VI SA/Wa 207/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-07

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a podnoszone okoliczności (np. wyjazdy służbowe) mieszczą się w granicach obowiązków strony i nie zostały podjęte działania w celu zapewnienia zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podnoszone przez niego okoliczności, takie jak wyjazdy służbowe, nie stanowiły nagłej i nieprzewidzianej przeszkody, a strona nie wykazała należytej staranności, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika. Organ prawidłowo doręczył decyzję, a ustalenia faktyczne zostały dokonane zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału NFZ stwierdzającej objęcie go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w latach 1999-2000. Ponieważ odwołanie zostało wniesione po terminie, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że decyzję otrzymał z opóźnieniem z powodu częstych wyjazdów służbowych. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu, uznając decyzję za prawidłowo doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując prawidłowość doręczenia i pouczenia o terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem – Prezes NFZ - z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w związku z wniesieniem przez skarżącego S. K., wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – dyrektor Oddziału - w dniu [...] marca 2008 r., w sprawie stwierdzenia, iż skarżący był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2000 r. - na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2008 r. Ustalono, że dyrektor Oddziału, działając na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] marca 2008 r., stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego na podstawie art. 8 ust. pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28 poz. 153 z późn. zm.), z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2000 r. Decyzję tę wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej, listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zgodnie z art. 44. § 1. pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej k.p.a. ze względu na nieobecność domowników pod adresem zameldowania, Poczta Polska w dniu [...] kwietnia 2008 r. zawiadomiła, iż przechowuje pismo w swojej placówce pocztowej. Ponieważ przedmiotowa przesyłka nie została podjęta, Poczta Polska w dniu [...] kwietnia 2008 r. pozostawiła powtórne zawiadomienie o przesyłce, jednocześnie informując o możliwym terminie jej odbioru - zgodnie z art. 44 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Ponieważ przesyłka nie została podjęta, w dniu [...] kwietnia 2008 r. została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją -nie podjęto w terminie. Następnie decyzję tę powtórnie wysłano w dniu [...] maja 2008 r. Ze względu na nieobecność domowników pod adresem zameldowania przesyłka była awizowana w dniu [...] maja 2008 r., a następnie [...] maja 2008 r. Ponieważ przesyłka nie została podjęta, w dniu [...] maja 2008 r. została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją - nie podjęto w terminie. Przedmiotową decyzję wysłano po raz trzeci w dniu [...] czerwca 2008 r. Ze względu na nieobecność domowników pod adresem zameldowania Pana S. K. przesyłka była awizowana w dniu [...] czerwca 2008 r., a następnie [...] czerwca 2008 r. Ponieważ przesyłka nie została podjęta, w dniu 1 lipca 2008 r. została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją- nie podjęto w terminie. Ponieważ przesyłka nadal pozostała nieodebrana, zgodnie z art. 44 § 4 Kpa doręczenie przesyłki uznane zostało, za dokonane. Od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, skarżący wniósł odwołanie w dniu 17 sierpnia 2009 r. Zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Skarżący wskazując, iż nie dotrzymał ustawowego terminu do wniesienia odwołania, zwrócił się w dniu [...] sierpnia 2009 r., do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w dniu [...] marca 2008 r., przez dyrektora Oddziału. Przedmiotową prośbę uzasadnił stwierdzeniem, iż powyższą decyzję otrzymał faktycznie dopiero w dniu 12 sierpnia 2008 r. oraz że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą często wyjeżdża, a w 2008 r. wykonywał usługi w [...],[...],[...] i [...], co nie pozwoliło na wniesienie odwołania w terminie. Zdaniem organu zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.należy uznać, iż przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną w dniu 17 kwietnia 2008 r. Dyrektor Oddziału w decyzji z dnia [...] marca 2008 r., prawidłowo pouczył skarżącego o terminie do wniesienia odwołania informując, iż zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Jego zdaniem przedstawione przez skarżącego uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia złożonego po terminie odwołania, nie stanowi podstawy do jego przywrócenia. Wskazano, iż zarówno w odwołaniu jak i we wniosku o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji skarżący, poza własnym oświadczeniem, nie wykazuje dowodów ustalających, iż w przedmiotowym okresie przebywał poza miejscem zamieszkania. Wskazano, że adres, na jaki została wysłana przedmiotowa decyzja był podany we wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz widniejący w bazie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych. Ponadto, Kierownik Sekcji Ewidencji Oddziału Wojewódzkiego w dniu [...] czerwca 2008 r. uzyskała informacje od pracownika Urzędu Miejskiego w [...], iż adres pana S. K. figurujący w aktach sprawy jest poprawny i aktualny. Fakt ten potwierdzają również dane uzyskane od Urzędu Miasta w [...] na wniosek o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL, ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych z dnia [...] lipca 2008 r. W związku z powyższym, zdaniem organu nie można uznać, iż sposób dostarczenia przedmiotowej decyzji skarżącemu uniemożliwił złożenie odwołania od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia we właściwej dacie i nie może stanowić przesłanki do uznania, iż nie mógł on wnieść odwołania w ustawowym terminie. W związku z powyższym postanowiono jak na wstępie. Skargę na postanowienie [...] września 2009 r. nr [...] wniósł skarżący, który wnosił o przywrócenie terminu oraz uchylenie w całości decyzji organu I instancji nr [...]. Wskazał na niezgodne ze stanem faktycznym dokumenty przesłane przez ZUS. Jego zdaniem ZUS posiadał adres do korespondencji, na który należało przesyłać dokumenty. Uznaje, że dyrektor Oddziału nie mógł go pouczyć o terminie odwołania, gdyż decyzji nie doręczył w tym czasie. Wskazał, że o decyzji NFZ dowiedział się w dniu [...] września 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest, stosownie do treści art. 58 k.p.a., spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, S. K. wniósł odwołanie w dniu 17 sierpnia 2009 r. Składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 19 sierpnia 2009 r. zachował zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu od ustania przyczyny. Jednocześnie z wnioskiem skarżący nie złożył odwołania od przedmiotowej decyzji. Pozostała zatem do rozpatrzenia ostatnia przesłanka uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu - uprawdopodobnienie, iż uchybienie nastąpiło bez winy uczestnika postępowania. Organu administracji, podjął działania mające na celu ustalenie adresu skarżącego i zdaniem Sądu działania te były wyczerpujące czyli wysłanie decyzji na adres, podany we wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz widniejący w bazie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych. Ponadto, Kierownik Sekcji Ewidencji Oddziału Wojewódzkiego w dniu [...] czerwca 2008 r. uzyskała informacje od pracownika Urzędu Miejskiego w [...], iż adres pana S. K. figurujący w aktach sprawy jest poprawny i aktualny. Fakt ten potwierdzają również dane uzyskane od Urzędu Miasta w [...] na wniosek o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL, ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych z dnia [...] lipca 2008 r. jest dochowaniem należytej staranności po stronie organu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a., wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, stanowiąc jednocześnie środek zastępczy dowodu, nie zwalnia jednak z obowiązku poszukiwania prawdy i jej oceny pod kątem przesłanek przywrócenia terminu wynikających z przepisu prawa. Osoba zainteresowana obowiązana jest uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność w zakresie prowadzenia własnych spraw oraz fakt, że przeszkoda, która zaistniała, była od niej niezależna, nagła i w szczególności nie do przewidzenia oraz, że istniała przez cały czas biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu, praca w różnych miejscach w kraju, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie stanowi wyjątkowej okoliczności, której zaistnienie jest nagłe i nieprzewidziane, skoro mieści się w granicach obowiązków skarżącego. Ponadto, skarżący nie wykazał się starannością w zakresie prowadzenia swojej sprawy przed organem administracji, gdyż – pomimo, że mógł - nie zapewnił zastępstwa na czas swojej nieobecności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego umożliwiają stronie ustanowienie pełnomocnika, który dokonuje wówczas czynności na rachunek swego mocodawcy (art. 32 k.p.a.). Korzystając z dobrodziejstwa instytucji pełnomocnictwa uczestnik postępowania mógłby uniknąć negatywnych następstw związanych z dokonaniem czynności procesowej z uchybieniem terminu. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż wyczerpująco zbadano wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło