VI SA/Wa 2086/12
WyrokWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś – Dębecka, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy za przejazd tym samym płatnym odcinkiem drogi krajowej w tym samym dniu, ale o różnych godzinach, można nałożyć więcej niż jedną karę pieniężną za brak uiszczenia opłaty elektronicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że za przejazd tym samym płatnym odcinkiem drogi krajowej w tym samym dniu, nawet jeśli odbywa się o różnych godzinach, można nałożyć tylko jedną karę pieniężną. Opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd konkretnym odcinkiem drogi, a nie za każdy przejazd przez bramownicę na tym odcinku. W związku z tym uchylono decyzje nakładające dodatkowe kary za kolejne przejazdy tego samego dnia tym samym odcinkiem.Stan faktyczny
Skarżący A. B. został ukarany trzema karami pieniężnymi przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) za przejazd tym samym odcinkiem autostrady A4 w dniu 10 lutego 2012 r. o różnych godzinach (14:02:22, 14:45:00, 16:40) bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, brak właściwego oznakowania drogi, brak udziału tłumacza oraz niewspółmierność kar. GITD utrzymał decyzje w mocy, argumentując, że każdy przejazd stanowi odrębne naruszenie. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił decyzje GITD z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzające je decyzje z dnia [...] lutego 2012 r. w zakresie nałożenia kar pieniężnych za przejazd o godz. 14:45:00 i 16:40, oddalił skargę na decyzję dotyczącą przejazdu o godz. 14:02:22, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skarg A. B. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i [...] oraz poprzedzające je decyzje tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] i [...]; 2. oddala skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Generalny Inspektor Transportu Drogowego (zwanego dalej "GITD"), działając jako organ I instancji, trzema decyzjami z dnia [...] lutego 2012r., na podstawie art. 13k ust. 4 i art. 131 ust 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm., zwanej dalej "u.d.p.") oraz art. 104 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz 1071 ze zm., zwanej dalej "K.p.a."), nałożył na A. B. (zwanego dalej "Skarżącym") trzy kary pieniężne w wysokości 3.000 zł każda.
Według GITD w dniu [...] lutego 2012r., o godzinie 16:40, na M.R., na płatnym odcinku autostrady A4, węzeł K. - węzeł M., inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (zwanej dalej "ITD") zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i przyczepki o nr rejestracyjnym [...]. Pojazdem samochodowym kierował Skarżący. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wyniosła 5230 kg, a zatem przekraczała 3,500 kg, co ustalono na podstawie okazanych dowodów rejestracyjnych ww. pojazdów w zakresie ich dopuszczalnych mas całkowitych.
GITD ustalił, że:
1) w dniu [...] lutego 2012 r. o godz. 14:02:22 Skarżący poruszał się ww. zespołem pojazdów po autostradzie A4, na odcinku węzeł K. – węzeł M. bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Okoliczność ta została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej ITD, za pomocą którego ustalono, że ww. incydent odnotowała bramownica o nr [...] identyfikator [...].
2) w dniu [...] lutego 2012r. o godz. 14:45:00 Skarżący poruszał się ww. zespołem pojazdów po autostradzie A4, na odcinku węzeł K. – węzeł M. bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Okoliczność ta została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej ITD, za pomocą którego ustalono, że ww. incydent odnotowała bramownica o nr [...] ,identyfikator [...].
3) w dniu [...] lutego 2012r. o godz. 16:40 Skarżący poruszał się ww. zespołem pojazdów po autostradzie A4, na odcinku węzeł K. – węzeł M. bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Okoliczność ta została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej ITD.
GITD wskazał przy tym, że odcinki drogi krajowej, po których ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu, zostały wyszczególnione w załączniku nr 1 pkt 3 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011, Nr 80, poz. 433, zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie dróg krajowych"). Według organu podstawę faktyczną dokonanych rozstrzygnięć stanowiło więc wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu w sprawie dróg krajowych bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zarzucił ww. decyzjom GITD naruszenie przepisów u.d.p, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 i art. 107 K.p.a. Skarżący podniósł, że ww. decyzje wydane zostały bez udziału tłumacza, który umożliwiłby Skarżącemu wypowiedzenie się co do stawianych zarzutów. Skarżący nie został także przesłuchany przez kontrolujących.
W ocenie Skarżącego GITD dopuścił się naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wydając w tym samym czasie trzy decyzje, wymierzające odrębnie kary pieniężne w wysokości po 3.000 zł za przejazd tym samym odcinkiem drogi. Według Skarżącego odcinek płatny, którym poruszał się Skarżący, nie był w żaden sposób oznaczony jako droga płatna, tym samym nie posiadał on informacji o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem Skarżącego w sprawie pominięto dowody przemawiające za umorzeniem postępowań, zaś sama wysokości orzeczonej kary pieniężnej była niewspółmierna do zarzucanego czynu. GITD wydając decyzję powinien ponadto udowodnić Skarżącemu winę.
GITD, ponownie rozpoznając sprawę, wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwanego dalej "GDDKiA"), tj. K.sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanymi przejazdami, w szczególności do wskazania, czy opłaty za przejazdy z dnia [...] lutego 2012r.: o godz. 14:02:22, o godz. 14:45:00 i o godz. 16:40, zostały uiszczone. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2012r. K. wskazała, że opłaty elektroniczne za przejazdy Skarżącego ww. pojazdem o godzinie 14:02:22, o godz. 14:45:00 i o godz. 16:40 czasu CEST po odcinku płatnym autostrady A4, węzeł K. - węzeł M. nie została uiszczona. Według K. Skarżący w chwili przejazdu ww. pojazdem nie posiadał podpisanej umowy z operatorem Systemu Viatoll.
GITD, działając jako organ odwoławczy, trzema decyzjami z dnia [...] sierpnia 2012r. utrzymał w mocy powyższe decyzje z dnia [...] lutego 2012r.
Organ odwoławczy wskazał, że z dniem 1 lipca 2011r. zastąpiono system "winietowy" elektronicznym systemem poboru opłat. Obowiązek ponoszenia opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków użytkowniku pojazdu samochodowego. Za pojazdy samochodowe, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej "Prawem o ruchu drogowym"), uważa się zaś także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty, wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.
W ocenie GITD z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że kontrolowany zespół pojazdów poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu w sprawie dróg krajowych i za przejazdy te nie zostały uiszczone opłaty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Strona postępowania administracyjnego została przy tym ustalona prawidłowo – była nią osoba, która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym.
Zdaniem organu odwoławczego podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie GITD przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie były zatem okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy.
GITD podniósł przy tym, że kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów u.d.p. są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, zaś stopień ewentualnego zawinienia nie jest przesłanką odpowiedzialności administracyjnej. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem obiektywnego zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Organ, rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Zatem zarzut Skarżącego, iż organ wydając decyzję powinien był udowodnić mu winę był w ocenie GITD bezzasadny.
Według GITD w decyzjach z dnia [...] lutego 2012r. prawidłowo ustalono stan faktyczny, co potwierdza również dodatkowe postępowanie dowodowe. Z pisma K. z dnia [...] czerwca 2012r. wynikało bowiem, że za kontrolowane przejazdy nie zostały uiszczone opłaty elektroniczne, bowiem kontrolowany pojazd nie miał zawartej umowy z operatorem systemu Viatoll, a tym samym pojazd nie posiadał urządzenia viaBOX pozwalającego na pobranie opłaty elektronicznej.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu ustalił, że opłaty nie zostały uiszczone, a Skarżący nie przedstawił dowodów świadczących, iż opłaty uiścił, to należało dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.
W ocenie GITD podnoszony przez Skarżącego zarzut naruszenia czynnego udziału w postępowaniu był bezzasadny. Strona postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była bowiem jednocześnie osobą kontrolowaną i brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli, a tym samym miała zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli. Protokół kontroli został podpisany przez inspektora i Skarżącego, który nie wniósł żadnych zastrzeżeń odnośnie wyników kontroli. Skoro więc Skarżący podpisał protokół bez zastrzeżeń, to należało zdaniem GITD uznać, iż miał świadomość jakiego rodzaju dokument podpisuje, czego on dotyczy i na jakie naruszenia wskazuje. Późniejsze kwestionowanie czynności kontrolnych, a co za tym idzie ustaleń zawartych w protokole kontroli z tego powodu, że Skarżący nie znał języka polskiego, pozostawało w sprzeczności z protokołem, na którym nie dokonano żadnych adnotacji co do ewentualnego braku zrozumienia dokonanych ustaleń.
GITD stwierdził ponadto, że zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) czynności urzędowe na terenie RP co do zasady dokonywane są w języku polskim, tak więc nawet w przypadku zatrzymania podmiotu zagranicznego protokół kontroli sporządzany jest w języku polskim. Także żadne przepisy prawa nie zobowiązują organu kontrolnego do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej.
W ocenie GITD również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP nie zasługiwał na uwzględnienie. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Funduszu Drogowego (Dz. U z 2011r., nr 91, poz. 524) dotyczy bowiem wszystkich użytkowników dróg, za przejazd po których należy uiszczać opłatę elektroniczną. Jest to więc przejaw równości i sprawiedliwości społecznej, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011r., Nr 133, poz. 773) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej.
GITD nie podzielił argumentacji Skarżącego, iż brak właściwego oznakowania odcinka płatnego drogi przyczynił się do stwierdzonego naruszenia. W ocenie organu odwoławczego o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy u.d.p. i wskazywanych rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na które powołuje się Skarżący mają bowiem charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. Podstawą zaś wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. było nieuiszczenie opłaty elektronicznej określonej w tej ustawie na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie organu odwoławczego nie bez znaczenia był również fakt, że Skarżący nie miał w pojeździe urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej. Zatem nawet przy znaku informacyjnym o poborze opłaty nie mógłby dokonać jej uiszczania.
Końcowo GITD stwierdził, że przejazdy opisane w protokołach kontroli stanowiły odrębne naruszenia i każdy pojedynczy przejazd w określonym czasie stanowił odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie przewidział przy tym możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń w jednej decyzji administracyjnej, przepisy prawa nie przewidują również możliwości miarkowania kary przez organ.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił powyższym decyzjom GITD naruszenie przepisów u.d.p., art. 2 Konstytucji RP, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 i art. 107 K.p.a. oraz nałożenie kary niewspółmiernej do czynu.
W ocenie Skarżącego GITD, wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998r. sygn. akt OPS 8/98, dążąc za wszelką cenę do nałożenia kary, dopuścił się licznych naruszeń prawa procesowego. Według Skarżącego wydane decyzje nie zawierały podstawy prawnej oraz uzasadnienia, za takie trudno bowiem uznać podstawy prawne wymienione i uzasadnienie wymienione w części zatytułowanej opisem naruszenia. Zdaniem Skarżącego sposób sporządzenia przedmiotowych decyzji w sposób niezgodny z przepisami K.p.a. uniemożliwiał mu racjonalne i pełne ustosunkowanie się do stawianych zarzutów. Co więcej decyzje te zostały wydane bez udziału tłumacza, który umożliwiłby Skarżącemu wypowiedzenie się co do stawianych zarzutów, dodatkowo odpisy decyzji zawierają nanoszone długopisem poprawki.
Według Skarżącego skoro w osnowie decyzji jako podstawę prawną wskazano art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., to zgodnie z wykładnią tego przepisu, nawet uznając teoretycznie winę Skarżącego, GITD powinien nałożyć jedną karę w wysokości 3.000 zł, a nie trzy kary każda po 3.000 zł. Ponadto zdaniem Skarżącego droga płatna powinna być oznaczona w sposób właściwy. Przedmiotowe odcinki płatne nie były jednak w żaden sposób oznaczone i Skarżący nie mógł zdobyć informacji o fakcie, iż porusza się płatnym odcinkiem drogi krajowej. Pomimo zaś, iż powyższy zarzut był powołany w odwołaniu od decyzji organu I instancji, GITD, jako organ odwoławczy się do tego nie odniósł.
Zdaniem Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. miały uzasadnienie w zupełnym pominięciu w zaskarżonych decyzjach wszelkich dowodów przemawiających za umorzeniem postępowania, o których to okolicznościach organ przy zachowaniu należytej staranności mógł mieć pełną wiedzę np. poprzez dołączenie do akt sprawy.
Końcowo Skarżący stwierdził, że niezależnie od podniesionych zarzutów, należy uznać, iż orzeczone kary były niewspółmierne do zarzucanych czynów. Ponadto według Skarżącego Trybunału Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, iż przyjęcie, że obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej ma charakter absolutny, jest sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawa. W ocenie Skarżącego GITD powinien zatem udowodnić winę.
W odpowiedziach na skargi GITD wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po połączeniu spraw o sygn. VI SA/Wa 2086/13, VI SA/Wa 2087/13 i VI SA/Wa 2088/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego ich rozpoznania pod sygn. VI SA/Wa 2086/13 Sąd w składzie orzekającym uznał, iż skarga na decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu nr [...] (przejazd o godz. 14.45:00 autostradą A4 – na odcinku węzeł K, – węzeł M.) oraz na decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu nr [...] (przejazd o godz. 16.40 na tym samym odcinku) - była uzasadniona, natomiast decyzja nr [...] (przejazd o godz. 14.02:22 tym samym odcinkiem tej drogi) odpowiadała prawu.
Jak nadmieniono wcześniej, kontrolę przejazdu wykonywanego przez A. B. po autostradzie A4, na odcinku węzeł K. – węzeł M. rozpoczęto w systemie kontroli mobilnej. W kontroli tej ustalono, że Skarżący o godz. 16.40 na wymienionym odcinku autostrady, poruszał się bez uiszczenia wymaganej opłaty, gdyż nie posiadał podpisanej umowy z operatorem Systemu Viatoll, co umożliwiałoby pobór opłaty. Ustalono także, iż tego samego dnia wcześniej, gdyż o godz. 14.02:22 oraz o godz. 14:45:00, na tym samym odcinku tej samej drogi, również wykonywał przejazd bez uiszczenia opłaty. Innymi słowy Skarżący tego samego dnia (10 lutego 2012 r.) wykonał przejazd po autostradzie A4, na odcinku węzeł K. – węzeł M. rozpoczynając o godz. 14.02.22 do godz. 16.40.
Stosownie zatem do przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.p.d. Skarżący był obowiązany wnieść opłatę za skorzystanie z wymienionej drogi, gdyż poruszał się po niej zespołem pojazdów przekraczających DMC 3,5t, a wymieniona droga była drogą płatną zgodnie z wymienionym rozporządzeniem w sprawie dróg krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Brak wniesienia wymaganej opłaty za przejazd o godz. 14.02.22 skutkował nałożeniem kary pieniężnej, zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. (za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł) i taka kara pieniężna została za to naruszenie prawidłowo orzeczona.
W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Nadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w spornej decyzji, GITD uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez ten organ wskazanych powyżej przepisów k.p.a., ale również pozostałych przepisów przywołanych w skardze (art. 8 – 11 k.p.a.).
Skarżący podnosił w skardze, iż organ naruszył zasady procedury administracyjnej poprzez wydanie zaskarżonych decyzji bez udziału tłumacza, który umożliwiłby Skarżącemu wypowiedzenie się co do stawianych zarzutów. Sąd uznał ten zarzut za nieuzasadniony. GITD słusznie wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1999 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) czynności urzędowe na terenie Polski co do zasady dokonywane są w języku polskim. Tak więc nawet w przypadku zatrzymania podmiotu zagranicznego protokół kontroli sporządzany jest w języku polskim. Przepisy prawa nie zobowiązują organu kontrolnego do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej, co zresztą w praktyce byłoby niemożliwe choćby z uwagi na to, że trudno jest przewidzieć z jakiego kraju będzie pochodził podmiot, poddany zatrzymaniu i kontroli drogowej.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących braku stosownego oznakowania odcinka drogi, po której poruszał się skontrolowany zespół pojazdów, Sąd stwierdził, że GITD słusznie zauważył, iż o zaliczeniu do kategorii autostrady lub drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Zdaniem Sądu, znaki drogowe mają charakter znaków informujących, a nie znaków - zakazu lub nakazu. W tej sytuacji należy uznać, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. było nieuiszczenie opłaty elektronicznej, określonej w ww. przepisach na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu, a nie za niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje przecież jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o nim. Zatem, zdaniem Sądu, brak oznakowania informującego o płatnej drodze, nie mógł mieć żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Inaczej natomiast należy postrzegać decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd w tym samym dniu na tej samej drodze płatnej i na tym samym jej odcinku o godz. 14.45.00 i godz. 16.40. Zacytowany przepis art. 13ha ust. 1 u.d.p. wprost wskazuje, że opłata elektroniczna jest pobierana "za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach". Na mocy ust. 6 art. 13ha u.d.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie dróg krajowych, w którego załączniku nr 1 pkt 3) jednoznacznie określiła odcinki autostrady A4, za przejazd którymi, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia i art. 13ha ust. 1 u.d.p., pobierana jest opłata elektroniczna. Stosownie do pkt 3 lit. c) załącznika nr 1 do rozporządzenia i § 2 pkt 1 rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na wskazanym odcinku autostrady A4 - węzeł K. – węzeł M., przez co należy rozumieć, że opłata ta, zgodnie z art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd tym odcinkiem drogi, a więc za przejazd całym odcinkiem tej drogi, przy czym przez określenie opłata za przejazd danym odcinkiem należy rozumieć opłatę naliczoną przez wszystkie bramownice opłatę tę naliczające na tym odcinku. Będzie to zatem jedna opłata za konkretny odcinek drogi. Zdaniem składu orzekającego Sądu w niniejszej sprawie uprawnione staje się w związku z tym stwierdzenie, iż w świetle powołanych przepisów, skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
W tych warunkach Skarżący mógł zostać ukarany za przejazd wykonany dnia [...] lutego 2012 r. o godz. 14.02.22 na odcinku autostrady A4, węzeł K. – węzeł M. Natomiast ukaranie go niejako dodatkowo za kontynuowanie przejazdu tego samego dnia tym samym odcinkiem drogi, tak jak gdyby faktycznie o godz. 14.45 i 16.40 wykonał następne przejazdy, naruszało wskazane przepisy, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Tak więc w niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego dopuściły się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13k ust. 1 u.d.p. nakładając na Skarżącego po raz drugi i trzeci karę pieniężną za przejazd po tej samej drodze krajowej. Sąd podkreśla, że za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty można nałożyć tylko jedną karę.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga na decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd o godz. [...].02.22 została oddalona, natomiast na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 P.p.s.a. decyzje z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzające je decyzje z dnia [...] lutego 2012r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd o godz. 14.45 i 16.40 zostały uchylone z orzeczeniem o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło