VI SA/Wa 2089/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-13
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Grażyna Śliwińska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przywrócić termin do wniesienia odwołania, jeśli strona skarżąca podnosi wyłącznie zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w innej sprawie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona skarżąca nie wykazała przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., a w szczególności, gdy podnosi zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w innej sprawie. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże strony i sąd rozpoznający kolejną sprawę, uniemożliwiając ponowne kwestionowanie ustalonych w nim okoliczności.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji ustalającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z naruszeniem terminu. Prezes NFZ stwierdził uchybienie terminu, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA. Następnie spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia decyzji. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu, a spółka wniosła skargę do WSA. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń i przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., powołując się na art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a. oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581ze zm., dalej cyt. jako "ustawa o świadczeniach zdrowotnych"), odmówił E. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że K. D. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług na rzecz płatnika składek – E. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej zwana "skarżącą", "stroną skarżącą", "skarżącą spółką").
2.Na podstawie rozstrzygnięcia postępowania reklamacyjnego prowadzonego przez Pocztę Polską S.A. oraz dołączonego duplikatu potwierdzenia odbioru korespondencji ustalono, że ww. decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 sierpnia 2014 r., co zostało potwierdzone podpisem M. K.
3. Spółka E., reprezentowana przez adwokata M. S., wniosła odwołanie od powyższej decyzji w dniu 8 września 2014 r.
4. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ), postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], powołując się na art. 134 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wymienionego odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. Zatem uwzględniając, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 21 sierpnia 2014 r., termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 28 sierpnia 2014 r. Tymczasem odwołanie złożono w dniu 8 września 2014 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu.
Na powyższe postanowienie spółka E. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 761/15. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 1 grudnia 2015 r.
5. Równolegle, pismem z dnia 28 stycznia 2015 r., spółka E. złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia omawianego odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Strona ponowiła we wniosku zarzuty sformułowane w skardze do Sądu na postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2015 r. Powtórnie wskazała, że nie miała możliwości pokwitowania potwierdzenia odbioru na formularzu papierowym w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, które zostało pozostawione wraz z przesyłką w odbiorczej skrzynce pocztowej, a tym samym naruszona została procedura doręczenia pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zdaniem skarżącej, uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez spółkę, a z uwagi na niedochowanie stosownej procedury przez operatora pocztowego.
Prezes NFZ, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], powołując się na art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2014 r.
Prezes podniósł również, że nie miał podstaw do kwestionowania przeprowadzonego przez Pocztę Polską postępowania reklamacyjnego i dokonanych w tym postępowaniu ustaleń.
6. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie Prezesa NFZ z [...] lipca 2016 r. spółka E. zarzuciła naruszenie:
- art. 46 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację polegająca na przyjęciu, iż do prawidłowego i skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej oraz ustalenia daty rzeczywistego jej odbioru przez stronę, nie jest potrzebne zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej podpisane przez osobę upoważnioną do jej odbioru, w której znajduje się przedmiotowa decyzja wraz z datą, co powoduje negatywne konsekwencje dla strony wnoszącej odwołanie przy ustaleniu terminu do jego złożenia,
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia przy pominięciu dowodu w postaci oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru, przy jednoczesnym uznaniu, iż duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru może stanowić dowód daty doręczenia przesyłki w sytuacji, gdy duplikat winien odzwierciedlać oryginał zwrotnego potwierdzenia dowodu odbioru, a nie zastępować go, gdy takowy oryginał jest dostępny, w szczególności, gdy treść duplikatu jest odmienna od oryginału,
art. 58 § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, brak winy został uprawdopodobniony, a skarżąca dopełniła czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi po raz kolejny wskazano, że oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru, w związku z tym, że został pozostawiony w skrzynce odbiorczej, nie został wypełniony przez osobę uprawnioną w imieniu strony skarżącej jakąkolwiek treścią. Tymczasem w treści duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru widnieje już data odbioru, jak i podpis osoby upoważnionej. Z tego powodu, jako że treść duplikatu nie jest tożsama z oryginałem, który nie został zagubiony i jest
dostępny, należy uznać, że duplikat jest wypełniony nieprawidłowo i nie powinien stanowić dowodu na ustalenie daty odbioru przesyłki zawierającej decyzję.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie Prezesa NFZ z 29 lipca 2016 r. o odmowie przywrócenia skarżącej spółce E. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin (w tym przypadku do wniesienia odwołania od ww decyzji z [...] sierpnia 2014 r.), gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Jak przyjmuje się w doktrynie postępowania administracyjnego, przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.
Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Taki pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 maja 1997 r. (sygn. akt. SA/Sz 630/96).
Na gruncie tej sprawy nie ulega wątpliwości, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w ww przepisie został przez stronę dochowany. W dniu 21 stycznia 2015 r. skarżąca spółka pokwitowała odbiór postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania a w dniu 28 stycznia 2015 r. złożyła do organu wniosek o przywrócenie uchybionego termin oraz odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2014 r.
Należy podzielić stanowisko Prezesa NFZ, że spółka nie wykazała pozostałych przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że zarówno we wniosku do organu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2014 r., jak i w skardze do Sądu na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, spółka podniosła wyłącznie zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia ww. decyzji stronie skarżącej, a tym samym zanegowała sam fakt uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Tymczasem, kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została prawomocnie przesądzona przez WSA w Warszawie, wyrokiem z 29 października 2015 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 761/15. Sąd ten bowiem oddalił skargę spółki E. na postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia omawianego odwołania a zatem według tego Sądu, strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Powyższe oznacza również, że (prawomocnie) rozstrzygnięty został problem związany z doręczeniem stronie wzmiankowanej decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Nie można bowiem było ocenić, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, bez jednoznacznego ustalenia daty doręczenia skarżącej ww decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Wyrok ten, z mocy art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wiąże nie tylko skarżącą spółkę i organ, ale także Sąd rozpoznający niniejszą skargę. W efekcie, skoro prawomocnym wyrokiem sąd
administracyjny oddalił skargę spółki E. na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2014 r., to na obecnym etapie postępowania, argumenty strony nadal podważające skuteczność doręczenia spółce ww decyzji z [...] sierpnia 2014 r. nie mogą odnieść skutku pożądanego przez stronę w postaci uwzględnienia niniejszej skargi. W świetle powyższego, zarzuty zawarte w niniejszej skardze stanowiące w istocie powielenie zarzutów ze sprawy sygn. akt VI SA/Wa 761/15 nie można uznać za trafne a szczegółowe odnoszenie się do nich w niniejszym wyroku należy uznać za zbędne. Ponieważ skarżąca spółka nie wskazała innych okoliczności, które uprawdopodobniałyby okoliczności usprawiedliwiające niedochowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania od decyzji organu I instancji, zasadnie Prezes NFZ uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Tym samym, według Sądu, wbrew poglądowi skarżącej spółki, organ nie naruszył art. 58 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako że była pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło