VI SA/Wa 2076/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi W. P. (skarżący) wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Postanowieniem z 25 listopada 2016 r. Sąd odrzucił rzeczoną skargę, z uwagi na niewykonanie przez skarżącego wezwania w przedmiocie nadesłania podpisanego egzemplarza skargi. Postanowienie to zostało w dniu 7 grudnia 2016 r. odebrane prze uprawnionego pracownika skarżącego – [...]. Pismem z 9 grudnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, do którego nie załączono jednak podpisanego egzemplarza skargi. Zarządzeniem z 20 grudnia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków wskazanego powyżej wniosku - pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania - poprzez nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi. Zaistniały bark został uzupełniony przez skarżącego w dniu 4 stycznia 2017 r. (data nadania pisma). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi skarżący wyjaśnił, że podpisany egzemplarz skargi przekazał pracownikowi, z poleceniem nadania rzeczonego dokumentu, po czym udał się w delegację. Do wniosku załączył stosowne oświadczenie pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 86 § 2 p.p.s.a,. jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl § 4 ww. przepisu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 p.p.s.a. wskazuje, iż przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 333). Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu może zatem nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1254/09, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2044/09, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2049/09 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności od niego niezależnych. Wskazać bowiem należy, że osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi ryzyko związane z działaniami swoich pracowników. Zaniedbania pracowników co do zasady należy traktować zatem jako zaniedbania samego przedsiębiorcy. W opisanej sytuacji nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych, czy szczególnych, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie pracownika skarżącego. To na skarżącym ciąży obowiązek takiego wyboru czy zorganizowania pracy osób, którymi się wyręcza, aby w sposób właściwy zadbać o swoje interesy w postępowaniu przed sądem. Okoliczność tę należy oceniać jedynie w granicach ryzyka podjętego przez skarżącego w zakresie organizacji pracy i przepływu informacji pomiędzy nim a pracownikiem i ewentualnie naprawienia szkody z tego tytułu, co wszak pozostaje poza zakresem obecnych rozważań. Decydując się na skorzystanie z innych osób, ponosi on ryzyko i skutki niewłaściwego wykonania przez nie nałożonych obowiązków, tak jakby sam je realizował. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli strona korzysta z pomocy osób trzecich przy prowadzeniu własnych spraw (tutaj pracownik), to zaniedbania osób, którymi się posługuje, obciążają ją samą, a więc nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z 15 marca 2000 r., sygn. akt II CKN 554/00). Skarżący jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbający o swoje interesy, powinien zadbać o należyte wykonywanie czynności, które zleca swoim pracownikom. Wobec powyższego Sąd uznał, że argumenty zawarte we wniosku - polecenie pracownikowi nadania podpisanego egzemplarza skargi oraz dołączone doń materiały w postaci oświadczenia pracownika o zaniechaniu nadania tej korespondencji, nie dają podstaw do uznania, że uchybienie terminu odbyło się bez winy skarżącego. Sam skarżący oświadczył, że poprzestał na zapewnieniach pracownika, nie żądając np. okazania dowodu wysłania do Sądu uzupełnienia braków skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 postanowił jak w sentencji.