VI SA/Wa 2080/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-28
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne przewidziane w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych mogą być uznane za daniny publiczne w rozumieniu art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a tym samym czy mogą stanowić przedmiot wniosku o wydanie pisemnej interpretacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne przewidziane w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych należy zaliczyć do kategorii danin publicznych w rozumieniu art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W związku z tym, przedsiębiorca ma prawo wystąpić o wydanie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących tych kar, a organ ma obowiązek rozpatrzyć taki wniosek merytorycznie. Odmowa wydania interpretacji w tej kwestii stanowi istotne naruszenie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, dotyczących statusu wytwórcy i możliwości zaliczania wytwarzanych biokomponentów na poczet realizacji obowiązków, w tym w zakresie kar pieniężnych. Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa odmówił wydania interpretacji, uznając, że kary pieniężne nie są daninami publicznymi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi ,,(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w ,,(...)" na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ,,(...)" sierpnia 2018 r. nr ,,(...)"w przedmiocie pisemnej interpretacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej ,,(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w ,,(...)"kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej "k.p.a"), w związku z art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm. - dalej: "sdg") stosowanym zgodnie z art. 196 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650) oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. z 2017 r., poz. 285 ze zm. - dalej: "ustawa BIO"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "Dyrektor", "organ I instancji"), nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., który odmówił wydania na wniosek G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pisemnej interpretacji o której mowa w art. 10 sdg.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 26 kwietnia 2018 r. do Dyrektora wpłynął wniosek złożony przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "wnioskodawca", "spółka", "skarżąca") o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy BIO.
Jako przedmiot wniosku spółka wskazała interpretację przepisów ustawy BIO dotyczących statusu wytwórcy w rozumieniu ustawy oraz możliwości zaliczania wytwarzanych przez wytwórcę biokomponentów na poczet realizacji obowiązków, o których mowa w tej ustawie. Określiła, że podstawą prawną wydania interpretacji jest art. 10 sdg.
W dniu 24 kwietnia 2018 r. spółka uiściła trzy opłaty, każda w wysokości 40 zł, za wydanie pisemnej interpretacji.
Wnioskodawca podał, że jest podmiotem prawa polskiego, zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, prowadzącym skład o statusie składu podatkowego na terenie miasta [...] , w którym realizowane są obecnie procesy związane z wytwarzaniem, przetwarzaniem oraz magazynowaniem wyrobów stanowiących tzw. wyroby energetyczne w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym. Wnioskodawca spełnia definicję przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o sdg. Dotychczas nie prowadził działalności w zakresie wytwarzania biokomponentów, nie posiadał statusu wytwórcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18 oraz art. 4 i nast. ustawy BIO, a tym samym nie był wpisany do rejestru wytwórców prowadzonego przez Dyrektora. Obecnie rozważa rozpoczęcie takiej działalności oraz uzyskanie statusu wytwórcy w rozumieniu ustawy BIO.
Wnioskodawca we wniosku przedstawił opis zdarzenia przyszłego, określając jednocześnie trzy alternatywne scenariusze wykonywania działalności gospodarczej, w zależności od lokalizacji infrastruktury służącej do wytwarzania biokomponentów.
Następnie spółka wskazała, ze pojęcie daniny publicznej zostało zdefiniowane w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017r. poz. 2077, ze zm. - dalej "u.f.p."), według którego daniny publiczne, to podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Zatem do danin pieniężnych należą podatki, w tym akcyzy, cła (niekiedy zaliczane do kategorii podatków), składki, opłaty, dopłaty, inne świadczenia pieniężne niemające funkcji represyjnej. Jako daniny publiczne, zdaniem spółki, należy zakwalifikować również kary pieniężne. W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt ll SAB/Go 8/09.
Zdaniem wnioskodawcy, celem art. 10 sdg jest uzyskanie stanowiska organu co do tego, w jakich warunkach realizuje się obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej (tu: nałożenia kary pieniężnej), tak aby zagwarantować przedsiębiorcy, że nie zostanie obciążony sankcjami finansowymi lub karami w zakresie w jakim zastosował się do uzyskanej z właściwego organu pisemnej informacji - wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt, VI SA/Wa 793/14. Takie stanowisko prezentował także Prezes Agencji Rynku Rolnego (którego administracyjnym sukcesorem jest obecnie Dyrektor) w decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wydanej w związku z interpretacją w odniesieniu do obowiązku realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego. Spółka zauważyła jednak, że sprawa po wyroku WSA nie została jeszcze zakończona, a tym samym decyzja ta nie jest prawomocna.
Dyrektor, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] , odmówił wydania pisemnej interpretacji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że dla rozpoznania wniosku fundamentalne znaczenie ma interpretacja pojęcia "daniny publicznej" w rozumieniu art. 10 sdg. Zdaniem organu pojęcie "daniny publicznej" nie zostało sprecyzowane w ustawie sdg oraz jest rozmaicie definiowane w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych. Z treści art. 10 sdg nie wynika wprost, że kary pieniężne są objęte pojęciem daniny publicznej. Za ważny kontekst należy uznać art. 10a ust. 2 sdg, który stanowi, że "interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji". Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że prawodawca różnicuje pojęcia: "danina publiczna", "sankcja administracyjna" oraz "kara".
Zdaniem organu I instancji kara pieniężna, przewidziana przepisami ustawy BIO, pełni rolę sankcyjną na wypadek naruszania prawa przez przedsiębiorcę. Element dochodowy, który potencjalnie mógłby przemawiać za uznaniem kwoty przysporzenia za daniną publiczną nie ma charakteru pierwszoplanowego. W konsekwencji warunki zastosowania kary przewidzianej przepisami ustawy BIO nie powinny być przedmiotem interpretacji wydawanej w trybie art. 10 sdg. Organ I instancji swoje stanowisko oparł m.in. na treści orzeczenia WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt lll SA/Gl 210/17, w którym Sąd ten obszernie odniósł się do różnicy pomiędzy daniną publiczną i opłatą sankcyjną.
Podzielając stanowisko WSA w Gliwicach, Dyrektor przyjął, że kary pieniężne, o których mowa w art. 33 ustawy BIO, nie stanowią daniny publicznej, gdyż ich celem jest prewencja, która ma skłonić podmiot do przestrzegania przepisów prawa poprzez wyeliminowanie niepożądanych zachowań. W zaskarżonej decyzji zostało również przytoczone stanowisko Trybunału Konstytucyjnego podzielające pogląd o prewencyjnej funkcji kar administracyjnych.
Od wydanej przez Dyrektora decyzji spółka, w dniu [...] czerwca 2018 r. złożyła odwołanie do Ministra, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 sdg poprzez niesłuszne wydanie decyzji o odmowie wydania interpretacji w odniesieniu do zagadnienia dotyczącego kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy BIO, które stanowią daninę publiczną, a zatem przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, i które tym samym mogą być przedmiotem wniosku o interpretację złożonego w trybie art. 10 ust. 1 sdg, a organ miał obowiązek taki wniosek rozpatrzyć merytorycznie.
Uzasadniając swoje stanowisko spółka argumentowała, że zaskarżona decyzja jest błędna w kontekście przytoczonego wyroku NSA z dnia 29 września 2017 r. sygn. II GSK 3556/15, w którym Sąd potwierdził, iż jako daninę publiczną należy rozumieć każdy obowiązek, który ciąży na jednostce, o ile ma podstawy w przepisach prawa publicznego, bez względu na to, czy ma charakter pieniężny czy niepieniężny.
Zdaniem spółki, wniosek w sprawie interpretacji spełniał wszystkie przesłanki wyznaczone przez art. 10 ustawy sdg, tj.:
- został złożony przez wnioskodawcę w jego indywidualnej sprawie,
- dotyczył określonego zdarzenia przyszłego,
- jego przedmiotem były przepisy nakładające na spółkę obowiązek świadczenia daniny publicznej.
Organ nie miał zatem w ocenie spółki - prawa wydać decyzji o odmowie wydania pisemnej interpretacji. Wskazując na te okoliczności odwołujący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, iż stosownie do treści art. 196 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej, do wniosków o wydanie interpretacji, w stosunku do których nie wydano interpretacji przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie Minister wskazał na mające znaczenie w przedmiotowej sprawie przepisy, w szczególności art. 10 ust. 1 sdg oraz art. 33 ustawy o BIO.
Następnie Minister podkreślił, że w rozstrzygnięciu sprawy istotne jest prawidłowe określenie czy kary pieniężne, o których mowa w art. 33 ustawy BIO są daninami publicznymi. Od prawidłowego zdefiniowania pojęcia daniny publicznej zależeć będzie bowiem ewentualny obowiązek organu wydania pisemnej interpretacji na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy sdg.
Minister wskazał jednocześnie, że ustawodawca posługuje się pojęciem daniny publicznej w przepisach różnych aktów prawnych w kontekście zbiorczej kategorii obejmującej różnego rodzaju świadczenia. Poszczególne akty prawne wyliczają jedynie przykładowo daniny zaliczane do tej zbiorczej kategorii. Brak jest jednak w przepisach polskiego prawa wyczerpującego wyliczenia wszystkich danin publicznych, a co ważniejsze - także legalnej definicji tego pojęcia.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest treść art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. Przepis ten wymienia daniny publiczne, do których zalicza: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. można wskazać pewne cechy danin publicznych. Przede wszystkim są to środki publiczne, należące do kategorii dochodów publicznych i służące realizacji zadań o charakterze publicznym. Dodatkowo mają charakter obowiązkowy i przymusowy. Istotą danin publicznych jest zatem to, że stanowią instrument partycypowania przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego w niektórych po spostrzeżeniach innych podmiotów.
Celem normy prawnej zawartej w art. 33 ustawy BIO przewidującej kary pieniężne jest zaś bez wątpienia "odstraszenie" od podejmowania zachowań skutkujących sankcją, a zatem na pierwszy plan wysuwa się funkcja prewencyjna kar pieniężnych. Jeżeli podmiot zrealizuje zachowanie mające swoją sankcyjną konsekwencję, podmiot publiczny nakłada karę. Czyni on to jednak nie dlatego, aby uzyskać dochód, ale aby w przyszłości zniechęcić adresata normy prawnej od podejmowania niepożądanych zachowań. Uzyskanie dochodu publicznego w następstwie nałożenia kary następuje natomiast niejako "przy okazji" i nie jest zasadniczą przyczyną stosowania tej instytucji, a niejako konsekwencją działań. Tym samym kara taka nie może zostać zakwalifikowana jako danina publiczna.
Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy w zakresie naruszenia przez organ I instancji art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy BIO organ odwoławczy uznał, że są one niesłuszne. Organ I instancji po przeprowadzeniu analizy stosowania art. 10 sdg w związku z przepisami ustawy BIO o nakładaniu kary pieniężnej, wskazał, że pojęcie kary pieniężnej nie jest tożsame z pojęciem daniny publicznej, a tym samym w konsekwencji warunki zastosowania kary, przewidzianej przepisami ustawy BIO, nie powinny być przedmiotem interpretacji wydawanej w trybie art. 10 sdg. Na tle przedstawionych rozważań stanowisko to jest zgodne ze stanowiskiem organu odwoławczego.
Dodatkowo Minister wskazał, że przytoczone przez spółkę rozstrzygnięcia WSA z dnia 16 lipca 2009 r. oraz NSA z dnia 29 września 2017 r. nie dotyczą spraw, w których podstawą wydania pisemnej interpretacji były kary administracyjne. Zatem nie mogą mieć zastosowania do rozpatrywanej sprawy. Również przywołane postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2013 r. o sygn. akt II OW 134/12 (w odwołaniu błędnie wskazane przez wnioskodawcę jako sygn. akt II OW 134/13) nie rozstrzyga kwestii zasadności wniosku o wydanie pisemnej interpretacji, a jedynie rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy [...] Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska we [...] a Starostą Powiatu [...] w zakresie interpretacji przepisów ustawy o odpadach.
Błędne jest również uzasadnienie przez spółkę wniosku o wydanie pisemnej interpretacji, przez wskazanie na możliwość zaliczenia wytworzonych przez wytwórcę biokomponentów na poczet realizacji obowiązków, o których mowa w ustawie BIO. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy BIO, co potwierdza również spółka w swoim wniosku, w art. 23 i 23b nakładają określone obowiązki dotyczące realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego. Jednakże obowiązki te spoczywają na podmiocie realizującym Narodowy Cel Wskaźnikowy, tj. podmiocie dokonującym wytwarzania, importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych, a nie na samym wytwórcy biokomponentów. Wytwórca nie jest zobowiązany do świadczenia danin publicznych wynikających z przepisów ustawy BIO, które związane byłyby z obowiązkami w zakresie realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego. Dodatkowo brak realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego przez podmioty do tego zobowiązane również nie skutkuje obowiązkiem świadczenia przez wytwórcę biokomponentów danin publicznych wynikających z ustawy BIO. Z tych względów należy uznać, że wniosek spółki nie spełnia wymogu art. 10 sdg w zakresie wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jej indywidualnej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła, reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a w zw. z art. 10 ust. 1 sdg, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji o odmowie wydania interpretacji w odniesieniu do zagadnienia dotyczącego kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o BIO, które stanowią daninę publiczną, a zatem przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej i które tym samym mogą być przedmiotem wniosku o interpretację złożonego w trybie art. 10 ust. 1 sdg, a Dyrektor miał obowiązek taki wniosek rozpatrzyć merytorycznie;
2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art 10 ust. 1 ustawy o sdg, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że kary pieniężne nakładane na podstawie ustawy BIO nie stanowią daniny publicznej w rozumieniu tego przepisu, a zatem spółka nie była uprawniona do zadania pytania dotyczącego tych kar.
W uzasadnieniu wniesionej skargi strona skarżąca rozwinęła oraz uszczegółowiła podniesione zarzuty.
Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja jest także błędna w kontekście wyroku NSA z 29 września 2017, sygn. akt II GSK 3556/15, w którym Sąd potwierdził, iż jako daninę publiczną należ rozumieć każdy obowiązek który ciąży na jednostce o ile ma podstawy w przepisach prawa publicznego bez względu na to czy ma charakter pieniężny czy niepieniężny.
Strona skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że jej stanowisko powinno być uznane za prawidłowe niezależnie od wspomnianego wyroku. Nawet jeśli przyjmiemy, że daninę publiczną należy rozumieć zgodnie z jej definicją zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p., to i tak pytanie zadane przez spółkę we wniosku o interpretację powinno uzyskać odpowiedź.
Złożony bowiem przez spółkę wniosek do Dyrektora dotyczył interpretacji przepisów ustawy BIO dot. statusu wytwórcy w rozumieniu tej ustawy oraz możliwości zaliczania wytwarzanych przez wytwórcę biokomponentów na poczet realizacji obowiązków, o których mowa w tej ustawie, natomiast kara pieniężna nakładana w postępowaniu administracyjnym stanowi daninę publiczną w rozumieniu art 10 sdg.
Spółka wskazała, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2013 r. o sygn. akt II OW 134/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ właściwy do nałożenia kary pieniężnej, jest również organem właściwym do wydania pisemnej interpretacji co do zakresu zastosowania przepisu stanowiącego podstawę do jej nałożenia, na podstawie art. 10 sdg.
Jak wskazała strona skarżąca kwestia ta została również zauważona przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2002 r., K 41/02, OTK-A 2002, nr 6, poz. 83 przyjął, że pojęcie ciężarów publicznych nie ogranicza się tylko do podatków, co jest konsekwencją art. 84 Konstytucji RP. Na gruncie tego przepisu każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Z kolei z art. 217 Konstytucji RP wynika, że podatki to daniny publiczne obok innych danin o jakich stanowi ten przepis. Analiza treści obu regulacji pozwala stwierdzić, że pojęcie danin publicznych jest kategorią szeroką, obejmuje obowiązki zarówno o charakterze pieniężnym, jak i niepieniężnym. Obowiązkami niepieniężnymi może być obowiązek świadczenia określonych usług lub czynności albo konieczność podjęcia nakazanych prawem działań na rzecz interesu społecznego. Dla uznania określonych obowiązków za daninę publiczną istotne jest to, by realizacja tego obowiązku wiązała się z aktywnością, czyli jakąś formą działania lub zaniechania, zawsze powiązaną z ograniczeniem swobody decydowania o prawach przynależnych podmiotom.
Mając na uwadze powyższe argumenty, skarżąca stwierdziła, że jej wniosek spełniał wszystkie przesłanki wyznaczone przez art. 10 sdg, tj.:
- został złożony przez spółkę w jej indywidualnej sprawie,
- dotyczył określonego zdarzenia przyszłego,
- jego przedmiotem były przepisy nakładające na spółkę obowiązek świadczenia daniny publicznej.
Dyrektor nie miał zatem prawa - w ocenie strony skarżącej - wydać decyzji o odmowie wydania pisemnej interpretacji, zaś Minister działając jako organ II instancji powinien był taką decyzję uchylić.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Spółka w złożonym wniosku domagała się interpretacji przepisów ustawy BIO w zakresie dotyczącym statusu wytwórcy w rozumieniu tej ustawy oraz możliwości zaliczania wytwarzanych przez wytwórcę biokomponentów na poczet realizacji obowiązków, o których mowa w ustawie.
Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy BIO wytwórca oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania biokomponentów, a następnie rozporządzenia nimi przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej, lub przeznaczenia ich do wytworzenia przez siebie paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych;
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy BIO działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania biokomponentów, a następnie rozporządzenia nimi przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej, lub przeznaczenia ich do wytworzenia przez wytwórcę paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych, jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru wytwórców i podlega kontroli przez organ rejestrowy.
Niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie przez przedsiębiorcę obowiązków (warunków) działalności, o której mowa w ww. ustawie, sankcjonowane jest karami pieniężnymi określonymi w art. 33 ustawy BIO.
Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania dotyczyła możliwości uzyskania przez skarżącą spółkę na podstawie art. 10 sdg pisemnej interpretacji Ministra co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy BIO, w tym dotyczących kar pieniężnych z jej art. 33.
Stosownie do art. 10 ust. 1 sdg - przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że pojęcie "daniny publicznej" użyte w art. 10 sdg powinno być rozumiane wyłącznie tak, jak zostało to przyjęte na gruncie ustawy o finansach publicznych, tj. w art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. Stosownie do tego przepisu do danin publicznych zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
Po pierwsze, w przepisie art. 10 sdg brak bezpośredniego odwołania do ustawy o finansach publicznych w zakresie definicji pojęcia "danina publiczna".
Po drugie, Sąd - tak jak skarżąca - stoi na stanowisku, że użyte w art. 10 ust. 1 sdg pojęcie daniny publicznej należy odnosić do wszelkich obowiązków ciążących na przedsiębiorcy, w szczególności do wszelkich opłat, które stanowią dochód budżetu państwa, a których istotą jest powszechny, przymusowy i bezzwrotny charakter. Dlatego, zdaniem Sądu, daninami publicznymi - oprócz np. podatków, opłat i ceł - będą także wszelkiego rodzaju sankcje i kary pieniężne. Mają bowiem one cechy wymienione powyżej.
Stanowisko co do zaliczania kar pieniężnych do katalogu danin publicznych w rozumieniu art. 10 sdg znajduje potwierdzenie w piśmiennictwie (por. K. Trzciński, komentarz do art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, LEX Omega), jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych (tj. w przywołanym przez stronę postanowieniu NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., II OW 134/13, oraz w wyroku NSA z dnia 29 września 2017 r., II GSK 3556/15, jak również w wyrokach WSA w Warszawie, tj.: z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 793/14, z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2419/17 i VI SA/Wa 2449/18, oraz w wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt 18/18).
Celem regulacji zawartej w art. 10 sdg jest uzyskanie przez przedsiębiorcę pewności co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa, z których wynika obowiązek świadczenia określonych danin publicznych. Wykładnia celowościowa rozważanego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że przedsiębiorca w każdej sytuacji, kiedy przepisy prawne nakładające na niego obowiązek świadczenia daniny publicznej budzą wątpliwości, ma prawo wystąpić o taką interpretację (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...] ).
Zastosowanie wykładni celowościowej art. 10 sdg w okolicznościach faktycznych sprawy nakazuje zatem uwzględnienie, że celem wprowadzenia omawianej regulacji jest uzyskanie stanowiska organu co do tego, w jakich warunkach realizuje się obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w rozumieniu przedstawionym przez Sąd.
W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy spółka miała prawo w opisanym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) domagać się wydania pisemnej interpretacji. Rozstrzygnięcie o odmowie wydania pisemnej interpretacji zaakceptowane przez organ odwoławczy, w sposób istotny narusza art. 10 sdg. Przyjmując powyższe poglądy i wskazania wniosek strony o wydanie pisemnej interpretacji należy rozpatrzyć merytorycznie.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło