VI SA/Wa 2066/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącej A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Krajowa Rada Notarialna stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę Rady Izby Notarialnej w [...] z [...] lipca 2012 r., którą odmówiono A. B. (dalej skarżąca) wydania zaświadczenia o żądanej treści. Podstawą wydania zaskarżonej uchwały były art. 72 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz. 1158 ze zm.), dalej p.n. oraz art. 219, art. 127 § 2 i 141 § 2 i art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Powyższa uchwała została wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca wystąpiła do Rady Izby Notarialnej w [...] z wnioskiem o wydanie jej zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Jako podstawę prawną wniosku wskazała przepis art. 72 § 2 p.n. Rada Izby Notarialnej w [...] po rozpoznaniu sprawy odmówiła skarżącej wydania zaświadczenia. Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów (adnotacja na piśmie z [...] lipca 2012 r.) skarżąca uchwałę odmowną odebrała osobiście 12 lipca 2012 r. Dnia 12 lipca 2012 r. (data z prezentaty) do Izby wpłynęło zażalenie skarżącej od ww. uchwały. Krajowa Rada Notarialna stwierdziła, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 57 § 1 k.p.a. bowiem złożono je w tym samym dniu, w którym doręczono zaskarżoną uchwałę. Organ wskazał, że termin do złożenia zażalenia winien być liczony od dnia następnego po dniu zdarzenia, tj. po dniu doręczenia skarżącej uchwały Izby. Skoro skarżąca złożyła zażalenie w tym samym dniu co doręczono jej uchwałę, to uczyniła to z uchybieniem terminu. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie uchwały Krajowej Rady Notarialnej i poprzedzającej ją uchwały Rady Izby Notarialnej w [...], zarzuciła także naruszenie art. 57, art. 110 oraz art. 217 § 1 i 2 k.p.a., a także art. 72 § 1 i 2, art. 75 i art. 49 § 1 pkt 9 w zw. z art. 75 p.n. i § 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie organizacji aplikacji notarialnej (Dz. U. z 2005 r., nr 258, poz. 2169 ze zm.). W uzasadnieniu wyraziła pogląd, że złożenie przez nią zażalenia w tym samym dniu co doręczono jej uchwałę Izby nie może być traktowane jako uchybienie terminu. Doręczenie uchwały spowodowało bowiem, że weszła ona w życie – do obrotu prawnego, przez co zaczęła ona wiązać organ administracji i skutkowało to uprawnieniem skarżącej do podjęcia czynności zmierzających do zmiany tej uchwały. Skarżąca wniosła w skardze o nałożenie na organ – Radę Izby Notarialnej, obowiązku wydania wnioskowanego przez nią zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Notarialna wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że początkiem biegu terminu do wniesienia zażalenia był dzień następny po dniu doręczenia skarżącej uchwały Izby. Rada wyraziła przy tym stanowisko, że przy obliczaniu terminu, o którym mowa w art. 57 § 1 k.p.a. nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące jego początek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. w związku 141 k.p.a., dlatego też poza kontrolą Sądu pozostaje uchwała Rady Izby Notarialnej w [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji. Z akt administracyjnych wynika, że uchwała Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, została doręczona A. B. 12 lipca 2012 r. i tego samego dnia skarżąca złożyła zażalenie na tą uchwałę w Izbie Notarialnej w [...]. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie jest spełnienie przesłanek z art. 109 i z art. 110 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. – uzewnętrznienie woli organu przez dręczenie (ogłoszenie) postanowienia stronie/stronom, gdyż z tą chwilą organ jest postanowieniem związany. Poza sporem pozostaje fakt doręczenia (odebrania) uchwały przez skarżącą w dniu 12 lipca 2012 r. Zatem z tym dniem organy samorządu zawodowego notariatu stały się związane uchwałą o odmowie wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej przez A. B., gdyż z tym dniem przedmiotowe rozstrzygnięcie weszło do obrotu prawnego. Terminy można podzielić na terminu ad quem oraz na terminy post quem. Pierwsze z nich to terminy, przed upływem których należy dokonać wymaganej czynności procesowej, natomiast drugie z nich to terminy, dopiero po upływie których ta czynność może być dokonana. Przykładem tych drugich terminów może być termin określony w art. 79 § 1 k.p.a. - strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Innymi słowy termin post quem uzależnia możliwość dokonania określonej czynności procesowej dopiero po jego upływie, natomiast termin ad quem określa w jakim przedziale czasowym czynność ta będzie prawnie skuteczna. Złożenie środka zaskarżenia, tak jak w rozpoznawanej sprawie złożenie zażalenia od uchwały z dnia [...] lipca 2012 r., zostało ograniczone okresem od doręczenia tej uchwały do upływu 7 dni liczonych od dnia następnego od dnia doręczenia. Należy jednak odróżnić prawo do złożenia środka zaskarżenia w określonym przedziale czasowym, od uchybienia terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Strona otrzymując rozstrzygnięcie w konkretnym dniu może już skorzystać z prawa do jego zaskarżenia, gdyż zgodnie z art. z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia ( uchwały) stronie. Natomiast uchybienie terminowi do złożenia zażalenia ma miejsce w sytuacji złożenia go po upływie owych siedmiu dni liczonych od dnia następnego od otrzymania rozstrzygnięcia. W związku z tym nie można, w ocenie składu orzekającego Sądu, utożsamiać dwóch różnych sytuacji – prawa do wniesienia środka zaskarżenia w wyznaczonych ramach czasowych rozpoczynających się od dnia doręczenia rozstrzygnięcia, z przekroczeniem tych ram czasu na skutek spóźnienia się (wyekspirowania owych ram czasowych) z końcowym terminem do zaskarżenia rozstrzygnięcia. Uprawnienie strony do złożenia środka zaskarżenia pojawia się z chwilą otrzymania rozstrzygnięcia i kończy się po upływie terminu wskazanego w przepisach postępowania. W związku z tym strona nie musi czekać do następnego dnia po otrzymaniu (doręczeniu jej) rozstrzygnięcia, by złożyć przysługujący jej środek zaskarżenia. Uchybienie terminowi do zaskarżenia rozstrzygnięcia należy rozumieć jako zaskarżenie go po upływie terminu podobnie jak zaskarżenie rozstrzygnięcia przed otrzymaniem rozstrzygnięcia należy rozumieć jako zaskarżenie przedwczesne, gdyż w drugim przypadku organ nie uzewnętrznił jeszcze swojej woli prawnie skutecznym doręczeniem rozstrzygnięcia stronie. W związku z powyższym uchwała Krajowej Rady Notarialnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem ponownie rozpatrując sprawę Krajowa Rada Notarialna będzie miała na względzie wskazane uwagi co do zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Ponieważ przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne na tym etapie ograniczyło się do kwestii procesowych czyli uwzględnienia skargi na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej dotyczącą uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zatem oczywiste jest, że sąd administracyjny jednocześnie nie mógł nakazać Krajowej Radzie Notarialnej wydania żądanego zaświadczenia bowiem sprawa ta nie została jeszcze merytorycznie rozpoznana przez organ drugiej instancji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.