VI SA/Wa 2072/09

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-27

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie nieprowadzące działalności gospodarczej może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie stowarzyszenie nie wykazało pogorszenia swojej sytuacji majątkowej ani podjęcia działań zabezpieczających środki na koszty sądowe, a jego wynik finansowy był dodatni, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżące stowarzyszenie, nieprowadzące działalności gospodarczej i utrzymujące się ze składek członkowskich oraz dotacji, złożyło wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na dodatni wynik finansowy stowarzyszenia oraz brak wykazania pogorszenia sytuacji majątkowej i działań zabezpieczających środki na koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania N. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem wydanym w niniejszej sprawie w dniu [...] listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił stronie skarżącej - N. [...] przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazano, iż z informacji podanych w formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, iż strona skarżąca jest stowarzyszeniem, które nie prowadzi działalności gospodarczej. Utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich i ograniczonej pomocy Gminy [...] a wszelkie środki przeznacza na finansowanie bieżącej działalności. Ze sprawozdania finansowego za rok 2009 wynika, iż wpływy stowarzyszenia z tytułu składek wyniosły 2370 zł, z tytułu dotacji celowych 8.500 zł. a końcowa nadwyżka przychodów nad kosztami wyniosła 225 zł. Poniesiono, że skarżące stowarzyszenie nie wykazało, że podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Podkreślono,, iż po analizie dokumentów nadesłanych do Sądu, zwłaszcza sprawozdania finansowego, wynik finansowy stowarzyszenia za rok 2009 był dodatni i wyniósł 225 zł. Nadmienić należy, że załączony do akt wyciąg z operacji na rachunku bankowym dotyczy okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 marca 2010 r. i tym samym nie może być oceniany w kontekście bilansu za 2009 r., bowiem o ostatecznym stanie konta w 2010 r. zadecyduje bilans za 2010 r. Nieuzasadnione są więc argumenty skarżącego stowarzyszenia, że zapłata opłaty sądowej uszczupliłaby wydatki konieczne tj. zapłatę czynszu dzierżawnego i rachunków za prąd. Zdaniem Sądu również opłata sądowa powinna być traktowana przez stowarzyszenie jako wydatek konieczny, skoro stowarzyszenie chce dochodzić swoich praw przed Sądem Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. odrzucono przedmiotową skargę. Strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego Z. A. złożyła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, do skargi załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że utrzymuje się ze składek członkowskich, które w całości przeznaczane są na bieżące potrzeby stowarzyszenia. Kilku członków stowarzyszenia pozostaje bez zatrudnienia, a ich składki zawieszono. Pomoc celowa od Gminy [...] została wstrzymana ze względu na brak środków. Wartość środków trwałych wynosi 11.143 zł, przy zysku w kwocie 127 zł na koniec roku obrotowego Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: - kopii zapisów z prowadzonych przez skarżące stowarzyszenie w 2010 r. i w 2011 r. ksiąg rachunkowych, - kopii sprawozdania finansowego, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. Strona skarżąca przy piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. nadesłała wydruk z e strony internetowej potwierdzający, iż na dzień 19 lipca 2011 r. posiadała na rachunku bankowym kwotę 0,62 zł. Ponadto nadesłała PIT-8 i CIT-8/O, rachunek wyników za rok 2010 r. oraz dokumenty potwierdzające wartość środków trwałych posiadanych przez stronę skarżącą. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zasadniczą kwestią przy rozpoznaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie jest ocena, czy od momentu wydania przez Sąd postanowienia w dniu [...] listopada 2010 r. (w którym nie uwzględniono poprzedniego wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) miały miejsce okoliczności wpływające na zmianę ich sytuacji majątkowej, a w konsekwencji zdolności do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego). W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, sytuacja majątkowa strony skarżącej - od momentu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - nie uległa pogorszeniu. Skarżące stowarzyszenie nie wykazało, że podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Jeżeli działalność stowarzyszenia związana jest z realizacją jego praw przed sądem, to wiąże się ona także z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie powinno więc wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki czy to w formie składek członkowskich, czy też podjęcia działalności zarobkowej. Ponadto przyznanie mu prawa pomocy byłoby naruszeniem ogólnie obowiązującej zasady pokrywania przez strony kosztów uczestnictwa w postępowaniu. Zwolnienie od tego obowiązku może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy to strona nie z własnej winy pozbawiona jest środków niezbędnych na sfinansowanie swojej działalności. Po analizie dokumentów nadesłanych do Sądu, zwłaszcza sprawozdania finansowego, wynik finansowy stowarzyszenia za rok 2010, podobnie jak w roku 2009, był dodatni i wyniósł 127 zł. Sytuacja finansowej strony skarżącej zmienił się w stopniu niewielkim. W 2010 r. przychody z działalności statutowej wyniosły 8.685 zł (w roku 2009 10.870 zł), w tym ze składek 2.295 zł (w roku 2009 2.370 zł), z dotacji i subwencji 6.390 (odpowiednio 8500), jednakże koszty realizacji zadań statutowych w 2010 r. zmalały w stosunku do 2009 r. (odpowiednio 6.100 zł w stosunku do 9.500 zł). Strona skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową w 2011r., w tym potwierdzających brak dotacji i zmniejszenie składek. Nadmienić należy, że strona skarżąca nie załączyła wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego cele wydatkowania posiadanych przez nią środków finansowych. Nieuzasadnione są więc argumenty skarżącego stowarzyszenia, że zapłata opłaty sądowej uszczupliłaby wydatki konieczne tj. zapłatę czynszu dzierżawnego i rachunków za prąd. Zdaniem Sądu również opłata sądowa powinna być traktowana przez stowarzyszenie jako wydatek konieczny, skoro stowarzyszenie chce dochodzić swoich praw przed Sądem. Reasumując, strona skarżąca nie wykazała okoliczności wskazujących na pogorszenie ich statusu majątkowego. Rozpoznający niniejszy wniosek nie dopatrzył się istnienia przesłanek do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło