruszał się D. G. znajdowały się oznakowania "T-34" wskazujące na pobieranie opłaty elektronicznej, b) niedostateczne wykazanie, iż droga była należycie oznakowana tablicami "T-34", podczas gdy organ wydający decyzję nie wykazał, iż wjazdy na drogę w nr [...] w miejscowości Z. są oparzone oznakowaniami świadczącymi o wjeździe płatny odcinek drogi. c) niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, iż tabliczka znamionowa według której ustalono dopuszczalną masę całkowitą może zawierać błędne dane różne od tych, które znajdują się w dowodzie rejestracyjnym przyczepy. d) pominięcie okoliczności, iż skarżący wjechał na odcinek drogi [...] z uwagi na lokalne podtopienia występujące w dniu [...] czerwca 2013 r. na drogach okolicznych przy Z. 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 13k ust. 1 udp przez błędne przyjęcie, że karę nakłada się za przejazd choćby przez krótki odcinek drogi podczas gdy z brzmienia przepisu wynika, iż karę wymierza się za "przejazd po drodze" objętej systemem opłat elektronicznych, a nie przejazd po jej odcinka. 3) naruszenie art. 2 Konstytucji RP - zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez egzekwowanie kary pieniężnej przy braku należytej informacji o obowiązku ponoszenia opłat, w tym braku oznaczenia wjazdu na odcinki dróg płatnych obciążone opłatą, co uniemożliwiło ukaranemu wybór innej trasy nie obciążonej opłatą; Jednocześnie skarżący wniósł o: 1) zmianę przedmiotowej decyzji w drodze art. 132 § 1 K.p.a. przez organ, który wydał decyzję i uchylenie nałożonej na D. G. z kary decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., 2) wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., ewentualnie: 3) uchylenie decyzji w całości przez Sąd rozpoznający skargę, 4) zasądzenie od organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W ocenie skarżącego, w toku rozpatrywania sprawy nie wykazano należytego i faktycznego oznakowania drogi na wjazdach, skrzyżowaniach i wlotach na drogę krajową nr [...] na odcinku po którym poruszał się D. G. Skarżący wjechał na drogę nieoznakowaną nie wiedząc o tym, iż porusza się na odcinku drogi płatnej bowiem na wjazdach nie znajdowały się stosowne tablice o tym informujące. Na przejechanym odcinku drogi również nie odnotował oznaczeń "T-34" informujących o elektronicznym poborze opłat. Wjazd D. G. w dniu [...] czerwca 2013 r. na drogę krajową nr [...] był nieplanowany, a przejazd ten spowodowany był lokalnymi podtopieniami występującymi w tym dniu na drogach alternatywnych do odcinka ww. drogi, po którym poruszał się skarżący. Skarżący podniósł również, że niniejszym stanie faktycznym nie mogą znaleźć zastosowania zarzuty braku doniosłości kwestii oznakowania dróg znakami "T-34" dla wymierzenia kary za przejazd bez uiszczenia opłaty, bowiem elektroniczny pobór opłat nie obowiązuje na całym odcinku drogi krajowej nr [...], a na jej części. Bez należytej informacji wynikającej z oznakowań kierowcy nie są w stanie ustalić czy znajdują się na płatnym czy bezpłatnym odcinku. Dokładne oznaczenie dróg nie wynika bowiem z udp, ani z aktów wykonawczych do tej ustawy. Organ wydający decyzję nienależycie i w sposób niedostateczny wykazał, iż oznakowanie znajdowało się na przedmiotowym odcinku drogi w dniu kontroli oraz w okresie wcześniejszym i późniejszym - nie przedstawiono stosownych pozwoleń na umieszczenie znaków drogowych, nie przedstawiono dokumentacji zdjęciowej, a zgłoszone przez organ wydający decyzję protokoły dotyczą okresu sprzed [...] czerwca 2013 r. (dwa miesiące różnicy między najaktualniejszym przedstawionym protokołem). Dopuszczalną masę całkowitą przyczepy spisano z tabliczki znamionowej, która może zawierać dane błędne, zawyżone w stosunku do danych z dowodu rejestracyjnego przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. W toku rozpatrywania sprawy nie wezwano do przedstawienia odpisu dowodu rejestracyjnego na okoliczność należytego ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy, a tym samym ustalenia czy została przekroczona wartość 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej zespołu kontrolowanych w dniu [...] czerwca 2013 r. pojazdów. Nie wykazano zatem zasadności nałożonej kary w przedmiotowej sprawie. Kara 3.000,00 zł za przejazd kilku kilometrów po drodze płatnej jest rażąco niewspółmierna i krzywdząca. Jej niesłuszność pogłębia również fakt wyjątkowych okoliczności, z których wynika, iż D. G. nie miał możliwości przejazdu innymi drogami ze względu na występujące wówczas w rejonie przejazdu lokalne podtopienia. W związku z powyższym skarżący wniósł o zastosowanie w sprawie art. 135 p.p.s.a., statuującego głębokość orzekania Sądu, który daje Sądowi uprawnienia do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 132 § 1 K.p.a. skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji przez organ, który ją wydał ,bowiem w ocenie strony skarżącej zachodzą ku temu przesłanki. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach oraz biorąc pod uwagę treść skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p. D. G. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł - utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, 8, 11 oraz 107 § 3 kpa, podając szczegółowo egzemplifikację tych naruszeń, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 13k ust. 1 udp, a także naruszenie art. 2 Konstytucji RP - zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez egzekwowanie kary pieniężnej przy braku należytej informacji o obowiązku ponoszenia opłat, w tym braku oznaczenia wjazdu na odcinki dróg płatnych obciążone opłatą, co uniemożliwiło ukaranemu wybór innej trasy nie obciążonej opłatą. Zgodnie z zasadami orzekania stosowanymi w sądownictwie administracyjnym, w pierwszej kolejności podlegają zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, następnie – zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a potem, po wyjaśnieniu, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, tzn. zgodnie z właściwymi przepisami, zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wyjaśnienia organu dotyczące oznakowania dróg, którymi poruszał się przedmiotowy zespół pojazdów, są niekonsekwentne i wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony, opierając się m.in. na orzecznictwie sądów administracyjnych i własnej wykładni organ twierdzi, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za przejazd którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie powoływane wyżej przepisy ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na których brak powołuje się skarżący, mają bowiem charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. Istotny jest bowiem rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje w zakresie informacji wynikającej ze znaku. W ocenie organu, podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 udp było w rozpatrywanej sprawie nie uiszczenie opłaty elektronicznej określonej w przepisach udp na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ powołał tu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/WA 2253/11), w którym to Sąd stwierdził, że: "brak znaku informacyjnego nie jest przesłanką wyłączającą odpowiedzialność użytkownika za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Znak informacyjny, w przeciwieństwie do znaków nakazu czy zakazu przekazuje kierowcom określone informacje, a nie wprowadza dyrektywy określonego zachowania się, której złamanie powoduje nałożenie określonych sankcji finansowych. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z samego prawa i jego powstanie nie jest powiązane bezpośrednio z oznakowaniem drogi. Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu winien wybrać odpowiednią trasę, tak aby nie narazić się na sankcje finansowe. Tak więc skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany. " Jednocześnie, niejako z drugiej strony, organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał pełnej wykładni § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 124, poz. 705). Stwierdził, że do tego aktu dodano ust. 3 do § 65 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 13). Zgodnie z § 65 ust. 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r. tabliczka T-34 umieszczona pod znakiem drogowym E-15a, E-15c albo E-15d oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Zatem tabliczka informacyjna T-34 wskazuje na obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Inaczej mówiąc, już na podstawie literalnej wykładni powołanych przepisów organ mógł stwierdzić, że dokonana przezeń wykładnia doktrynalna obarczona była błędem. Niezależnie od tego – i to Sąd uznaje za najistotniejsze w sprawie - ponownie rozpoznając sprawę GITD zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] o uzyskanie informacji dotyczącej oznakowania płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] tabliczkami informacyjnymi T-34. Oddział GDDKiA w [...] poinformował, że projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia [...] listopada 2011 r. Rzeczywisty termin wprowadzenia stałych zasad organizacji ruchu - montaż oznakowania w terenie przez wykonawcę oznakowania miało miejsce na przełomie [...] i [...] listopada 2011 r. Oddział GDDKiA w [...] przedstawił dodatkowe oznakowanie przejść granicznych - projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat w ciągu drogi krajowej nr [...] w m. Z. i drogi krajowej nr [...] w m. C. został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia [...] listopada 2011 r. Nadto Oddział GDDKiA w [...] wyjaśnił, że prowadzi kontrolę organizacji ruchu podczas codziennych objazdów dróg dokonywanych przez pracowników Rejonów zgodnie z zarządzeniem nr 36 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 8 listopada 2007 r. Powyższe kontrole nie wykazały nieprawidłowości w tym zakresie. Ponadto oddział GDDKiA w [...] przeprowadził kontrolę wynikającą z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 r., Nr 177, poz. 1729) w następującym okresie: -kontrola jesienna: [...]-[...].10.2011 r., [...].10.2011 r.; - kontrola wiosenna: [...]-[...].05.2012 r.; - kontrola jesienna: [...]-[...].10.2012 r.; - kontrola wiosenna: [...]-[...].02.2013 r., [...].03.2013 r., [...].03.2013 r., [...].04.2013 r. Powyższe kontrole nie wykazały nieprawidłowości w tym zakresie - w protokołach z kontroli brak jest informacji na temat nieprawidłowości w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat. W konsekwencji organ wskazał, że w dniu realizowanego przejazdu, tj. w dniu [...] czerwca 2013 r., na płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] były umieszczone tabliczki informacyjne T-34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Wracając do kwestii doktrynalnych Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa, że odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia. W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 udp korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 prd, za które uważa się – jak to już wyżej wskazano - także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ha ust. 6 udp w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane ww. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. (dalej rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prd określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prd, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12) przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r., sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)". Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 udp funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12). W rozpatrywanej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, nie naruszył przepisu art. 2 Konstytucji, gdyż w sposób nie pozostający wątpliwości udowodnił, że odcinek drogi płatnej, po którym poruszał się skarżący, był w sposób niewątpliwy odcinkiem właściwie oznakowanym, zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do udp i prd. Odnosząc się kolejno do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 8, 11 oraz 107 § 3 kpa, należy (odnosząc się do ich egzemplifikacji) stwierdzić, że wszystkie cztery zarzuty procesowe skargi (a, b, c, d) dotyczą w istocie rzeczy niedostatecznego wykazania lub wyjaśnienia, że: - na przedmiotowym odcinku drogi po którym poruszał się zespół pojazdów znajdowały się oznakowania "T-34" wskazujące na pobieranie opłaty elektronicznej, - droga była należycie oznakowana tablicami "T-34", podczas gdy organ wydający decyzję nie wykazał, iż wjazdy na drogę nr [...] w miejscowości Z. są oparzone oznakowaniami świadczącymi o wjeździe płatny odcinek drogi, - nie wzięto pod uwagę faktu, iż tabliczka znamionowa, według której ustalono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, może zawierać błędne dane różne od tych, które znajdują się w dowodzie rejestracyjnym przyczepy. W ocenie Sądu, dwa pierwsze zarzuty zostały w sposób wystarczający wyjaśnione powyżej. Należy przy tym zauważyć, że projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku K. – S. (z wyłączeniem miasta Z.) w zakresie oznakowania systemu elektronicznego poboru opłat został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia 7 listopada 2011 r. Nie jest to dokument tajny i; w ocenie Sądu, może być udostępniony skarżącemu. Natomiast rzeczywisty termin wprowadzenia stałych zasad organizacji ruchu - montaż oznakowania w terenie przez wykonawcę – skarżący może sprawdzić osobiście, pamiętając jednak o tym, że wjeżdżał na drogę nr [...] w warunkach szczególnych, zjeżdżając z podtopionych dróg. Co do zarzutu odnoszącego się do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na podstawie tabliczki znamionowej, która mogła zawierać błędne dane, to należy zauważyć, że postąpiono w ten sposób, gdyż kierowca nie posiadał przy sobie dowodu rejestracyjnego przyczepy. Ewentualne błędy w tym zakresie obciążają zatem kierowcę. Odnosząc się do okoliczności, że organ pominął fakt, iż skarżący wjechał na odcinek drogi [...] z uwagi na lokalne podtopienia występujące w dniu [...] czerwca 2013 r. na drogach okolicznych przy Z., Sąd zgodził się z organem, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie był to fakt istotny. Istotny był natomiast fakt, że skarżący wjechał na płatny odcinek drogi bez posiadania w pojeździe viaBoxu, uniemożliwiającego zapłatę za podróż tą drogą.. Sąd zgadza się też z organem, że nie ma także wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie okoliczność, iż wykonywany przez skarżącego przejazd nie był związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Wreszcie rozpatrując zarzut naruszenia prawa materialnego, który według skarżącego miał wpływ na wynik sprawy, a to art. 13k ust. 1 udp przez błędne przyjęcie, że karę nakłada się za przejazd choćby przez krótki odcinek drogi podczas gdy z brzmienia przepisu wynika, iż karę wymierza się za "przejazd po drodze" objętej systemem opłat elektronicznych, a nie przejazd po jej odcinka, należy zwrócić uwagę, że już w samym tytule rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 z późn zm.), jest mowa o odcinku drogi. Oczywiście, idzie tu o inne odcinki już oddanych dróg płatnych, ale też trzeba pamiętać, że już sam wjazd na drogę płatną bez urządzenia viaBox stanowi wystarczającą podstawę do nałożenia kary pieniężnej w ustawowej wysokości. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.