VI SA/Wa 2073/05

Sygn. akt VI SA/Wa 2073 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Aleksandra Borowiec - Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006r. sprawy ze skargi A. J. i H. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 2073/05 Uzasadnienie W dniu [...] lutego 2005 r. został poddany kontroli przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. przejazd wykonywany samochodem z przyczepą, będącym w dyspozycji H. J. i A. J. wykonujących działalność w formie spółki cywilnej o nazwie [...] w R. Kontrola stwierdziła wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, używanie nieprawidłowych wykresówek, nieokazanie przez kierującego pojazdem wykresówek lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu za ostatni dzień poprzedniego tygodnia oraz okazanie wykresówek nie zawierających pełnych danych o czasie pracy kierowcy. Kierujący pojazdem – P. P. – podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag. Przedsiębiorcy w złożonych wyjaśnieniach nie potrafili podać przyczyn nieprawidłowego wypełnienia przez kierowcę karty opłaty. Wyjaśniając przyczynę użycia niewłaściwych wykresówek podali, iż przed wyjazdem nie mogli zakupić właściwych wykresówek, natomiast co było przyczyną nieokazania przez kierowcę wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia nie wiedzieli, gdyż w pojeździe były wykresówki za poprzedni tydzień. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w R. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nałożył na przedsiębiorców kary pieniężne w kwocie 3000 zł za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, w kwocie 150 zł za posługiwanie się wykresówkami niezawierającymi pełnych danych o czasie pracy kierowcy, w kwocie 200 zł za nieokazanie wykresówek za ostatni dzień poprzedniego tygodnia lub dokumentu potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu za ten okres oraz w kwocie 100 zł za używanie nieprawidłowych wykresówek. Łącznie nałożono karę pieniężną w kwocie 3450 zł. Od decyzji tej H. J. i A. J. złożyli odwołanie wnosząc o złagodzenie nałożonej kary pieniężnej. Zasadniczy sprzeciw budziło u skarżących nałożenie kary pieniężnej za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zdaniem skarżących opłata była dokonana, a jedynie karta opłaty została nieprawidłowo wypełniona (brak było wpisu numeru rejestracyjnego pojazdu). W związku z tym, w ich ocenie, mogli ponieść karę jedynie za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty, a nie za niewniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zasadności pozostałych zarzutów skarżący nie kwestionowali. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 2 ust. 2, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 2-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracji stwierdził, iż nie można, w świetle powołanych przepisów uznać, że okazana do kontroli karta opłaty stanowiła dowód wniesienia opłaty, a jedynie była niewłaściwie wypełniona. Brak wpisu numeru rejestracyjnego pojazdu umożliwiał wykorzystanie karty do każdego innego pojazdu i bez znaczenie, zdaniem organu, jest fakt, iż była to karta dobowa. Nie można było uznać, iż okazana karta opłaty była niewłaściwie wypełniona, bowiem faktycznie była niewypełniona, a tym samym nie mogła stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na decyzję tę H. J. i A. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących intencją ustawodawcy było zobowiązanie przedsiębiorców do wnoszenia stosownych opłat za przejazd po drogach krajowych przez wykupienie właściwej karty opłaty, co skarżący uczynili. Brak wpisu w rubryce numer rejestracyjny pojazdu stanowiło niewłaściwe wypełnienie tego dokumentu i nie powinno być uznane za nieuiszczeni wymaganej opłaty. W związku z tym skarżący uważali za niesprawiedliwe obciążenie ich karą za brak opłaty, bowiem budżet nie poniósł żadnych strat, gdyż wymagana opłata była przez skarżących wniesiona przy zakupie karty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Zaskarżając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. H. J. i A. J. nie postawili żadnych zarzutów co do nałożonych kar pieniężnych w kwocie 150 zł za posługiwanie się wykresówkami niezawierającymi pełnych danych o czasie pracy kierowcy, w kwocie 200 zł za nieokazanie wykresówek za ostatni dzień poprzedniego tygodnia lub dokumentu potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu za ten okres oraz w kwocie 100 zł za używanie nieprawidłowych wykresówek. W przedłożonej skardze powołano się na argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w którym zasadność zarzutów co do powyższych naruszeń nie była kwestionowana. Skarga została skoncentrowana wyłącznie na zarzucie nałożenie kary pieniężnej w kwocie 3000 zł za nieuiszczenie opłaty z tytułu przejazdu po drogach krajowych. Z uwagi jednak na zaskarżenie decyzji w całości Sąd zbadał tą decyzje w zakresie zgodność z prawem także co do nałożenia pozostałych kary pieniężne. Badając zaskarżoną decyzję w tym zakresie Sąd orzekający w sprawie stwierdził, iż organ administracji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz na jego podstawie ocenił ten materiał zgodnie z wymaganiami art. 80 kpa dokonując prawidłowej kwalifikacji prawnej. Z ustaleń organu administracji wynika, iż okazane do kontroli wykresówki nie zawierały pełnych danych o okresach pracy kierowcy oraz kierowca używał wykresówek nieodpowiednich dla urządzenia rejestrującego. Skarżący wyjaśnili, iż nie mogli zakupić właściwych wykresówek zatem kupili takie jakie były. Natomiast nie potrafili wyjaśnić dlaczego kierujący pojazdem nie okazał wykresówek za ostatni tydzień, pomimo że miał je w pojeździe. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie stanowisko organu administracji, nieuwzględniające tłumaczenia przedsiębiorców w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), w zakresie odnoszącym się do ujawnionych nieprawidłowości odnoszących się do wykresówek, jest uzasadnione. Poza sporem jest okoliczność ujawnionych nieprawidłowości związanych z używaniem wykresówek, zatem organ administracji był obowiązany, po stwierdzeniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, nałożyć kary pieniężne w wysokościach określonych w załączniku do w/w ustawy. Stosownie bowiem do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Natomiast przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy, wykonującego transport drogowy, w wymagane dokumenty (art. 87 ust. 3 w/w ustawy). Jak nadmieniono wyżej, skarżący ograniczyli się do postawienia zarzutu niewłaściwego obciążenia ich karą pieniężną za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty dowodząc, iż opłata została przez nich wniesiona, a jedynie karta tej opłaty była niewłaściwie wypełniona. Z ustaleń organu administracji wynika, iż przedsiębiorcy wykupili kartę opłaty dobowej, która następnie nie została wypełniona w rubryce numer rejestracyjny pojazdu. Ustawa o transporcie drogowym ustanowiła w art. 42 ust. 1 obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, określając w ust. 2 tego przepisu zasady ustalania stawek tej opłaty, a w ust. 3, 4 i 5 jednostki upoważnione do jej pobierania (sprzedaży kart). Zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym minister właściwy ds. transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym ds. finansów publicznych, otrzymał delegację do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego tryb wnoszenia opłaty i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego wniesienia opłaty za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy. Rozporządzenie to miało określić również wzory dokumentów potwierdzających wniesienia opłaty. Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W § 2 ust. 1 tego rozporządzenia minister ustalił rodzaje opłat: dobową, siedmiodniową, miesięczną, półroczną i roczną, a w § 2 ust. 2 ustanowił stawki opłat. W § 4 ust. 1 określił tryb wnoszenia opłaty: poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Karta opłaty, dla zachowania ważności tego dokumentu jako potwierdzającego wniesienie opłaty, powinna zostać wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Wypełnienia karty opłaty, stosownie do wymagań określonych w § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, dokonuje jednostka upoważniona do jej sprzedaży za wyjątkiem kart opłat dobowych i siedmiodniowych, które w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, może wypełnić przedsiębiorca. Karta opłaty została przez skarżących (kierującego pojazdem) wypełniona, jednakże bez wpisania numeru rejestracyjnego pojazdu poddanego kontroli. Zatem karta ta nie została wypełniona zgodnie z wymaganiami § 5 ust. 2 rozporządzenia, a tym samym nie stanowiła, w rozumieniu § 5 ust. 6 rozporządzenia, dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący postawili tezę, sprowadzającą się do stwierdzenia, iż niewypełnienie karty opłaty w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu, stanowi jedynie nieprawidłowość w wypełnieniu tego dokumentu. Stanowiska tego nie podzielił organ administracji co w ocenie Sądu jest uzasadnione. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) zostało znowelizowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 października 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 188, poz. 1577). Nowela wprowadziła do § 5 ust. 2 dodatkowe postanowienie, iż karta dobowa, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, może być wypełniona w ciągu 7 dni od dnia wydania karty, zaś karta siedmiodniowa - w ciągu 14 dni. Unormowanie to ustanowiło de facto drugi, dodatkowy termin ważności kart krótkoterminowych – czas na ich wypełnienie. Nowela nie unormowała konsekwencji niedotrzymania terminów wypełnienia kart krótkoterminowych, albowiem w § 5 ust. 6 rozporządzenia nadal pozostał zapis, iż karta opłaty nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienia opłaty jedynie w sytuacji, gdy nie została wypełniona, zawierała poprawki lub została wypełniona w sposób inny niż wskazany w § 5 ust. 1 i ust. 3 – 5 rozporządzenia, a więc wypełnienie karty po terminach określonych w § 5 ust. 2 nie kwalifikowało karty jako dokumentu nie potwierdzającego wniesienia opłaty. Należy także zauważyć, iż skutkiem zmiany ustawy o transporcie drogowym, ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149 z 2003r. poz.1452), złagodzone zostały przepisy o karach za naruszanie różnych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców transportowych. Nowe przepisy weszły w życie w dniu 28 września 2003r. i z mocy art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. znalazły zastosowanie także do spraw nie zakończonych. Ustawą tą, w jej załączniku, wprowadzono nowy rodzaj uchybienia polegający na "wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej" określając wysokość kary za to naruszenie. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie nieprawidłowością tą jest wypełnienie karty opłaty niezgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, tj. po upływie terminów tam wskazanych. Pogląd ten ma już pewne ugruntowanie w orzecznictwie administracyjny, aby wskazać przykładowo na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3163/03, z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3832/03 oraz z dnia 8 grudnia 2004 r. 6 II SA 4791/03, w których sąd ten zajął identyczne stanowisko, jak Sąd orzekający w sprawie. W sprawie rozpoznawanej przypadek powyższy nie zachodzi, bowiem poza sporem jest, iż przejazd odbywał się z kartą niewypełnioną, a nie z kartą dobową właściwie wypełnioną lecz z naruszeniem terminu do jej wypełnienia określonym w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.