VI SA/Wa 2078/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-10

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, mimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na faktyczne nieprowadzenie tej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ strona przedstawiła nowe dowody (dochody z innego źródła) wskazujące na faktyczne nieprowadzenie działalności gospodarczej w okresie objętym decyzjami, mimo figurowania w ewidencji. "Naruszenie prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obejmuje takie wady, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału NFZ stwierdzającą, że R. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 9 listopada 2011 r. Skarżący twierdził, że w tym okresie faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, mimo figurowania w ewidencji. Organ odwoławczy uznał, że sam fakt zarejestrowania działalności gospodarczej jest wystarczający do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, nawet w przypadku okresów przestoju. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego R. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającą, że R. P. (zwany dalej "skarżącym") jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 9 listopada 2011 r. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w [...] Inspektorat w [...], zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego w okresie od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 9 listopada 2011 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ I instancji wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne, o czym poinformował skarżącego. W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. ustalił, że skarżący, w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 9 listopada 2011 r., został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Od ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia skarżący wniósł odwołanie. Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu wskazał na obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) i art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888). Organ podkreślił, że działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy). Organ stwierdził, że skoro skarżący nie wykreślił działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że działalność ta jest przez niego prowadzona, a tym samym istnieje obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie organu odwoławczego, również przedstawione przez skarżącego zaświadczenia odnoszące się do dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jak i potwierdzające fakt jej wykreślenia, nie udowadniają w sposób jednoznaczny faktycznego nieprowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 69 ust 1 ustawy z dnia 01 października 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. u. z 2008r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) zwana dalej " ustawą o świadczeniach " w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) - zwana dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych" z w zw. z art. 14 ust 1 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. u. z 2010r., Nr 220, poz. 1447, z późn. zm. ) - zwana dalej "ustawą o swobodzie działalności gospodarczej" poprzez ich nieprawidłową wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, iż sam fakt zgłoszenia i zarejestrowania osoby fizycznej w ewidencji działalności gospodarczej stanowi podstawę do objęcia tego podmiotu ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. 2) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w zw. z art.77 §1 k.p.a. i art. 107 §3 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, barak wyczerpującego zbadania i rozpoznania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym twierdzeń przedstawianych w jego toku przez skarżącego oraz brak wskazania w treści decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione i powołanie dowodów na poparcie tych twierdzeń, przy jednoczesnym traku wskazania, dlaczego organ nie uznał twierdzeń skarżącego w zakresie podnoszonej przez niego okoliczności braku rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej za prawdziwe. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej "p.p.s.a."). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za zasadną, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 b) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Uzasadniając złożoną skargę R. P. podtrzymał, składane w toku postępowania administracyjnego twierdzenie, że w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 9 listopada 2011 r., w którym figurował w ewidencji działalności gospodarczej, nie prowadził tej działalności. Na potwierdzenie powyższej okoliczności przedłożył dowody wskazujące, że uzyskiwał wyłącznie dochody z innego źródła (stosunku pracy). W ocenie Sądu, w sprawie zaistniała więc przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkująca uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. "Naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. należy bowiem przypisać zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej a wady te mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego.(T. Kułkowski "Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez Sąd administracyjny PPP 2007"). W tym stanie rzeczy, Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego, zgłoszonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż ustalenie stanu faktycznego w sprawie należy do organów administracyjnych, które orzekają co do istoty sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia prawa materialnego należy uznać go za przedwczesny. Nie jest również zasadny zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nowe dowody zgłoszone zostały dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi dowód ze złożonych przez skarżącego dokumentów (świadectwo pracy, druki ZUS RMUA, zeznania o wysokości osiągniętych dochodów) a następnie poczyni ustalenia faktyczne i zastosuje odpowiednie przepisy prawa materialnego. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło