VI SA/Wa 2066/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem ustalenia stanu zdrowia i predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. A. (dalej też jako skarżący) decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej też jako SKO) uchyliło decyzję Starosty G. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] odmawiającą skierowania skarżącego na badania lekarskie i orzekło o skierowaniu M. A. na badania lekarskie celem ustalenia jego stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej kpa) oraz art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm, dalej jako: prawo o r.d.). Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia organu: Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2007 r. Prokurator Rejonowy w G. zwrócił się do Starosty w G. o skierowanie M. A. na badanie przez biegłych lekarzy psychiatrów w celu określenia stopnia uzależnienia od alkoholu i w przypadku stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, iż Prokuratura Rejonowa w G. prowadziła postępowanie przygotowawcze przeciwko M. A. podejrzanemu o przestępstwo z art. 178a § 2 Kodeksu karnego, przy czym w związku z istniejącymi uzasadnionymi wątpliwościami co do poczytalności podejrzanego skierowano go na jednorazowe badania przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów. Biegli, po przeprowadzeniu badania i zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, rozpoznali u skarżącego [...]. Starosta G. pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie dokumentacji, w odpowiedzi na które to pismo Prokurator Rejonowy w G. wskazał, iż brak jest podstaw prawnych dla podejmowania przez prokuraturę takiego działania. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Starosta G. odmówił realizacji wniosku Prokuratora Rejonowego w G. dotyczącego skierowania skarżącego na specjalistyczne badania lekarskie w celu ustalenia istnienia (bądź nie) przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz określenia stopnia uzależnienia skarżącego od alkoholu. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie wykazał, na czym ma polegać stan niezgodny z prawem mający ulec usunięciu i nie wskazał dowodów w sprawie. Od powyższej decyzji Prokurator Rejonowy w G. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., podnosząc, że nie było podstaw, aby odmówić wiarygodności informacji zawartej we wniosku z dnia 5 czerwca 2007 r. Dodał, iż fakt uzależnienia od alkoholu, co stwierdzili biegli psychiatrzy dla celów postępowania karnego, niewątpliwie jest okolicznością, która powoduje niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zdaniem odwołującego się, wskazuje na to treść art. 91 pkt. 1 prawo o r. d., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu. Do odwołania załączył opinię sądowo – psychiatryczną wystawioną w dniu [...] października 2006 r. przez dwóch lekarzy specjalistów psychiatrów W. w G.. W opinii tej, w części zatytułowanej "Omówienia i wnioski" stwierdzono u M. A. [...]. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną i orzekło o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie celem ustalenia jego stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ odwoławczy, powołując się na art. 122 ust.1 pkt 4 prawo o r.d. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2; poz.15) stwierdził w uzasadnieniu, że dla skierowania na badania lekarskie niezbędnym jest zaistnienie przesłanki materialnoprawnej w postaci nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia oraz potwierdzenie jej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W jego ocenie nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia każdego kierowcy i jego predyspozycje psychofizyczne są istotnymi przesłankami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ważną kwestią jest zatem nie tylko niedopuszczenie do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób nie posiadających dobrego (wymaganego) stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych, którzy utracili warunki zdrowotne już po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów samochodowych, lub u których nie ujawniono przeciwwskazań do kierowania tymi pojazdami w toku badań jeszcze przed wydaniem prawa jazdy. Jednocześnie SKO zaznaczyło, iż prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy i jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach. Stąd też i ingerencja organu administracji publicznej przejawiająca się dążnością do sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest oczywiście ograniczona. Organ decyzyjny nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wówczas, gdy spełnione zostały po temu ustawowe przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa znamionują istotne zmniejszenie się sprawności zdrowotnej kierującego pojazdem. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. sygnał Prokuratora Rejonowego w G. wskazujący na istnienie zastrzeżeń co do poczytalności i stanu zdrowia skarżącego poparty opinią sądowo-psychiatryczną sporządzoną przez dwóch biegłych lekarzy czyni zadość wymogom art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - prawo o r.d. Tym samym, nie mając wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, organ odwoławczy orzekł co do jej istoty. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. A. przyznał, że został skazany prawomocnym wyrokiem sądu w G., a w trakcie śledztwa został poddany badaniu psychiatrycznemu. Wskazał jednak na fakt, iż nigdy nie otrzymał opinii komisji. Podkreślił, iż popełniając wykroczenie poniósł odpowiednią karę, brak jest zatem podstaw do nałożenia na niego dodatkowej kary pozbawienia wszystkich uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zaznaczył, że leczy się w związku z [...] od piętnastu lat, lecz przez cały ten okres nikt nie występował o zabranie mu uprawnień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana w ten sposób skarga M. A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] nie narusza przepisów prawa. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż wydanie przez organ odwoławczy decyzji o charakterze merytoryczno - reformacyjnym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 k.p.a. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, w której nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Natomiast zakres postępowania dowodowego, jakie powinno być przeprowadzone przed wydaniem skierowania na badania lekarskie celem ustalenia stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi wynika z art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy – prawo o r.d. Zgodnie z tym przepisem organ decyzją kieruje na badania lekarskie kierujących pojazdami w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Z kolei Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. wydane na podstawie art.123 prawa o r.d. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami precyzuje w § 2 ust. 5, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Badania te zgodnie z § 3 ust. 1 w związku z § 14 cytowanego rozporządzenia przeprowadzane są przez uprawnionego lekarza, zaś na podstawie § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Wbrew zatem zastrzeżeniom skarżącego, aby organ mógł skierować konkretną osobę na badanie lekarskie, po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie, zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wiarygodnej informacji. Podkreślić przy tym należy, iż podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Podkreślić należy, że ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby, bowiem niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (tak R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Zdaniem Sądu, ze względu na treść przedłożonej przez Prokuratora Rejonowego w G. opinii sądowo – psychiatrycznej stwierdzającej u skarżącego [...], należało ją uznać za wiarygodną a zatem stanowiącą podstawę do wydania kwestionowanej decyzji. Tym samym, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, bowiem powołana opinia sądowo – psychiatryczna stanowiła wystarczającą przesłankę uprawdopodobniającą istnienie stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami. Takiej oceny nie zmienia podnoszony w skardze argument, że w stosunku do skarżącego, pomimo długoletniego leczenia [...], nikt nie występował dotychczas z wnioskiem o cofnięcie mu uprawnień do kierowania podjazdami. Należy zaznaczyć, iż kwestia, czy i w jakim stopniu stwierdzone u skarżącego [...] mogą wpływać na jego zdolność kierowania pojazdami będzie dopiero przedmiotem badania przez lekarzy specjalistów. W konsekwencji podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie o skierowaniu skarżącego na badania, mające wykazać brak istnienia przeciwwskazań do dalszego prowadzenia pojazdów, uznać należy za właściwą formę dozwolonej kontroli posiadanych przez skarżącego uprawnień służącą wyeliminowaniu zastrzeżeń powziętych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 117/07 (niepubl.) jednym z wymogów życia codziennego jest prowadzenie pojazdów mechanicznych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu w ruchu. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.