VI SA/Wa 2069/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-17

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Andrzej Czarnecki, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca emeryturę, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej działalności, nawet jeśli jej świadczenie emerytalne nie przekracza najniższego wynagrodzenia, a dochody z działalności gospodarczej nie przekraczają połowy najniższej emerytury i opłaca podatek w formie karty podatkowej?
Ratio decidendi
Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet przez osobę pobierającą emeryturę, rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Fakt pobierania emerytury nie wyłącza z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, nie oznacza braku objęcia ubezpieczeniem, a jedynie możliwość zwolnienia z opłacania składek, co leży w gestii ZUS, a nie NFZ.
Stan faktyczny
Skarżący, B. M. S., prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą od 1995 r. do 2011 r. i jednocześnie pobierał emeryturę od 1997 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do NFZ o wydanie decyzji w sprawie objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 2001 r. do 2011 r. Organ uznał, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, mimo jego twierdzeń o zwolnieniu z tego obowiązku na podstawie przepisów dotyczących emerytów prowadzących działalność gospodarczą. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia przesłanek zwolnienia z opłacania składek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w O., na podstawie art. 69 ust. 1, art.107 ust. 5 pkt 16 oraz 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j. t. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej jako ustawa o świadczeniach, w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w (Dz. U. 1997 Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003 Nr 45, poz. 391 ze zm.), uznał B. M. S. za objętego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] października 2001 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r. Decyzję wydano przy następujących ustaleniach; Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zwrócił się do [...] OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez B. M. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, w okresie od [...] października 2001 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował B. S. o wszczęciu postępowania w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wzywając do przedłożenia wyjaśnień i stosownych dokumentów, informując jednocześnie o prawach przysługujących stronie. W odpowiedzi B. M. S. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. przedłożył wymagane dokumenty. W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna, na podstawie której stwierdzono, że B. M. S. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] października 2001 r. do [...] kwietnia 2011 r. Z ustaleń organu administracji wynika, że B. M. S. figurował w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w O. w okresie od dnia [...] czerwca 1995 r. do [...] kwietnia 2011 r. Wykreślenie nastąpiło na podstawie decyzji Burmistrza O. znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego datowanym przed 20 września 2008 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter formalny. Wpis nie rozstrzyga o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz daje jedynie możliwość jej rozpoczęcia. Tworzy on domniemanie, że zarejestrowana działalność gospodarcza jest wykonywana. Domniemanie to, można podważyć, przedstawiając dowody przeciwne, a ciężar udowodnienia spoczywa na przedsiębiorcy. Organ podniósł, że B. M. S. pomimo brania czynnego udziału w postępowaniu, nie przedstawił żadnych dowodów przeciwstawnych istniejącemu domniemaniu. Strona nie udowodniła w żaden sposób, że w spornym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej, co więcej z zaświadczenia organu podatkowego wynikało, że w latach 2002-2010 strona naliczała i odprowadzała zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych. Od powyższej decyzji B. M. S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz odstąpienie od dochodzenia składek za sporny okres. W odwołaniu wskazał, że od [...] czerwca 1995 r. do [...] kwietnia 2011 r. prowadził działalność gospodarczą, a od 1997 r. pobiera świadczenie emerytalne. Jednocześnie w okresie od [...] czerwca 1995 r. do [...] września 2001 r. uiszczał składki na ubezpieczenie zdrowotne. Od dnia [...] października 2001 r. wyrejestrował się z powyższego ubezpieczenia, w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 88,poz. 961). Zgodnie ze wskazaną regulacją prawną, w interpretacji B. M. S., emeryt lub rencista prowadzący działalność gospodarczą nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli jego świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekraczało miesięcznie kwoty najniższego wynagrodzenia, a dodatkowe dochody z działalności gospodarczej nie przekraczały połowy najniższej emerytury, a ponadto opłacał on podatek w formie karty podatkowej. W związku z powyższym oraz informacjami uzyskanymi z artykułów zamieszczonych w prasie odwołujący doszedł do wniosku, że jego sytuacja uprawniała go do wyrejestrowania się z ubezpieczenia zdrowotnego. Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanej decyzji, w całości podtrzymał argumenty podniesione przez organ I instancji. Wskazując na obowiązujące przepisy w okresie, za który została wydana zaskarżona decyzja. Organ odwoławczy podkreślał, że pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona przez B. M. S. została wpisana do ewidencji Urzędu Miejskiego w O. z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od [...] czerwca 1995 r. Następnie wpis został wykreślony z ewidencji gospodarczej z dniem [...] kwietnia 2011 r., z którego zdaniem organu nie wynika aby B. S. w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej dokonywał jej zawieszenia na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ podkreślał, że fakt pobierania emerytury przez skarżącego od 1997 r. nie miał wpływu na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie opłacana jest z każdego źródła przychodu. Także w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, jeżeli są spełnione przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (analogicznie art. 8 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast kwestia określenia wysokości składki, uwarunkowana otrzymywaną emerytura i dochodami uzyskiwanymi z dodatkowej działalności gospodarczej w stosunku do minimalnego wynagrodzenia, leży w gestii ZUS, tak jak kwestia umorzenia bądź rozłożenia tej składki na raty. Na powyższą decyzję B. M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału NFZ. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 k.p.a. w wyniku nieustalenia prawdy obiektywnej; - art. 77 § 1 k.p.a. w wyniku nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego; - art. 8 k.p.a. wskutek prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organów władzy publicznej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ nie odniósł się do wskazania w jakim zakresie nie spełnia przesłanek do zwolnienia z objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku gdy jednocześnie pobierana jest przez niego emerytura jako kolejny tytuł podlegania temu ubezpieczeniu. Ponadto nie wskazano jakie są podstawy obliczania składek za poszczególne lata, jakie kwoty są realizacją obowiązku składkowego w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych przykładowo wg określonego wykazu. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie wyjaśnił skarżącemu przesłanek warunkujących wyłączenie z podlegania obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Skarżący wskazał, że organ wydając decyzję w II instancji, powielając treść decyzji I instancji, nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Ponadto zdaniem skarżącego, organ naruszył dyspozycję art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym: "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej", a także przepisy powołane niżej. Z ustaleń organu administracji wynika, że skarżący zgłosił działalność gospodarczą wpisem do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] maja 1995 r. określając dzień jej rozpoczęcia od dnia [...] czerwca 1995 r. Działalność tę wyrejestrował z ewidencji z dniem [...] kwietnia 2011 r. Jak akcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2006 r. wydanym w sprawie I UK 220/05, z określeniem przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności wiąże się co najmniej domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), że działalność gospodarcza została podjęta w tej właśnie dacie. Podobne stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r. w sprawie II GSK 179/06 stwierdzając, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Jak już wspomniano B. M. S. wykreślił działalność gospodarczą z ewidencji [...] kwietnia 2011 r., zaprzestając jednocześnie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dniem [...] października 2001 r. w związku, jak stwierdził, z wejściem w życie art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz niektórych innych ustaw. Jednocześnie, co również wymaga zauważenia, jak ustalił Fundusz, w zeznaniach PIT za lata 2002 do 2010 skarżący odprowadzał podatek z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej. Zatem skarżący wykonywał działalność pomimo przejścia w roku 1997 na emeryturę nie zawieszając jej w wymienionym okresie. Ubocznie można wskazać, iż prawnie skuteczne zawieszenie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zostało wprowadzone dopiero przez art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) z dniem 20 września 2008 r. Jednocześnie należy podkreślić, iż uprawnienia emerytalne nabyte przez skarżącego nie wyłączyły go z objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 8 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153) – zmienionej wskazywaną przez skarżącego ustawą z dnia 20 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz niektórych innych ustaw i następnie uchyloną z dniem 1 kwietnia 2003 r. przepisem art. 222 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391) - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Jak wynika z ustaleń organu skarżący wykonywał pozarolniczą działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 7 pkt 18 wymienionej ustawy, przez którą to należy rozumieć działalność określoną art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Według powołanego przepisu art. 8 ust. 6 ustawy systemowej z dnia 13 października 1998 r. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważało się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, a więc jest to działalność, która była wykonywana przez skarżącego. Ponieważ zgodnie z cytowanym art. 8 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym należy zwrócić uwagę, iż według art. 7 pkt 19 tej ustawy przez ubezpieczenie społeczne rozumiane było ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 5 i 14 tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegały, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej były osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi (pkt 5). Według art. 1a pkt 1 ustawy z 1997 o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ubezpieczenie zdrowotne zostało oparte w szczególności na zasadzie solidarności społecznej. Oznacza to, że zgodnie z art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy (w brzmieniu noweli powołanej przez skarżącego) jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7. Odpowiednikiem tego przepisu jest obecna regulacja w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych z 2004 r., który stanowi, iż w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Według wymienionego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach zdrowotnych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Kwestia zawieszenia działalności gospodarczej została omówiona wcześniej. Skarżący od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia jej wykreślenia z ewidencji był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. W sprawie istotnym jest rozumienie dwóch pojęć: "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu i "objęcie" tym ubezpieczeniem. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I UK 227/05 - "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z "objęcia" ubezpieczeniem społecznym. W art. 8 ust. 1 ustawy z 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wśród "objętych" ubezpieczeniem wymieniono osoby prowadzące działalność gospodarczą. W kontekście ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy systemowej z dnia 13 października 1998 r. kategoria osób objętych ubezpieczeniem społecznym jest szersza niż podlegających temu ubezpieczeniu. Podleganie wynika z objęcia ubezpieczeniem ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie (na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. W tym rozumieniu skarżący w okresie wskazanym w decyzji podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba objęta ubezpieczeniem społecznym, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów według art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi, o czym stanowi m.in. lit. c) tego przepisu i ten warunek skarżący spełniał wykonując gospodarczą działalność pozarolniczą w okresie wskazanym w decyzji. B. M. S., wskazując na przepis art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej) wywodził brak obowiązku opłacania składek od 1 października 2001 r. Kierując się tym przepisem z datą od 1 października 2001 r. wyrejestrował się jako płatnik składek z ZUS. Innymi słowy, nadal wykonując działalność gospodarczą, a więc działając w ramach wskazanych m.in. przez przepisy, kolejno: art. 8 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy (w brzmieniu noweli powołanej przez skarżącego), art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i art. 82 ust. 1 tej ustawy - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie – uznał, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w stosunku do niego przestał istnieć. W tym miejscu należy zaznaczyć, co podkreślał Prezes Funduszu, iż co innego jest ewentualne naliczenie i wysokość składek ubezpieczeniowych, a co innego fakt objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje skutkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wyrejestrowaniem się z ZUS jako płatnik składek zerwał ciążący na nim obowiązek ubezpieczenia i w konsekwencji zaprzestał opłacania składek. Bez znaczenia natomiast jest to, w jakich wysokościach te składki były należne, czy ewentualnie byłby od ich uiszczania zwolniony. Istotą obu decyzji administracyjnych jest stwierdzenie, że skarżący w okresie wskazanym w decyzji był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o czym nadmieniono wcześniej. Zgodnie z powołanym przez skarżącego przepisem (art. 1 pkt 17 noweli ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, tj. art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym po znowelizowaniu) "Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty najniższego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoby te: 1) uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury, 2) opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej". Jak zatem wynika z cytowanego przepisu emeryt lub rencista, uzyskujący przychody wskazane w punktach 1 i 2 ust. 4 art. 22, nie przestał być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, lecz mógł być zwolniony z obowiązku opłacania składki. W tej kwestii natomiast orzekał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co podkreślał w decyzji Narodowy Fundusz Zdrowia, gdyż w zakresie jego kompetencji należało jedynie ustalenie, czy skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie tej okoliczności przez Fundusz jest kwestią niejako wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dopiero po stwierdzeniu przez NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość. Należy zatem stwierdzić, że skutkiem własnej interpretacji przepisów, skarżący doszedł do niewłaściwych wniosków co stało się powodem wydania kwestionowanych rozstrzygnięć Funduszu. Ustalenia organu administracji, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie naruszają powołanych w skardze przepisów postępowania i były wystarczające do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło