VI SA/Wa 2089/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi ,,V.’’ Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego ,,V.’’ Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1615 (tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].05.2005 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił prawo z rejestracji znaku słownego towarowego "[...]" – nr [...] w części dot. towarów w klasie 33 i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania. W/w znak towarowy został zarejestrowany z pierwszeństwem od dnia [...].11.1993 r. Znak jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 32: napoje bezalkoholowe i w klasie 33: napoje niskoalkoholowe, napój piwno-miodowy. Obecnie uprawniony z rejestracji wymienionego znaku towarowego to V. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (uprawniona). Z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji w/w znaku wystąpiła w dniu [...].05.2003 r. A. S.A. Interes prawny w unieważnieniu tego prawa uzasadniała tym, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji napojów alkoholowych, w tym także napojów typu grzaniec, które oznacza znakami towarowymi [...] I [...]. Interesem prawnym jest więc zapewnienie własnemu przedsiębiorstwu dostępu do oznaczenia grzaniec, które informuje odbiorców o rodzaju oznaczonego nim napoju, a art. 20 Konstytucji RP gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzonej przepisami ustawy z dnia 19 grudnia 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). We wniosku A. SA zarzuciła, iż w/w znak został zarejestrowany z naruszeniem art. 7 u.z.t. i art. 8 pkt 1 tej ustawy. Słowo grzaniec, z uwagi na swoje znaczenie, stanowi bowiem dla odbiorców nazwę rodzajową napoju przyrządzonego na bazie wina, piwa, rumu bądź miodu doprawionego przyprawami korzennymi i podawanego po wcześniejszym podgrzaniu i z tych względów słowo grzaniec nie ma dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego dla towarów, których znak dotyczy. Oznaczenie grzaniec jest przy tym zwyczajowo używane w utrwalonych praktykach handlowych. Producenci wprowadzający do obrotu napoje alkoholowe typu grzaniec muszą bowiem wykorzystać to oznaczenie dla celów przekazania właściwej informacji o rodzaju oferowanego wyrobu. Stąd na polskim rynku występuje szereg produktów, na etykietach których producenci umieścili słowo grzaniec, np. [...]. Uzasadniając zarzut z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy A. SA stwierdziła, że fakt zarejestrowania znaku towarowego [...], a tym samym przyznanie praw wyłącznych do ogólnoinformacyjnego oznaczenia słownego "grzaniec" na rzecz jednego podmiotu ma charakter antykonkurencyjny, sprzeczny z przepisami prawa polskiego. Okoliczność ta narusza indywidualne prawa wnioskodawcy, polegające na uprawnieniu do korzystania z oznaczeń ogólnoinformacyjnych, przysługującym w równym stopniu wszystkim podmiotom. Na rozprawie w dniu [...].10.2004 r. wnioskodawczyni podniosła, że gdyby Kolegium orzekające uznało, że brak jest podstaw do unieważnienia spornego prawa w całości to wnosi o unieważnienie w części dot. towarów w klasie 33. Uprawniona wniosła o oddalenie wniosku. W jej ocenie nie zachodzą przytoczone we wniosku powody unieważnienia rejestracji w/w znaku. Podejmując zaskarżoną decyzję na podstawie art. 7 ustawy z dnia 31.01.1985 r. o znakach towarowych w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy prawo własności przemysłowej oraz art. 100 kpc w zw. z art. 256 ust. 2 pwp. Urząd Patentowy RP uznał, iż w/w znak już w dacie jego zgłoszenia miał charakter ogólnoinformacyjny i nie posiadał dostatecznych znamion odróżniających. Zdaniem Urzędu wyraz "grzaniec" oznacza napój, który jest sporządzony na bazie wina lub piwa z dodatkiem przypraw korzennych, przeznaczony do spożycia po uprzednim podgrzaniu i w takim rozumieniu używano go w dacie zgłoszenia przedmiotowego znaku. W skardze na tę decyzję "V." Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 7 ustawy o znakach towarowych przez przyjęcie, iż słowo grzaniec w dacie zgłoszenia znaku stanowiło nazwę rodzajową i jako pozbawione dostatecznych znamion odróżniających nie miało zdolności rejestrowej, art. 2 ust. 3 lit. f rozporządzenia Rady EWG nr 1601/91 z dnia 10.06.1991 r. ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji win aromatyzowanych, napojów winopochodnych i aromatyzowanych koktajli winopodobnych (Dz. Urz. EWG L 149 z 14.06.1991 r. ze zm.) przez jego nieuwzględnienie, a nadto zarzuciła wadliwą wykładnię przepisów Konstytucji RP i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, art. 107 § 3 kpa co istotnie wpłynęło na treść zaskarżonej decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie wniosku bądź o jej uchylenie z zasądzeniem kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. Takie też stanowisko zajął uczestnik postępowania A. S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co w sprawie wymaga szczególnego podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednak niż wskazane w skardze przyczyn. W art. 107 § 1 kpa wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednym z obowiązkowych składników każdej decyzji administracyjnej jest uzasadnienie. Funkcją uzasadnienia wynikającą z brzmienia art. 107 § 3 kpa jest objaśnienie toku rozumowania organu prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Uzasadnienie jest częścią integralną decyzji i podlega kontroli w drodze administracyjnej i sądowej. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnych różnić w obowiązku uzasadnienia decyzji z uwagi na skład osobowy organu administracyjnego. Obowiązek ten spoczywa na organach jednoosobowych w taki sam sposób, jak na organach kolegialnych. Przepisy dotyczące organów kolegialnych nie zawsze pozostają w zgodności z zakresem unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego obowiązków odnoszących się do uzasadnienia decyzji takiego organu, np. powierzając jego sporządzenie przewodniczącemu składu orzekającego lub całemu organowi. Kolejnym obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest podpis pod decyzją. Do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracyjny akt jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego (tak B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986). Przepisy ustawy prawo własności przemysłowej w art. 2558 ust. 1 określają obligatoryjne składniki decyzji wydawanej w trybie postępowania spornego. Ustęp 2 tegoż artykułu stanowi, iż pisemne uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu w terminie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Uzasadnienie podpisuje przewodniczący składu orzekającego i członek składu orzekającego, który sporządził uzasadnienie. Odpis decyzji wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom. Z powyższej regulacji, jednoznacznie zatem wynika, że aby uzasadnienie mogło wejść do obrotu prawnego musi ono zostać podpisane przez dwóch członków składu orzekającego. Dopóki to nie nastąpi istnieje jedynie projekt uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] maja 2005 r. i podpisali ją wszyscy członkowie składu orzekającego. Następnie członek składu orzekającego – referent w sprawie, sporządził w rękopisie projekt uzasadnienia zawierający szereg skreśleń i poprawek. Znajduje się ono w aktach administracyjnych [...]. W dalszej kolejności uzasadnienie to zostało przepisane na komputerze. Na końcu uzasadnienia widnieje podpis przewodniczącego. Brak jest natomiast podpisu referenta. Mając powyższe okoliczności na uwadze – w ocenie Sądu – uznać należy, że wobec braku dwóch, wymaganych przepisami prawa, podpisów pod uzasadnieniem, w wersji stanowiącej jego czystopis czyli oryginał, w aktach administracyjnych znajduje się jedynie projekt uzasadnienia. Niewłaściwie zatem zostały sporządzone odpisy uzasadnienia doręczane stronom, zważywszy zwłaszcza, że zaopatrzono je pieczątkami "Na oryginale właściwe podpisy". Odpisy jako kopie oryginału mogą być sporządzone jedynie z dokumentów prawidłowo sporządzonych, które weszły do obrotu prawnego. W konsekwencji powyższego, Sąd uznał, że wobec braku uzasadnienia sporządzonego zgodnie z wymogami prawa niemożliwa jest kontrola zaskarżonej decyzji, która wobec jej ogłoszenia w dniu [...] maja 2005 r. została wprowadzona do obrotu prawnego. Z tych też względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Patentowy sporządzi uzasadnienie decyzji zgodnie z wymogami art. 2558 p.w.p. umożliwiając tym samym Sądowi zapoznanie się z poczynionymi ustaleniami faktycznymi, dokonaną oceną dowodów oraz argumentacją prawną. Na marginesie wskazać należy, na niewłaściwą praktykę stosowaną przez Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego, a polegającą na pozostawieniu w aktach odręcznych projektów uzasadnień decyzji, stanowiących de facto brudnopisy tych uzasadnień. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.