VI SA/Wa 2063/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-12
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Barbara Kołodziejczak - Osetek, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących obowiązku posiadania przez oferentów umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych w postępowaniu konkursowym o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, skutkujące potencjalnym odrzuceniem ich ofert, miało wpływ na interes prawny skarżącego, którego oferta zajęła niską pozycję w rankingu końcowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli doszło do naruszeń przepisów dotyczących obowiązku posiadania umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych przez niektórych oferentów, to nie miały one wpływu na sytuację prawną skarżącego. Oferta skarżącego uzyskała bowiem zbyt niską liczbę punktów w rankingu końcowym, aby mogła zostać wybrana do zawarcia umowy, niezależnie od ewentualnego odrzucenia innych ofert. Organ administracji prawidłowo ocenił, że większość oferentów była zwolniona z obowiązku posiadania takich umów ze względu na przepisy przejściowe ustawy o działalności leczniczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących obowiązku posiadania umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych przez innych oferentów, co jego zdaniem powinno skutkować odrzuceniem ich ofert. Sprawa przeszła przez wiele instancji, w tym wcześniejsze postępowania sądowe, które wskazywały na potrzebę wyjaśnienia kwestii ubezpieczeń.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Małgorzata Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "organ II instancji" lub "Prezes NFZ"), na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, ze zm. dalej: ustawa o świadczeniach), w związku z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1290) oraz art. 138 5 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa"), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 11 grudnia 2015 r. wniesionego przez S. w R. Spółkę z o.o. (dalej: "Odwołujący" lub "skarżący"), od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2015 r. nieuwzględniającej odwołania Odwołującego od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja 812, 813, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze: miasta B., miasta C., miasta D., miasta G., miasta J., miasta K., miasta M., miasta P., miasta R., miasta S., miasta S., miasta S., miasta T., miasta Z., powiatu b., powiatu g., powiatu m., powiatu p., powiatu t., powiatu b. oraz powiatu z. (dalej "świadczenia") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 22 grudnia 2011 r. ogłosił konkurs ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń z okresem obowiązywania umowy od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 63 081 512,00 PLN na okres rozliczeniowy od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa
powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w:
1. Zarządzeniu Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2011 r., w sprawie określenia zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne (ze zm.),
2. Zarządzaniu Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z
dnia [...] września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zm.),
3. Zarządzeniu Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zm.).
Zgodnie z ogłoszeniem przedmiotowego postepowania, ofertę należało złożyć w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie do dnia 5 stycznia 2012 r. Do postępowania nr [...] zostało złożonych 15 ofert. Odwołujący złożył ofertę nr [...] w dniu 5 stycznia 2012 r. W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach, dnia 9 stycznia 2012 r. stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert.
W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, komisja wezwała do usunięcia braków formalnych 2 oferentów, które zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Komisja nie odrzuciła żadnej oferty, w związku, z czym Komisja przyjęła do dalszego postępowania konkursowego 15 ofert.
Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta Odwołującego zajęła 15 pozycję (ostatnią), z łączną liczbą punktów oceny 37,000. W poszczególnych kryteriach punktacja Odwołującego przedstawiała się następująco:
' ciągłość — 5,000 punktów;
' kompleksowość - 4,500 punktów;
' jakość — 12,500 punktów;
' dostępność -5,000 punktów;
' oferta cenowa — 10,000 punktów.
Następnie, komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z 11 oferentami spośród 15 biorących udział w postępowaniu nr [...]. Komisja konkursowa zakwalifikowała do negocjacji tych oferentów, którzy w kryteriach pozacenowych uzyskali co najmniej 37,813 pkt. Oferta Odwołującego w kryteriach pozacenowych uzyskała 27,000 pkt, w związku z czym Odwołujący nie został zaproszony do udziału w negocjacjach.
W dniu 24 stycznia 2012 r., komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy. W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, komisja konkursowa w dniu 24 stycznia 2012 r. dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania możliwej wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu.
W postępowaniu konkursowym nr [...] wybrano oferty 11 podmiotów, które uzyskały w rankingu końcowym co najmniej 50,646 pkt. Odwołujący w rankingu końcowym uzyskał łączną liczbę 37,000 punktów, jednocześnie zajmując w rankingu 14 pozycję (przedostatnią).
Odwołujący, w związku z nie wybraniem w postępowaniu nr [...] jego oferty, złożył do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert.
W dniu [...] lutego 2012 r., organ I instancji wydał decyzję Nr [...] oddalającą w całości odwołanie Oferenta, z uwagi na brak stwierdzenia naruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia 6 marca 2012 r. Odwołujący złożył odwołanie do Prezesa NFZ.
W odwołaniu, zarzucił naruszenie przepisów prawa, tj.
1. art. 6, 7 i 8 k.p.a., poprzez ich nie przestrzeganie,
2. art. 154 ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez zawarcie umów przed rozstrzygnięciem złożonego odwołania,
3. art. 134 ust. 1, ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji,
4. art. 137 i art. 146 ustawy o świadczeniach, poprzez wprowadzenie do przedmiotowego postępowania konkursowego tzw. warunków dodatkowo ocennych,
5. art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), tj. zasady gospodarności i celowości.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzji z dnia [...] września 2012 r., nr [...] stwierdził, że podczas postępowania konkursowego, komisja konkursowa postępowała zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, zgodnie z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa NFZ oraz wytycznymi zawartymi w Uchwale nr [...] Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W trakcie przedmiotowego postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania Odwołujący miał możliwość zapoznania się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców i kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu, jawne oraz nie podlegały zmianie w toku postępowania.
Zamawiający w ogłoszeniu nr [...] konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 22 grudnia 2011 r. wskazał przepisy zawierające wymagania, które obowiązywały oferentów przystępujących do konkursu. W treści ogłoszenia nr [...], przywołane również zostało zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] z dnia 26 października 2011 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Uznał więc - zarzut Odwołującego w tym zakresie za bezzasadny.
Organ podkreślił, że oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać również wymagania określone przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
Zgodnie z § 15 Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r. komisja konkursowa w części niejawnej swojego postępowania może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Źródłem prawa dla powyższego przepisu jest art. 142 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej". Zwrócił uwagę, iż ustawa nie zobowiązuje do przeprowadzenia negocjacji, a jedynie daje taką możliwość. Z uwagi na fakt, iż negocjacje dotyczą jedynie ceny i ilości świadczeń, gdzie tylko cena może wpłynąć na ostateczną pozycję oferty w rankingu końcowym, uzasadnionym jest zapraszanie do negocjacji tylko tych oferentów, których oferty w rankingu końcowym w przypadku ich uzyskania, miałaby szanse być wybraną do zawarcia umowy.
Organ zauważył, że po zweryfikowaniu ofert pod kątem spełniania wymogów z zachowaniem zasad określonych w art. 142 ust. 7 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa podjęła decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z wybranymi oferentami, którzy uzyskali wysoką łączną ocenę oferty uzyskaną na podstawie kryteriów niecenowych. Mając na uwadze optymalizację zakupu świadczeń z uwzględnieniem dostępności, decyzją komisji konkursowej do przeprowadzenia negocjacji zostali wybrani oferenci, którzy uzyskali wysokie oceny za kryteria niecelowe. Komisja konkursowa, przeprowadzająca przedmiotowe postępowanie, nie zaprosiła Odwołującego na negocjacje, mimo że jego oferta spełniała warunki wymagane w postępowaniu, ponieważ na przedmiotowy konkurs złożono oferty z korzystniejszym potencjałem wykonawczym, które uzyskały wyższą od oferty odwołującego ocenę punktową w kryteriach niecelowych. Podkreślił, iż w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania [...] OW NFZ zawarł zastrzeżenie, że w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych.
Odzwierciedleniem powyższego jest ranking kwalifikacyjny, w którym oferty zostały uszeregowane w kolejności malejącej łącznej liczby punktów w kryteriach niecenowych.
W związku z powyższym Odwołujący, którego oferta uzyskała łącznie 27,000 punktów za kryteria niecenowe, nie został zakwalifikowany do negocjacji z uwagi na niewystarczającą liczbę punktów uzyskaną przez jego ofertę w rankingu otwarcia (ostatnia zakwalifikowana oferta uzyskała 37,813 pkt za kryteria niecenowe). W związku z powyższym komisja konkursowa nie zaprosiła Odwołującego do dalszego etapu postępowania konkursowego tj.: do negocjacji, gdyż oferta Odwołującego nawet przy uzyskaniu maksymalnej liczby punktów za kryterium cenowe nie osiągnęłaby pułapu ostatniej zakwalifikowanej oferty do etapu negocjacji.
Organ zaakcentował, że w przypadku ofert wybranych do zawarcia umowy, bilans ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia jest korzystniejszy niż w ofercie Odwołującego. Tym samym komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania nie wybrała oferty złożonej przez Odwołującego, ze względu na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie oferty. Oferta uznana za najlepszą, zdobyła 86,034 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym. Ostatnią ofertą, która została wybrana w przedmiotowym postępowaniu była oferta, która uzyskała 50,646 punktów, wyczerpując łączną wartość zamówienia określoną w ogłoszeniu.
Według Prezesa NFZ oczywistym jest, że wybór wszystkich oferentów w prowadzonym postępowaniu konkursowym w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06, jest niemożliwy z uwagi na fakt ograniczenia kwotą zamówienia przeznaczoną przez [...] OW NFZ na całe postępowanie oraz z uwagi na fakt, że oferty, które zostały wybrane (zajęły pierwsze 11 miejsc w rankingu końcowym) w postępowaniu wyczerpały wartość zamówienia określonego dla tego postępowania.
W kwestii naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców oraz zasad uczciwej konkurencji, stawiany zarzut uznał za bezzasadny, z uwagi na fakt, że w całym postępowaniu komisja działała zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz wymaganiami określonymi przez Prezesa NFZ.
Odnosząc się do zarzutu Odwołującego dotyczącego wydania po terminie decyzji Dyrektora [...] OW NFZ, organ wskazał, że art. 154 ustawy wyznacza moment, w którym sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej staje się sprawą administracyjną. Dzieje się to z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji konkursowej. W związku z tym od tej chwili stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Działając na podstawie art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego Odwołujący został poinformowany pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. o przedłużeniu terminu wydania decyzji administracyjnej do dnia 1 marca 2012 r. Decyzja została wydana z dniem [...] lutego 2012 r. W związku z powyższym zarzut odwołującego w tej kwestii jest bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich nieprzestrzeganie organ stwierdził, że i ten zarzut jest niezasadny, gdyż w całym postępowaniu wyżej cytowane artykuły były respektowane, poprzez działanie zgodnie z ich dyspozycjami.
W kwestii naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157. poz. 1240 ze zm.) poprzez naruszenie zasady gospodarności i celowości Prezes NFZ wskazał, że stawiany zarzut należy uznać za bezzasadny, z uwagi na fakt, że [...] Oddział NFZ ogłaszając konkurs ofert działał zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym na 2012 rok nie przekraczając zaplanowanych kwot w planie, tym samym stał na straży art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 137 i art. 146 ustawy o świadczeniach, poprzez wprowadzenie do przedmiotowego postępowania konkursowego tzw. warunków dodatkowo ocennych, stwierdził że stawiany zarzut jest bezzasadny z uwagi na fakt, że komisja konkursowa prowadząc ww. postępowanie jest zobowiązana stosować obowiązujące w tym zakresie uregulowania prawne, w szczególności zarządzenia Prezesa NFZ w tej materii.
W kwestii dokonanego wyboru oferentów bez stosownego wymaganego ubezpieczenia od zdarzeń medycznych Prezes NFZ wskazał, że zarządzenie nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wyraźnie określa jakie dokumenty powinna zawierać oferta w tym zakresie: "kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy, oferent może złożyć także umową przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy".
Według Prezesa NFZ prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy a dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy była wystarczająca do zweryfikowania prawidłowości działań komisji konkursowej, w tym dokonanych ocen punktowych oferenta w poszczególnych kryteriach.
W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania nie naruszono jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ.
W wyniku powyższego, Odwołujący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 27 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] września 2012 r., a formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd polecił organowi dokonanie analizy porównawczej ofert konkurentów w oparciu o kompletny materiał dowodowy, z uwzględnieniem kwestii posiadania przez oferentów stosownych polis ubezpieczeniowych odpowiedzialności cywilnej na rzecz pacjenta z tytułu zdarzeń medycznych lub umów przedwstępnych w tym zakresie bądź również oświadczeń, że umowy takie zostaną zawarte na czas obowiązywania kontraktu z Funduszem. Konsekwencją przedmiotowego wyroku było ponowne rozpatrzenie przez Prezesa NFZ odwołania Odwołującego od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] lutego 2012 r. oraz wydanie decyzji Nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] czerwca 2015 r., w której:
- uchylono zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] lutego 2012 r. w całości oraz;
- przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Konsekwencją wydania decyzji Nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] czerwca 2015 r. było przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji w dniu [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], w której nie uwzględnił odwołania Odwołującego, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie nr [...] przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Funduszu wydał decyzję z dnia [...] października 2015 r., w której:
- uchylono zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w całości oraz;
— przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż organ I instancji nie ustalił, w bezsporny sposób, czy w czasie prowadzenia postępowania konkursowego nr [...] E. posiadał umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ważną na dzień obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania, czy też wskazanej umowy tej oferent nie posiadał.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r., w której nie uwzględniono odwołania Odwołującego, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie nr [...] przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia 11 grudnia 2015 r. Odwołujący złożył w terminie odwołanie do Prezesa Funduszu za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu.
Odwołujący, w odwołaniu, skierowanym do Prezesa Funduszu, zarzucił decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. naruszenie jego interesu prawnego poprzez pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes NFZ wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., w której utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, na podstawie zarządzenia nr [...] Prezesa Funduszu, w oparciu o jakie kryteria zostały ocenione oferty.
Dalej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że analiza oferty złożonej przez skarżącą do przedmiotowego postępowania wykazała, iż nie uzyskała ona maksymalnej możliwej do zdobycia ilości punktów ponieważ:
- w kryterium jakości:
• skarżąca nie zapewniała dodatkowo równoważnika co najmniej 2 etatów - specjalista okulistyki - w związku z powyższym jego oferta nie uzyskała 25,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby skarżąca spełniała wskazany warunek;
• skarżąca nie zapewniała witrektomu - w lokalizacji - w związku z powyższym jej oferta nie uzyskała 7,500 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona spełniała wskazany warunek;
• skarżąca nie posiadała certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości oraz certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych, ważnych w dniu zawarcia umowy - w związku z powyższym jej oferta nie uzyskała 5,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona posiadała wyżej wskazane certyfikaty;
- w kryterium kompleksowości:
• skarżąca nie zapewniała realizacji badań: RM, angiografii i/lub cyfrowej angiografii subtrakcyjnej (DSA) oraz histopatologicznych śródoperacyjnych - w lokalizacji, a także:
- nie zapewniała realizacji zadań związanych z koordynacją przeszczepów - w wymiarze czasu pracy nie mniej niż 1/4 etatu;
- nie spełniała warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grupy BO1, wymienionych w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.5;
- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grup T01, T02, T03, T04, T05, T06, T08, T09 wymienionych w załączniku nr 3 ppkt od 32.9 - 32.10.3 do Zarządzenia Prezesa NFZ;
- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grupy B04, B05, B06 wymienione w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.6 - 32.7.2;
- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń 5.52.01.0001476, 5.52.01.0001477, wymienionych w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.8;
- nie posiadała wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą: część VIII kodu resortowego 4260 Oddział anestezjologii i intensywnej terapii lub 4264 Oddział intensywnej terapii – w związku z powyższym oferta skarżącej nie uzyskała 5,500 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona spełniała wskazane powyżej warunki;
- w kryterium ciągłości:
• skarżąca nie posiadała wpisu w rejestrze: część VIII kodu resortowego 1602 poradnia leczenia jaskry - w związku z powyższym oferta jej nie uzyskała 5,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby posiadała wskazany wpis;
- w kryterium ceny:
• skarżąca wskazała cenę jednostki rozliczeniowej za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze: miasta B., miasta C., miasta D., miasta G., miasta J., miasta K., miasta M., miasta P., miasta Rudy S., miasta S., miasta S., miasta S., miasta T., miasta Z., powiatu b., powiatu g., powiatu m., powiatu p., powiatu t., powiatu b. oraz powiatu zawierciańskiego w wysokości 52,00 zł. W związku z powyższym oferta skarżącej nie uzyskała 20,00 punktów za kryterium ceny, które mogła uzyskać, gdyby oferent zaproponował cenę jednostki rozliczeniowej w wysokości nie wyższej niż wysokość ceny minimalnej - 46,80 zł (ustalonej zgodnie ze wzorem wskazanym w załączniku nr 2 do zarządzenia [...]).
Oferta złożona do przedmiotowego postępowania nr [...] przez skarżącą uzyskała w sumie 37,000 pkt. Na tę ocenę składały się następujące czynniki:
- w kryterium jakości:
• skarżąca zapewniła:
- laser okulistyczny argonowy lub diodowy lub NdYAG - w lokalizacji,
- stację mycia i dezynfekcji łóżek,
- w każdym oddziale co najmniej jeden pokój jednoosobowy z węzłem sanitarnym lub izolatkę,
- na każdej kondygnacji dostępnej dla świadczeniobiorców, co najmniej jedno z pomieszczeń higieniczno - sanitarnych ogólnodostępnych, przystosowane dla osób niepełnosprawnych, w związku z czym jej oferta uzyskała 12,500 pkt;
- w kryterium kompleksowości:
• skarżąca zapewniła realizację badań: TK, endoskopowych tomografii wielorzędowej (WRTK) - w lokalizacji, a także strona,
- spełniała warunki dodatkowo wymagane dla realizacji świadczeń z grupy B11, B12, B13, B14, B15, B72, B73, B74, wymienione w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.4,
- posiadała Aptekę szpitalną/zakładową, wpisaną w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą: część VIII kodu resortowego: 4920, w związku z czym jej oferta uzyskała 4,500 pkt;
- w kryterium dostępności:
• skarżąca zapewniała dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie prawa budowlanego, w związku z czym jej oferta uzyskała 5,000 pkt;
- w kryterium ciągłości:
• skarżąca posiadała wpis w rejestrze: część VIII kodu resortowego 1600 poradnia okulistyczna, w związku z czym jej oferta uzyskała 5,000 pkt;
- w kryterium ceny - ofercie strony przyznano 10,000 pkt na 20 punktów możliwych do uzyskania w tym kryterium, gdyż skarżąca wskazała cenę jednostki rozliczeniowej za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze: miasta B., miasta C., miasta D., miasta G., miasta J., miasta K., miasta M., miasta P., miasta R., miasta S., miasta S., miasta S., miasta T., miasta Z., powiatu b., powiatu g., powiatu m., powiatu p., powiatu t., powiatu b. oraz powiatu z. w wysokości 52,00 zł, która to cena była wyższa od ceny minimalnej ustalonej zgodnie ze wzorem wskazanym w załączniku nr 2 do zarządzenia 54/2011/DSOZ.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że ilość punktów, które zostały stronie przyznane nie wystarczała aby została ona wybrana w toku przedmiotowego postępowania. Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert 11 podmiotów, które uzyskały w rankingu końcowym co najmniej 50,646 pkt. Oferta strony nie została wybrana, gdyż w rankingu końcowym zajęła 14 miejsce uzyskując 37 pkt.
Według oceny organu II instancji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dokonał szczegółowego porównania oferty skarżącej z każdą z wybranych ofert podczas postępowania konkursowego.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej odnośnie niewyjaśnienia, czy każdy z oferentów posiadał umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, której brak skutkowałby odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 212 i 221 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.) podmiot leczniczy jest obowiązany m.in. zawrzeć w zakresie określonym umową ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w przypadku podmiotu leczniczego prowadzącego szpital. Przytoczony wyżej przepis wszedł w życie od dnia 1 lipca 2011 r., natomiast należało go stosować od 1 stycznia 2012 r.
Organ II stopnia wskazał, iż zgodnie z art. 206 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 618, ze zm.) podmioty prowadzące zakłady opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, dostosują swoją działalność do przepisów ustawy w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. Tym samym podczas postępowania konkursowego nr [...], każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, który nie prowadził zakładu opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r., powinien posiadać zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ewentualny brak posiadania przedmiotowej umowy ubezpieczenia przez oferentów (którzy nie prowadzili zakładu opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r.), a biorących udział w postępowaniu nr [...], ważnej na dzień obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania, jest brakiem spełnienia warunku wymaganego stawianego świadczeniodawcom, prowadzącym szpital.
Odwołujący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 6 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok w sprawie o sygn. akt Vl SA/Wa 636/16, w którym uchylono decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2016 r. W przedmiotowym wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie wskazano, że zasadnie skarżąca wywodzi, że organy Funduszu dopuściły się obrazy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z uwagi na to, że w sposób dostateczny nie zebrały i nie rozpatrzyły informacji od podmiotów biorących udział w konkursie w zakresie posiadania umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Tym samym organy te nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt VISA/Wa 2527/12, od którego skarga kasacyjna Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie II GSK 1515/13. Sąd podniósł, że niewystarczające jest stwierdzenie organu, że § 13 ust. 1 zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] pozwalał na to, żeby oferent złożył umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Rzecz w tym, jak podkreślił Sąd, że powyższe okoliczności nie zostały wykazane w zaskarżonej decyzji i w tym zakresie postępowanie winno być uzupełnione, a następnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązany będzie do ponownej analizy całego materiału dowodowego, które pozwoli na podjęcie właściwej decyzji zgodnej z treścią przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych. Powyższe zalecenia Sądu zostały wykonane tylko częściowo. A mianowicie organy Funduszu poczyniły jedynie ustalenia co do pomiotu, który zajął pierwsze miejsce w konkursie – E. .
Podmiot ten, jak wynika z zaskarżonej decyzji został wpisany do rejestru po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej tj. po 1 lipca 2011 r., a więc na datę przeprowadzania konkursu winien mieć zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Skoro jej nie posiadał jego oferta powinna być odrzucona. Jednakże ewentualne odrzucenie podczas postępowania konkursowego oferty E. nie skutkowałoby wybraniem oferty skarżącej. Co do pozostałych 10 podmiotów, wybranych w konkursie organ stwierdził, że na dzień 1 lipca 2011 r. prowadziły Zakład Opieki Zdrowotnej, a więc stosownie do art. 206 ustawy o działalności leczniczej podmioty te na dzień przeprowadzania konkursu nie musiały mieć zawartej umowy ubezpieczeniowej.
Niemniej jednak, Sąd zauważył, że organ stosownie do § 13 ust. 1 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia [...] września 2011 r., nr [...] winien był ustalić w przypadku braku polisy ubezpieczeniowej czy owe 10 podmiotów złożyły umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia od zdarzeń medycznych zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Od wyjaśnienia tej sprawy w powyższym zakresie organy obu instancji ewidentnie się uchyliły, nie stosując się tym samym do zaleceń Sądu oraz ignorując pisma pełnomocnika skarżącej, który wielokrotnie w pismach procesowych zarzucał, że podmioty wymienione w pkt 1-3 i 6-9 ogłoszenia o rozstrzygnięciu konkursu nie wypełniły obowiązku nałożonego na nie przepisami prawa odnośnie zawarcia umowy ubezpieczenia od zdarzeń medycznych na rzecz pacjenta.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności jest powtórnym stwierdzonym przez Sąd uchybieniem procesowym organu, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem rzutuje na przestrzeganie w postępowaniu konkursowym art. 134 i 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Prezes NFZ złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył i wydał wyrok w dniu 26 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 5644/16, w którym oddalił w/w skargę kasacyjną. W uzasadnieniu w/w wyroku stwierdzono, że "w rozdziale 2 "Sposób przygotowania ofert" w § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia wskazano, że oferta złożona w formie pisemnej powinna zawierać kopie polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. (...)
Nawiązując do powyższego, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt Vl SA/Wa 636/16 uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2019 r.
Następnie przytoczone orzeczenie zostało przekazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 4 lipca 2019 r. do Prezesa Funduszu, celem jego wykonania. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz uwzględniając wytyczne znajdujące się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt Vl SA/Wa 636/16 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 5644/16, Prezes NFZ, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję skarżący w dniu 5 września 2019 r. złożył skargę do WSA w Warszawie.
Zarzucił w niej:
1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
a. przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2018 poz. 1302 ze zm.) polegające na jego niezastosowaniu i pominięcie wydanej przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach sądu odpowiednio:
i. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 636/16 utrzymanego w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 w sprawie Il GSK 5644/16.
ii. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 27 marca 2013 r. w sprawie VI Sa/WA 2527/12 utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 11 lipca 2012 r, w sprawie II GSK 121/12.
b. przepisu art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego a to informacji co do złożenia wymaganych § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenie Prezesa NFZ z dnia [...] września 2011 r. nr [...] dokumentów dotyczących wszystkich podmiotów startujących w konkursie, a dotyczących zakresu ubezpieczenia od zdarzeń medycznych w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U nr 112 poz. 654);
2. naruszenie przepisów prawa materialnego a to:
— przepisu art. 134 ust. 1 oraz 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2004 r. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm) poprzez ich błędne zastosowanie polegające na:
— zaniechaniu odrzucenia ofert konkurencyjnych w stosunku do Odwołującego się, a ujawnionych w pkt 1 — 3 oraz 6 — 9 ogłoszenia o rozstrzygnięciu konkursu, które to oferty nie wypełniły obowiązku nałożonego na nie przepisami prawa obowiązku dotyczącego umowy ubezpieczenia od zdarzeń medycznych w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U nr 112 poz. 654);
— nierównym traktowaniu i niewybraniu podmiotu Odwołującego się jako jedynego podmiotu, który w toku postępowania dysponował wymaganymi przez Fundusz dokumentami dotyczącymi ubezpieczenia szpitala Odwołującego się od zdarzeń medycznych w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U nr 112 poz. 654);
Ponadto skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2019.2325, dalej jako "p.p.s.a").
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryteria Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do trzech kwestii: naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do pierwszego rodzaju zarzutów dotyczących naruszenia art. 153 p.p.s.a., w związku niewykonaniem przez organ II instancji w decyzji nr [...] zaleceń określonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 636/16 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II GSK 5644/16, należy zauważyć, że w ww. wyrokach zobowiązano organy NFZ do uzupełnienia treści decyzji o analizę, czy w aktach sprawy, w dokumentacji ofertowej oferentów, znajdują się następujące dokumenty: kopia polisy lub inny dokument potwierdzający zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy lub umowa przedwstępna lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy, stosownie do wymogu wynikającego z § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W ocenie Sądu, analiza treści decyzji Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazuje, że organ NFZ wykonał zalecenia określone w przywołanych wyrokach. Realizując powyższe zobowiązanie wynikające z wyroków sądowych organ dokonał bowiem analizy dokumentacji ofertowej oferentów znajdującej się na płycie CD w aktach sprawy. Wydruki kopii tych dokumentów z płyty CD zostały ponadto dołączone do akt sprawy.
Dokonana na podstawie tych dokumentów analiza wskazuje, że oferenci biorący udział w postępowaniu konkursowym nr [...] przedłożyli następujące dokumenty: kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy lub umowy przedwstępnej lub innego dokumentu, w tym także oświadczenia stwierdzającego, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Tym samym nie wystąpiła okoliczność braku spełnienia warunku wynikającego z § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a w konsekwencji brak było przesłanek do odrzucenia ofert na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, z powodu braku w/w dokumentów.
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że organ NFZ wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, uzupełnił bowiem w żądanym zakresie materiał dowodowy sprawy i dokonał jego oceny pod kątem wystąpienia formalnych przesłanek odrzucenia ofert zgłoszonych w przedmiotowym konkursie. Nie można zatem stwierdzić, aby nastąpiło istotne naruszenie przepisów p.p.s.a. w zakresie związania organu oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym orzeczeniu Sądu.
Organ dokonał również oceny wpływu zakresu umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferentów na wynik przedmiotowego postępowania konkursowego.
Zdaniem strony skarżącej, podczas postępowania nr [...] naruszono art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy oświadczeniach, który stanowi, iż odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Skarżący stoi na stanowisku, że oferenci biorący udział w ogłoszonym postępowaniu konkursowym byli zobowiązani do zawarcia umów ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W jego ocenie, brak posiadania przedmiotowych umów przez oferentów powoduje, że tacy oferenci nie spełniają warunków wymaganych określonych w przepisach prawa, a ich oferty powinny zostać odrzucone podczas postępowania nr [...] - na podstawie art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy o świadczeniach.
W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt. 4 lit.b), w zw. z art. 212 oraz art. 221 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618, ze zm.), podmiot leczniczy jest obowiązany m.in. zawrzeć w zakresie określonym umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - w przypadku podmiotu leczniczego prowadzącego szpital. Przytoczony przepis wszedł w życie 1 lipca 2011 r., natomiast jego stosowanie miało miejsce od 1 stycznia 2012 r. Jednocześnie wszedł także w życie przepis przejściowy art. 206 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym podmioty prowadzące zakłady opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie tej ustawy miały dostosować swoją działalność do nowych przepisów w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r.
Powyższe ma istotne znaczenie dla postępowania konkursowego nr [...] o którym mowa, gdyż każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, który nie prowadził zakładu opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie ustawy o działalności leczniczej, tj. w dniu 1 lipca 2011 r., powinien posiadać zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ważnej na dzień obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania. A contrario, brak takiej umowy ubezpieczenia przez oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym nr [...], którzy prowadzili zakład opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r. , nie skutkuje brakiem spełnienia tego warunku stawianego świadczeniodawcom prowadzącym szpital.
W praktyce oznacza to, że przedstawione przez oferentów konkursu nr [...] polisy bądź promesy czy oświadczenia stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy, które nie obejmują odpowiedzialności za wszystkie zdarzenia medyczne określone w art. 67a ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, nie skutkuje uznaniem, że podmioty te nie spełniły warunku wynikającego z § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy bowiem przepis przejściowy art. 206 ustawy o działalności leczniczej uznać za lex specialis, w stosunku do innych regulacji dotyczących postępowań konkursowych w obszarze - leczenie szpitale. Tym samym podczas postępowania konkursowego nr [...], każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, który prowadził zakład opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r., nie musiał posiadać zawartej umowy ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Powyższy pogląd potwierdza wykładnia historyczna tego przepisu, gdyż kolejne nowelizacje ustawy o działalności leczniczej przedłużyły okres na dostosowanie się do tej regulacji przez podmioty prowadzące działalność leczniczą, tj. do dnia 1 stycznia 2017 r., a z dniem 15 lipca 2016 r. przepis ten został uchylony.
Kierując się taką wykładnią przepisów, którą skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela, organy NFZ ustaliły, że 10 oferentów, spośród 11 wybranych w postępowaniu nr [...], prowadziło zakład opieki zdrowotnej w dniu 1 lipca 2011 r. W konsekwencji wskazanych 10 oferentów nie było zobowiązanych do posiadania zawartej umowy ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, gdyż wobec powyższych oferentów znalazł zastosowanie wspomniany wyżej art. 206 ustawy o działalności leczniczej. Oznacza to, że tylko jeden z oferentów (E.) nie prowadził działalności leczniczej w dniu wejścia w życie powyższych przepisów.
W takiej sytuacji oferent ten, podczas postępowania konkursowego nr [...], powinien posiadać zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Brak posiadania takiej umowy ubezpieczenia przez oferenta który nie prowadził zakładu opieki zdrowotnej w dniu 1 lipca 2011 r., ważnej na dzień obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania, oznacza brak spełnienia warunku stawianego świadczeniodawcom prowadzącym szpital. W konsekwencji stanowi to przesłankę do zastosowania art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy o świadczeniach, tj. odrzucenia oferty, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
Z materiałów dowodowych sprawy wynika, że E. nie złożył w swojej ofercie kopii umowy ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych, ani też żadnego oświadczenia w tej kwestii. Również w księdze rejestrowej brak jest informacji na temat zawarcia przez oferenta umowy ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych. W konsekwencji oznacza to, że oferent nie spełnił wszystkich niezbędnych wymogów obowiązujących podczas postępowania konkursowego nr [...], co powinno w konsekwencji skutkować odrzuceniem jego oferty.
Jednakże należy zgodzić się z organem, że ew. odrzucenie tej oferty nie skutkowałoby wybraniem w przedmiotowym postępowaniu konkursowym oferty Skarżącego, co powoduje, że nie doszło w tym przypadku do naruszenia jego interesu prawnego. Wynika to z faktu, że punktacja przyznana ofercie Skarżącego nie była wystarczająca, aby została ona wybrana w toku przedmiotowego postępowania, ponieważ Komisja Konkursowa w wyniku postępowania nr [...] dokonała wyboru ofert 11 podmiotów, które uzyskały w rankingu końcowym co najmniej 50,646 pkt. Tymczasem oferta Skarżącego zajęła w rankingu końcowym 14 miejsce uzyskując 37,000 pkt, co oznacza, iż jego oferta i tak nie mogła zostać faktycznie wybrana w przeprowadzonym konkursie. Tym samym podniesione przez Skarżącego zarzuty w tym zakresie uznać należało za bezprzedmiotowe, gdyż ewentualna zmiana wyników postępowania konkursowego nie powodowałaby zmiany jego sytuacji prawnej, gdyż zakontraktowana pula środków na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie objęłaby oferty Skarżącego, ze względu na jego pozycję rankingową.
Odnosząc się na koniec do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy wskazać, że tylko takie naruszenia postępowania mogą powodować uchylenie orzeczenia organu administracji przez Sąd, które mają postać kwalifikowaną, tj. mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powołanych powyżej przepisów art. 154 ust. 1 ustawy oświadczeniach, w związku z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290) oraz art. 152 ust. 1 ustawy oświadczeniach wynika, iż przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego Odwołującego, wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oznacza to, że organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i nie powielają czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Organy obu instancji zobowiązane są jedynie zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania oraz czy na skutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego Odwołującego się.
Istotą badania uszczerbku interesu prawnego i stwierdzenia jego powstania jest ustalenie, czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu NFZ, do obowiązków którego należy zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu, a następnie dokonanie oceny, czy i w jakim zakresie naruszenie to mogło powodować doznanie określonego uszczerbku dla uczestnika postępowania konkursowego.
Kierując się powyższymi przesłankami, w ocenie Sądu, w kontekście poczynionych wyżej ustaleń dotyczących zasad postępowania konkursowego w rozumieniu materialno-prawnym, w szczególności obowiązującego stanu prawnego i spełnienia określonych wymagań przez świadczeniodawców, Sąd nie dopatrzył się takich uchybień postępowania, które w konsekwencji prowadziłyby do naruszenia interesu prawnego Skarżącego, jako uczestnika postępowania konkursowego nr [...].
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania konkursowego, które powodowałoby istotne naruszenie interesu prawnego strony skarżącej, w związku z czym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło