VI SA/Wa 2071/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia postanawia: odrzucić skargę K. S. (dalej jako skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Minister Sprawiedliwości odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] utrzymującej w mocy uchwalę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy radców prawnych [...] Izby Radców Prawnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 157 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej też jako kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 powołanej wyżej ustawy). Dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu (p. T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005 r., str. 239). W niniejszej sprawie skarżąca nie wyczerpała przysługującej jej drogi zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] zainicjował bowiem nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego obejmujący badanie wystąpienia przesłanek warunkujących jego nieważność. Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie art.156 kpa jest stwierdzenie nieważności aktu (decyzji lub postanowienia, o którym mowa w art.126 kpa), a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej, w trybie zwykłym. Postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się bądź wydaniem postanowienia o wszczęciu, gdy spełnione są warunki formalnoprawne, bądź decyzją o odmowie wszczęcia, gdy warunki te nie są spełnione. Przy czym na wspomniane postanowienie nie służy zażalenie, natomiast na decyzję odmowną służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (p. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz M. Jaśkowskiej i A. Wróbel, LEX 2009, Wyd. III). W przypadku natomiast, w którym strona wnosi o stwierdzenie nieważności postanowienia, odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2005 r. str. 752). Skoro więc na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje odwołanie (bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), to na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważność postępowania służy odpowiednio zażalenie bądź też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 156 – 159, z tym, że zamiast decyzji o której mowa w art. 157 wydaje się postanowienie. Tym samym na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] przysługiwał skarżącej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero od postanowienia wydanego przez organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Jednocześnie zauważyć należy, iż w zaskarżonym postanowieniu błędnie pouczono skarżącą o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Błędne pouczenie o możliwości skargi nie jest jednakże w żaden sposób samodzielną podstawą do wniesienia skargi i nie sanuje jej formalnej niedopuszczalności. O dopuszczalności skargi stanowią bowiem bezwzględnie przepisy p.p.s.a., a nie pouczenie zawarte w treści postanowienia wydanego przez organ administracji. Jednakże, stosownie do treści art. 112 w związku z art. 126 kpa, błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W związku z powyższym, skarżącej przysługuje prawo do złożenia wniosku do Ministra Sprawiedliwości o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1998 r. sygn. akt III SA 230/97, publ. LEX 38205). Wniosek ten, jeżeli skarżąca z takiej możliwości skorzysta, należy wnieść, stosownie do art. 58 § 2 kpa, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, czyli w niniejszej sprawie złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Reasumując, stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna, bowiem została wniesiona z naruszeniem ujętego w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne, przy czym odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.